ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାତେଜା ହିମକୁଂଦେଂଦୁସନ୍ନିଭଃ ଭଦ୍ରକାଲୀପ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯଂ ମାତ୍ଃଣାଂ ଚାଭିରକ୍ଷିତା

ବୀରଭଦ୍ର, ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ହିମ ପରି ସ୍ୱେତ ଏବଂ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚାଁଦ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯିଏ ସଦା ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ମାତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷିତ।

ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଚ ଶିରୋହର୍ତା ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ଦୁରାତ୍ମନଃ ଉପେଂଦ୍ରେଂଦ୍ରଯମାଦୀନାଂ ଦେଵାନାମଂଗତକ୍ଷକଃ

ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ଯମାଦି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରିଥିଲେ—

ଶିଵସ୍ଯାନୁଚରଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଛିଵଶାସନପାଲକଃ ଶିଵଯୋଃ ଶାସନାଦେଵ ସ ମେ ଦିଶତୁ କାଂକ୍ଷିତମ୍

ଶିବଙ୍କ ଅନୁଚର ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍, ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରୁନ୍।

ସରସ୍ଵତୀ ମହେଶସ୍ଯ ଵାକ୍ସରୋଜସମୁଦ୍ଭଵା ଶିଵଯୋଃ ପୂଜନେ ସକ୍ତା ସ ମେ ଦିଶତୁ କାଂକ୍ଷିତମ୍

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସରସ୍ୱତୀ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍।

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵକ୍ଷଃସ୍ଥିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ଶିଵଯୋଃ ପୂଜନେ ରତା ଶିଵଯୋଃ ଶାସନାଦେଵ ସା ମେ ଦିଶତୁ କାଂକ୍ଷିତମ୍

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରେ ବସିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦିତ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରୁନ୍।

ମହାମୋଟୀ ମହାଦେଵ୍ଯାଃ ପାଦପୂଜାପରାଯଣା ତସ୍ଯା ଏଵ ନିଯୋଗେନ ସା ମେ ଦିଶତୁ କାଂକ୍ଷିତମ୍

ମହାଦେବୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ମହାମୋଟୀ, ସେ ମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରୁନ୍।

କୌଶିକୀ ସିଂହମାରୂଢା ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ ପରମା ସୁତା ଵିଷ୍ଣୋର୍ନିଦ୍ରାମହାମାଯା ମହାମହିଷମର୍ଦିନୀ

ସିଂହ ଉପରେ ବସିଥିବା କୌଶିକୀ, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କନ୍ୟା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିଦ୍ରା ଏବଂ ମହାମାୟା, ମହିଷାସୁରଙ୍କ ନାଶକାରିଣୀ—

ନିଶଂଭଶୁଂଭସଂହତ୍ରୀ ମଧୁମାଂସାସଵପ୍ରିଯା ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶାସନଂ ମାତୁସ୍ସା ମେ ଦିଶତୁ କାଂକ୍ଷିତମ୍

ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଶୁମ୍ଭଙ୍କ ନାଶକାରିଣୀ, ମଧୁ, ମାଂସ ଓ ମଦର ପ୍ରିୟ, ସେ ମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମୋର ଆଶା ପୂରଣ କରୁନ୍।

ରୁଦ୍ରା ରୁଦ୍ରସମପ୍ରଖ୍ଯାଃ ପ୍ରଥମାଃ ପ୍ରଥିତୌଜସଃ ଭୂତାଖ୍ଯାଶ୍ଚ ମହାଵୀର୍ଯା ମହାଦେଵସମପ୍ରଭାଃ

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ରୁଦ୍ରାଣୀମାନେ, ପ୍ରଥମ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏବଂ ଭୂତ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—

ନିତ୍ଯମୁକ୍ତା ନିରୁପମା ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵା ନିରୁପପ୍ଲଵାଃ ସଶକ୍ତଯସ୍ସାନୁଚରାସ୍ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତାଃ

ସଦା ମୁକ୍ତ, ତୁଳନାହୀନ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ କ୍ଳେଶରୁ ମୁକ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନୁଚରମାନେ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ପାଉଥିବା—

ସର୍ଵେଷାମେଵ ଲୋକାନାଂ ସୃଷ୍ଟିସଂହରଣକ୍ଷମାଃ ପରସ୍ପରାନୁରକ୍ତାଶ୍ଚ ପରସ୍ପରମନୁଵ୍ରତାଃ

ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରିପାରିବା, ପରସ୍ପରେ ଭଲପାଉଥିବା ଏବଂ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ—

ପରସ୍ପରମତିସ୍ନିଗ୍ଧାଃ ପରସ୍ପରନମସ୍କୃତାଃ ଶିଵପ୍ରିଯତମା ନିତ୍ଯଂ ଶିଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତାଃ

