ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ରୋମହର୍ଷଣ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଭଵାନ୍ ଵୈ ଭାଗ୍ଯଗୌରଵାତ୍ ପୁରାଣଵିଦ୍ଯାମଖିଲାଂ ଵ୍ଯାସାତ୍ପ୍ରତ୍ଯର୍ଥମୀଯିଵାନ୍
ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ତୁମର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଶିଖିଛ।
ତସ୍ମାଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତାନାଂ କଥାନାଂ ତ୍ଵଂ ହି ଭାଜନମ୍ ରତ୍ନାନାମୁରୁସାରାଣାଂ ରତ୍ନାକର ଇଵାର୍ଣଵଃ
ତେଣୁ, ଅଦ୍ଭୁତ କଥାର ଧାରକ ତୁମେ, ଯେପରି ମହାସାଗର ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ରଖିଥାଏ।
ଯଚ୍ଚ ଭୂତଂ ଚ ଭଵ୍ଯଂ ଚ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ ଵର୍ତତେ ନ ତ୍ଵଯା ଽଵିଦିତଂ କିଂଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯାହା ଘଟିଛି, ଯାହା ହେବ, ଏବଂ ଯାହା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି—ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଖରେ ଅଜଣା ନାହିଁ।
ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଦିଷ୍ଟଵଶାଦସ୍ଯ ଦର୍ଶନାର୍ଥମିହାଗତଃ କୁର୍ଵନ୍କିମପି ନଃ ଶ୍ରେଯୋ ନ ଵୃଥା ଗଂତୁମର୍ହସି
ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଏହି ଦେଖାକୁ; ଆମ ଭଲ ପାଇଁ କିଛି କର, ଅକାରଣ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୁତଂ ସ୍ମ ନଃ ସର୍ଵଂ ପୂର୍ଵମେଵ ଶୁଭାଶୁଭମ୍ ନ ତୃପ୍ତିମଧିଗଚ୍ଛାମଃ ଶ୍ରଵଣେଚ୍ଛା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ସମସ୍ତ ସତ୍ୟ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ତୁମଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ, ତଥାପି ଆମେ କେବେ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହିଁ—ପୁନିପୁନି ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ।
ଇଦାନୀମେକମେଵାସ୍ତି ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ସୂତ ସନ୍ମତେ ତଦ୍ରହସ୍ଯମପି ବ୍ରୂହି ଯଦି ତେ ଽନୁଗ୍ରହୋ ଭଵେତ୍
ଏବେ, ହେ ସୂତ, ଏକ ଜିନିଷ ଅଛି ଯାହା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଯଦି ତୁମ ଦୟା ଥାଏ, ସେ ଗୁପ୍ତ କଥା ମଧ୍ୟ କୁହ।
ପ୍ରାପ୍ତେ କଲିଯୁଗେ ଘୋରେ ନରାଃ ପୁଣ୍ଯଵିଵର୍ଜିତାଃ ଦୁରାଚାରରତାଃ ସର୍ଵେ ସତ୍ଯଵାର୍ତାପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ଯେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିବ, ଲୋକମାନେ ପୁଣ୍ୟ ହୀନ ହେବେ, ଦୁଷ୍ଟ କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରୁ ମୁହଁ ଫେରିବେ।
ପରାପଵାଦନିରତାଃ ପରଦ୍ରଵ୍ଯାଭିଲାଷିଣଃ ପରସ୍ତ୍ରୀସକ୍ତମନସଃ ପରହିଂସାପରାଯଣାଃ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ଧନ ଚାହିବେ, ମନ ଅନ୍ୟ ଜନନୀ ସହିତ ଲାଗି ରହିବ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଲାଗି ରହିବେ।
ଦେହାତ୍ମଦୃଷ୍ଟଯା ମୂଢା ନାସ୍ତିକାଃ ପଶୁବୁଦ୍ଧଯଃ ମାତୃପିତୃକୃତଦ୍ଵେଷାଃ ସ୍ତ୍ରୀଦେଵାଃ କାମକିଂକରାଃ
ଦେହକୁ ଆତ୍ମା ଭାବି ମୁହଁ ହୋଇଯିବେ, ନାସ୍ତିକ ଓ ପଶୁମନା, ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରିବେ, ନାରୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବେ, ଇଚ୍ଛାର ଦାସ ହେବେ।
ଵିପ୍ରା ଲୋଭଗ୍ରହଗ୍ରସ୍ତା ଵେଦଵିକ୍ରଯଜୀଵିନଃ ଧନାର୍ଜନାର୍ଥମଭ୍ଯସ୍ତଵିଦ୍ଯା ମଦଵିମୋହିତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ିବେ, ବେଦ ବେଚି ଜୀବିକା ଚାଲାଇବେ, ଧନ ପାଇଁ ପଢ଼ିବେ, ମଦ ଓ ମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହେବେ।
ତ୍ଯକ୍ତସ୍ଵଜାତିକର୍ମାଣଃ ପ୍ରାଯ୍ହଶଃପରଵଂଚକାଃ ତ୍ରିକାଲସଂଧ୍ଯଯା ହୀନା ବ୍ରହ୍ମବୋଧଵିଵର୍ଜିତାଃ
