ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରଦେ ଧର୍ମେ ଜ୍ଞାନେ ଚ ପ୍ରେରଯେତ୍ସଦା ଇତ୍ଥମର୍ଥଂ ଧିଯାଧ୍ଯାଯନ୍ବ୍ରହ୍ମପ୍ରାପ୍ନୋତି ନିଶ୍ଚଯଃ

ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷରେ ସଦା ପ୍ରେରିତ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଅର୍ଥକୁ ବୁଦ୍ଧିରେ ଧ୍ୟାନ କରି ନିଶ୍ଚୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

କେଵଲଂ ଵା ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯସ୍ଯ ଚ ପୂର୍ତଯେ ସହସ୍ରମଭ୍ଯସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାତର୍ବ୍ରାହ୍ମଣପୁଂଗଵଃ

କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପୂରଣ ହୁଏ; ପ୍ରଭାତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିତ୍ୟ ହଜାର ବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚ ଯଥା ଶକ୍ତିମ୍ ଅଧ୍ଯାହ୍ନେ ଚ ଶତଂ ଜପେତ୍ ସାଯଂ ଦ୍ଵିଦଶକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଶିଖାଷ୍ଟକସମନ୍ଵିତମ୍

ଅନ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଶତ ବାର ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ସାଂଜରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବାର, ଶିଖା ଅଷ୍ଟକ ସହିତ ଜଣାଯାଏ।

ମୂଲାଧାରଂ ସମାରଭ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶାଂତସ୍ଥିତାଂସ୍ତଥା ଵିଦ୍ଯେଶବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୀଶଜୀଵାତ୍ମପରମେଶ୍ଵରାନ୍

ମୂଳାଧାରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦ୍ୱାଦଶାଂତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜ୍ଞାନର ନାଥମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଜୀବାତ୍ମା ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର।

ବ୍ରହ୍ମବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତଦୈକ୍ଯଂ ଚ ସୋହଂ ଭାଵନଯା ଜପେତ୍ ତାନେଵ ବ୍ରହ୍ମରଂଧ୍ରାଦୌ କାଯାଦ୍ବାହ୍ଯେ ଚ ଭାଵଯେତ୍

ବ୍ରହ୍ମା ସହ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଏକତା କରି, 'ସୋହଂ' ଭାବନା ସହ ଜପ କର; ଏହି ଦେବମାନେକୁ ମୁଣ୍ଡର ଚ୍ୟାନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଶରୀରର ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କର।

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ସମାରଭ୍ଯ ଶରୀରଂ ତୁ ସହସ୍ରକମ୍ ଏକୈକସ୍ମାଜ୍ଜପାଦେକମତିକ୍ରମ୍ଯ ଶନୈଃ ଶନୈଃ

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶରୀର ହଜାର ଭାଗରେ ଅଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଏକ ଥର ଜପ କରି, ଦୀରେ-ଦୀରେ ଏକ ପରେ ଏକ ଆଗକୁ ବଢ଼।

ପରସ୍ମିନ୍ଯୋଜଯେଜ୍ଜୀଵଂ ଜପତତ୍ତ୍ଵମୁଦାହୃତମ୍ ଶତଦ୍ଵିଦଶକଂ ଦେହଂ ଶିଖାଷ୍ଟକସମନ୍ଵିତମ୍

ଜୀବାତ୍ମାକୁ ପରମେଶ୍ୱର ସହ ଏକତା କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଜପର ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଶରୀର ଶତ ଦଶ ଭାଗରେ ବିବର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ଅଠ ଶିଖା ରହିଛି।

ମଂତ୍ରାଣାଂ ଜପ ଏଵଂ ହି ଜପମାଦିକ୍ରମାଦ୍ଵିଦୁଃ ସହସ୍ରଂ ବ୍ରାହ୍ମଦଂ ଵିଦ୍ଯାଚ୍ଛତମୈଂଦ୍ରପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ

ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଏପରି ଜପ କ୍ରମରେ ଜଣାଯାଏ; ହଜାର ଟିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର, ଶତ ଟିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ଇତରତ୍ତ୍ଵାତ୍ମରକ୍ଷାର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମଯୋନିଷୁ ଜାଯତେ ଦିଵାକରମୁପସ୍ଥାଯ ନିତ୍ଯମିତ୍ଥଂ ସମାଚରେତ୍

ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆତ୍ମାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ସଦା ଏପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ଲକ୍ଷଦ୍ଵାଦଶଯୁକ୍ତସ୍ତୁ ପୂର୍ଣବ୍ରାହ୍ମଣ ଈରିତଃ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଲକ୍ଷହୀନଂ ତୁ ଵେଦକାର୍ଯେନ ଯୋଜଯେତ୍

ଲକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଯୋଗ ହେଲେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ଗାୟତ୍ରୀର ଲକ୍ଷ ହୀନ ହେଲେ, ବେଦ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଆସପ୍ତତେସ୍ତୁ ନିଯମଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ଚରେତ୍ ପ୍ରାତର୍ଦ୍ଵାଦଶସାହସ୍ରଂ ପ୍ରଵ୍ରାଜୀପ୍ରଣଵଂ ଜପେତ୍

ସାତ ଦିନ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଭାତରେ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପ୍ରଣବକୁ ବାରହ ହଜାର ଥର ଜପ କର।

ଦିନେ ଦିନେ ତ୍ଵତିକ୍ରାଂତେ ନିତ୍ଯମେଵଂ କ୍ରମାଜ୍ଜପେତ୍ ମାସାଦୌ କ୍ରମଶୋ ଽତୀତେ ସାର୍ଧଲକ୍ଷଜପେନ ହି

ପ୍ରତି ଦିନ, ସମୟ ଯାଉଥିବା ସହିତ, ଏହି କ୍ରମରେ ସଦା ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ମାସ ଆରମ୍ଭରେ, ତାହା ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ଡେଢ଼ ଲକ୍ଷ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵମତିକ୍ରାଂତେ ପୁନଃ ପ୍ରୈଷଂ ସମାଚରେତ୍ ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ଦୋଷଶାଂତିରନ୍ଯଥା ରୌରଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ତାପରେ, ସମୟ ଯାଇଗଲା ପରେ, ପୁନି ପ୍ରେଷଣ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି କରିଲେ ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ହୁଏ, ନହେଲେ ରୌରବ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଧର୍ମାର୍ଥଯୋସ୍ତତୋ ଯତ୍ନଂ କୁର୍ଯାତ୍କାମୀ ନ ଚେତରଃ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମୁକ୍ତିକାମଃ ସ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନଂ ସଦାଭ୍ଯସେତ୍

ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଏବଂ ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଦା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମାଦର୍ଥୋ ଽର୍ଥତୋ ଭୋଗୋ ଭୋଗାଦ୍ଵୈରାଗ୍ଯସଂଭଵଃ ଧର୍ମାର୍ଜିତାର୍ଥଭୋଗେନ ଵୈରାଗ୍ଯମୁପଜାଯତେ

ଧର୍ମରୁ ଧନ ମିଳେ, ଧନରୁ ଭୋଗ ମିଳେ, ଭୋଗରୁ ବିରାଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଧର୍ମ ଏବଂ ଧନରେ ଉପାର୍ଜିତ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ବିରାଗ ଆସିଥାଏ।

ଵିପରୀତାର୍ଥଭୋଗେନ ରାଗ ଏଵ ପ୍ରଜାଯତେ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦ୍ରଵ୍ଯଦେହଦ୍ଵଯେନ ଚ

ବିପରୀତ ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆସକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଧର୍ମ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଛି, ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା।

ଦ୍ରଵ୍ଯମିଜ୍ଯାଦିରୂପଂ ସ୍ଯାତ୍ତୀର୍ଥସ୍ନାନାଦି ଦୈହିକମ୍ ଧନେନ ଧନମାପ୍ନୋତି ତପସା ଦିଵ୍ଯରୂପତାମ୍

ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉଛି ଯଜ୍ଞ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ; ଦେହ ହେଉଛି ତୀର୍ଥସ୍ନାନ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ। ଧନ ଦ୍ୱାରା ଧନ ମିଳେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ମିଳେ।

ନିଷ୍କାମଃ ଶୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଶୁଦ୍ଧ୍ଯା ଜ୍ଞାନଂ ନ ସଂଶଯଃ କୃତାଦୌ ହି ତପଃଶ୍ଲୋଘ୍ଯଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଧର୍ମଃ କଲୌ ଯୁଗେ

ଅଭିଲାଷା ନଥିବା ଲୋକ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ; ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କୃତ ଯୁଗରେ ତପସ୍ୟା ପ୍ରଶଂସିତ, କଳି ଯୁଗରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଧର୍ମ।

କୃତେଧ୍ଯାନାଜ୍ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିସ୍ତ୍ରେତାଯାଂ ତପସା ତଥା ଦ୍ଵାପରେ ଯଜନାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରତିମାପୂଜଯା କଲୌ

କୃତ ଯୁଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ତ୍ରେତାରେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା; ଦ୍ୱାପରରେ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ, କଳିରେ ପ୍ରତିମା ପୂଜା ଦ୍ୱାରା।

ଯାଦୃଶଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଂ ଵା ତାଦୃଶଂ ଫଲମେଵ ହି ଦ୍ରଵ୍ଯଦେହାଂଗଭେଦେନ ନ୍ଯୂନଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଯାଦିକମ୍

ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ କିମ୍ବା ପାପ ଅଛି, ସେପରି ଫଳ ମିଳେ; ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ଦେହର ଭିନ୍ନତା ଅନୁସାରେ ବୃଦ୍ଧି, କମିବା ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ଅଧର୍ମୋ ହିଂସିକାରୂପୋ ଧର୍ମସ୍ତୁ ସୁଖରୂପକଃ ଅଧର୍ମାଦ୍ଦୁଃଖମାପ୍ନୋତି ଧର୍ମାଦ୍ଵୈ ସୁଖମେଧତେ

ଅଧର୍ମ ହେଉଛି ହିଂସାର ରୂପ, ଧର୍ମ ହେଉଛି ସୁଖର ରୂପ। ଅଧର୍ମରୁ ଦୁଃଖ ମିଳେ, ଧର୍ମରୁ ସୁଖ ମିଳେ।

ଵିଦ୍ଯାଦୁର୍ଵୃତ୍ତିତୋ ଦୁଃଖଂ ସୁଖଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସୁଵୃତ୍ତିତଃ ଧର୍ମାର୍ଜନମତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭୋଗମୋକ୍ଷପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ

ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଆସେ, ଭଲ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ସୁଖ ମିଳେ । ସେଥିପାଇଁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ।

ସକୁଟୁଂବସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଚତୁର୍ଜନଯୁତସ୍ଯ ଚ ଶତଵର୍ଷସ୍ଯ ଵୃତ୍ତିଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍

ଯଦି କେହି ଚାରିଜଣ ପରିବାର ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବିକା ଦେଇଥାଏ, ସେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପାଏ ।

ଚାଂଦ୍ରାଯଣସହସ୍ରଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ ସହସ୍ରସ୍ଯ କୁଟୁଂବସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚରେତ୍

ହଜାରଟି ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହିପରି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜଣେ ହଜାରଟି ପରିବାରକୁ ଜୀବିକା ଦେବା ଉଚିତ ।

ଇଂଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦ୍ଯାଦଯୁତଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଦମ୍ ଯାଂ ଦେଵତାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଦାନମାଚରତେ ନରଃ

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ଦଶହଜାର ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ, ସେଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ମିଳେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।

ତତ୍ତଲ୍ଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଇତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ ଅର୍ଥହୀନଃ ସଦା କୁର୍ଯାତ୍ତପସା ମାର୍ଜନଂ ତଥା

ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ମିଳେ, ସେହି ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି । ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ ।

ତୀର୍ଥାଚ୍ଚ ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯଂ ସୁଖମକ୍ଷଯ୍ଯମଶ୍ନୁତେ ଅର୍ଥାର୍ଜନମଥୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନ୍ଯାଯତଃ ସୁସମାହିତଃ

ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ମିଳେ । ଏବେ ମୁଁ ଧର୍ମରେ ନ୍ୟାୟଭାବେ ଧନ ଅର୍ଜନ କେମିତି କରିବା ଯାଉଛି, ତାହା କହିବି ।

କୃତାତ୍ପ୍ରତିଗ୍ରହାଚ୍ଚୈଵ ଯାଜନାଚ୍ଚ ଵିଶୁଦ୍ଧିତଃ ଅଦୈନ୍ଯାଦନତିକ୍ଲେଶାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଧନମର୍ଜଯେତ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଶୁଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ—ଠିକ୍ ଭାବେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ, ଯଜ୍ଞ କରାଇବା, ଭିକ୍ଷା ନ ମାଗିବା ଓ ଅତିକ୍ଷୟ କଷ୍ଟ ନ ନେବା ।

କ୍ଷତ୍ରିଯୋ ବାହୁଵୀର୍ଯେଣ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଣାଦ୍ଵିଶଃ ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତସ୍ଯ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଦାନାତ୍ସିଦ୍ଧିଂ ସମଶ୍ନୁତେ

କ୍ଷତ୍ରିୟ ନିଜ ବାହୁବଳ ଦ୍ୱାରା, ବୈଶ୍ୟ କୃଷି ଓ ଗୋପାଳନ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଦାନ କଲେ ସଫଳତା ପାଆନ୍ତି ।