ନିଜ ଜାତିର କାମ ଛାଡ଼ି, ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଠକିବେ, ତିନି ବେଳ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବେ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରୁ ଅଞ୍ଜାନ ରହିବେ।
ଅଦଯାଃ ପଂଡିତଂମନ୍ଯାସ୍ସ୍ଵାଚାରଵ୍ରତଲୋପକାଃ କୃଷ୍ଯୁଦ୍ଯମରତାଃ କ୍ରୂରସ୍ଵଭାଵା ମଲିନାଶଯାଃ
ଦୟା ନଥିବା, ନିଜକୁ ପଣ୍ଡିତ ଭାବି, ନିଜ ଆଚାର ଓ ବ୍ରତ ଭୁଲିଯିବେ, କୃଷି କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, କଠୋର ସ୍ୱଭାବ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ମନ ରଖିବେ।
କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ତଥା ସର୍ଵେ ସ୍ଵଧର୍ମତ୍ଯାଗଶୀଲିନଃ ଅସତ୍ସଂଗାଃ ପାପରତା ଵ୍ଯଭିଚାରପରାଯଣାଃ
ଏହିପରି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଧର୍ମ ଛାଡ଼ିବେ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂଗ କରିବେ, ପାପ କାମରେ ଲାଗି ରହିବେ, ଅନ୍ୟାୟ କାମରେ ମନ ଲଗାଇବେ।
ଅଶୂରା ଅରଣପ୍ରୀତାଃ ପଲାଯନପରାଯଣାଃ କୁଚୌରଵୃତ୍ତଯଃ ଶୂଦ୍ରାଃ କାମକିଂକରଚେତସଃ
ସେମାନେ ସାହସୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଜଙ୍ଗଲ ରେ ରୁଚି ରଖନ୍ତି, ପଳାଇବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଛୋଟ ଚୋରି କରି ଜୀବିକା ଚାଲାନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ଦାସ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଯଯା ହୀନା ଧେନୁଵିପ୍ରାଵନୋଜ୍ଝିତାଃ ଶରଣ୍ଯାଵନହୀନାଶ୍ଚ କାମିନ୍ଯୂତିମୃଗାସ୍ସଦା
ଏମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ସଦା କାମନାରେ ଧାଉଥିବା ମୃଗ ଭଳି।
ପ୍ରଜାପାଲନସଦ୍ଧର୍ମଵିହୀନା ଭୋଗତତ୍ପରାଃ ପ୍ରଜାସଂହାରକା ଦୁଷ୍ଟା ଜୀଵହିଂସାକରା ମୁଦା
ସେମାନେ ନ ନୀତିରେ ନ ଧର୍ମରେ, ଭୋଗରେ ଲିନ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଲୋକମାନେ ନାଶ କରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବକୁ ହିଂସା କରନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଯାଃ ସଂସ୍କାରହୀନାସ୍ତେ ସ୍ଵଧର୍ମତ୍ଯାଗଶୀଲିନଃ କୁପଥାଃ ସ୍ଵାର୍ଜନରତାସ୍ତୁଲାକର୍ମକୁଵୃତ୍ତଯଃ
ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନିୟମ ଅନୁସରନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡିଦେବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଭ୍ରଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସରନ କରନ୍ତି, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଓ ତୁଳା ଓ ବ୍ୟବହାରରେ ଚାଲାକି କରନ୍ତି।
ଗୁରୁଦେଵଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଭକ୍ତିହୀନାଃ କୁବୁଦ୍ଧଯଃ ଅଭୋଜିତଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାଯଃ କୃପଣା ବଦ୍ଧମୁଷ୍ଟଯଃ
ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ମନ ଭ୍ରଷ୍ଟ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ କଞ୍ଜୁସ ଓ ମୁଠି ଟିଏ ଧରିଥାନ୍ତି।
କାମିନୀଜାରଭାଵେଷୁ ସୁରତା ମଲିନାଶଯାଃ ଲୋଭମୋହଵିଚେତସ୍କାଃ ପୂର୍ତାଦିସୁଵୃଷୋଜ୍ଝିତାଃ
ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ସtri ସହ ଅସତ କାମନାରେ ଲିନ, ମନ ଅପବିତ୍ର, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ, ଦାନ ଓ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି।
ତଦ୍ଵଚ୍ଛୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ଯେ କେଚିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରତତ୍ପରାଃ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲାକୃତଯୋ ମୂଢାଃ ସ୍ଵଧର୍ମତ୍ଯାଗଶୀଲିନଃ
ଏହିପରି ଯେଉଁ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ କରନ୍ତି, ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡିବାରେ ଆଗ୍ରହୀ।
କର୍ତାରସ୍ତପସାଂ ଭୂଯୋ ଦ୍ଵିଜତେଜୋପହାରକାଃ ଶିଶ୍ଵଲ୍ପମୃତ୍ଯୁକାରାଶ୍ଚ ମଂତ୍ରୋଚ୍ଚାରପରାଯଣାଃ
ସେମାନେ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ତେଜ କମାଇଦିଅନ୍ତି, ଶିଶୁମାନେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲିନ।
ଶୀଲିଗ୍ରାମଶିଲାଦୀନାଂ ପୂଜକାହୋମତତ୍ପରାଃ ପ୍ରତିକୂଲଵିଚାରାଶ୍ଚ କୁଟିଲା ଦ୍ଵିଜଦୂଷକାଃ
ପାହାଡ଼ ପଥର, ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଓ ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ହୋମ ଓ ଦାନରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ମନ ଟେଢ଼ା, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ଧନଵଂତଃ କୁକର୍ମାଣୋ ଵିଦ୍ଯାଵନ୍ତୋ ଵିଵାଦିନଃ ଆଖ୍ଯାଯୋପାସନା ଧର୍ମଵକ୍ତାରୋ ଧର୍ମଲୋପକାଃ
ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରନ୍ତି, ଶିକ୍ଷା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ କରନ୍ତି, ଧର୍ମ କଥା କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ସୁଭୂପାକୃତଯୋ ଦଂଭାଃ ସୁଦାତାରୋ ମହାମଦାଃ ଵିପ୍ରାଦୀନ୍ସେଵକାନ୍ମତ୍ଵା ମନ୍ଯମାନା ନିଜଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଭଳି, ଗର୍ବିତ, ଦାନଶୀଳ ଓ ଅତି ଅହଂକାରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସେବାକୁ ନିଜର ଶକ୍ତି ବୋଲି ଭାବନ୍ତି।
ସ୍ଵଧର୍ମରହିତା ମୂଡାଃ ସଂକରାଃ କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧଯଃ ମହାଭିମାନିନୋ ନିତ୍ଯଂ ଚତୁର୍ଵର୍ଣଵିଲୋପକାଃ
ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନାହିଁ, ମୂର୍ଖ, ମିଶ୍ର ଜନ୍ମ, କ୍ରୂର ମନ, ସଦା ଅହଂକାରରେ ଲିନ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ସୁକୁଲୀନାନ୍ନିଜାନ୍ମତ୍ଵା ଚତୁର୍ଵର୍ଣୈର୍ଵିଵର୍ତନାଃ ସର୍ଵଵର୍ଣଭ୍ରଷ୍ଟକରା ମୂଢାସ୍ସତ୍କର୍ମକାରିଣଃ
ସୁସଂସ୍କାର ଘରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ, ନିଜକୁ ଉତ୍ତମ ଭାବି, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଅସ୍ଥିରତା ଆଣନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ମୂର୍ଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ପ୍ରାଯଶୋ ଭ୍ରଷ୍ଟା ଭର୍ତ୍ରଵଜ୍ଞାନକାରିକାଃ ଶ୍ଵଶୁରଦ୍ରୋହକାରିଣ୍ଯୋ ନିର୍ଭଯା ମଲିନାଶନାଃ
ଅଧିକାଂଶ ଜନନୀମାନେ ଭ୍ରଷ୍ଟ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ଶ୍ୱଶୁର ଘରେ ଅନର୍ଥ କରନ୍ତି, ଭୟ ନାହିଁ, ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି।
କୁହାଵଭାଵନିରତାଃ କୁଶୀଲାସ୍ସ୍ମରଵିହ୍ଵଲାଃ ଜାରସଂଗରତା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵସ୍ଵାମିଵିମୁଖାସ୍ତଥା
ଠକେଇ ଓ ମିଥ୍ୟା ଚେଷ୍ଟାରେ ଲିନ, ଚତୁର ଚାଳି, କାମନାରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ, ସଦା ପରପୁରୁଷ ସହ ମିଶିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ଦୂର।
ତନଯା ମାତୃପିତ୍ରୋଶ୍ଚ ଭକ୍ତିହୀନା ଦୁରାଶଯାଃ ଅଵିଦ୍ଯାପାଠକା ନିତ୍ଯଂ ରୋଗଗ୍ରସିତଦେହକାଃ
ପିଲାମାନେ ମା ବାପାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତିନାହିଁ, ମନ ଦୁଷ୍ଟ, ଶିକ୍ଷା ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସଦା ରୋଗରେ ଦେହ ଦୁଃଖିତ।
ଏତେଷାଂ ନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧୀନାଂ ସ୍ଵଧର୍ମତ୍ଯାଗଶୀଲିନାମ୍ ପରଲୋକେପୀହ ଲୋକେ କଥଂ ସୂତ ଗତିର୍ଭଵେତ୍
ଏମାନେ ଯେଉଁମାନେ ମନ ହରାଇ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ କେମିତି ମାର୍ଗ ମିଳିବ, ବତା ସୂତ।