ପରସ୍ପରେ ଗଭୀର ସ୍ନେହରେ ବନ୍ଧିତ, ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା, ସଦା ଶିବଙ୍କର ପ୍ରିୟତମା, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ—

ସୌମ୍ଯାଧାରାସ୍ତଥା ମିଶ୍ରାଶ୍ଚାଂତରାଲଦ୍ଵଯାତ୍ମିକାଃ ଵିରୂପାଶ୍ଚ ସୁରୂପାଶ୍ଚ ନାନାରୂପଧରାସ୍ତଥା

ମୃଦୁ, ଉଗ୍ର ଏବଂ ମିଶ୍ର ସ୍ୱଭାବର, ଦ୍ୱିତୀୟତାର ମୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, କେବଳ ରୂପହୀନ ନୁହେଁ, ରୂପବତୀ ମଧ୍ୟ—

ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ତେ ମେ କାମଂ ଦିଶଂତୁ ଵୈ ଦେଵ୍ଯା ପ୍ରିଯସଖୀଵର୍ଗୋ ଦେଵୀଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତଃ

ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସଖୀମାନେ, ଦେବୀଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେମାନେ ମୋର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁନ୍।

ସହିତୋ ରୁଦ୍ରକନ୍ଯାଭିଃ ଶକ୍ତିଭିଶ୍ଚାପ୍ଯନେକଶଃ ତୃତୀଯାଵରଣେ ଶଂଭୋର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନିତ୍ଯଂ ସମର୍ଚିତଃ

ରୁଦ୍ରଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଓ ଅନେକ ଶକ୍ତିମାନେ ସହିତ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତୃତୀୟ ବୃତ୍ତରେ ସଦା ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିତ—

ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ସ ମେ ଦିଶତୁ ମଂଗଲମ୍ ଦିଵାକରୋ ମହେଶସ୍ଯ ମୂର୍ତିର୍ଦୀପ୍ତିସୁମଂଡଲଃ

ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ରୂପ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରଭାମଣ୍ଡିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍।

ନିର୍ଗୁଣୋ ଗୁଣସଂକୀର୍ଣସ୍ତଥୈଵ ଗୁଣକେଵଲଃ ଅଵିକାରାତ୍ମକଶ୍ଚାଦ୍ଯ ଏକସ୍ସାମାନ୍ଯଵିକ୍ରିଯଃ

ସେ ଗୁଣହୀନ, ତଥା ଗୁଣମିଶ୍ରିତ, ଏବଂ କେବଳ ଗୁଣରେ ଗଠିତ; ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଆଦି, ଏକମାତ୍ର, ସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ଅପ୍ରଭାବିତ।

ଅସାଧାରଣକର୍ମା ଚ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିଲଯକ୍ରମାତ୍ ଏଵଂ ତ୍ରିଧା ଚତୁର୍ଧା ଚ ଵିଭକ୍ତାଃ ପଞ୍ଚଧା ପୁନଃ

ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟର କ୍ରମାନୁସାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ତିନିଭାଗ, ଚାରିଭାଗ ଓ ପୁଣି ପାଞ୍ଚଭାଗରେ ବିଭାଜନ କରାଯାଇଛି।

ଚତୁର୍ଥାଵରଣେ ଶଂଭୋଃ ପୂଜିତଶ୍ଚାନୁଗୈଃ ସହ ଶିଵପ୍ରିଯଃ ଶିଵାସକ୍ତଃ ଶିଵପାଦାର୍ଚନେ ରତଃ

ଶିବଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ପରିସରରେ, ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ପୂଜିତ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଶିବରେ ଆସକ୍ତ ଓ ଶିବଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦିତ।

ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ସ ମେ ଦିଶତୁ ମଂଗଲମ୍ ଦିଵାକରଷଡଂଗାନି ଦୀପ୍ତାଦ୍ଯାଶ୍ଚାଷ୍ଟଶକ୍ତଯଃ

ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନ୍ୟ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଛଅ ଅଙ୍ଗ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଓ ଅଷ୍ଟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଆଦିତ୍ଯୋ ଭାସ୍କରୋ ଭାନୂ ରଵିଶ୍ଚେତ୍ଯନୁପୂର୍ଵଶଃ ଅର୍କୋ ବ୍ରହ୍ମା ତଥା ରୁଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ନୁଶ୍ଚାଦିତ୍ଯମୂର୍ତଯଃ

ଆଦିତ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଭାନୁ, ରବି, ଏହି କ୍ରମରେ; ଆର୍କ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ—ଏହାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପ।

ଵିସ୍ତରାସୁତରାବୋଧିନ୍ଯାପ୍ଯାଯିନ୍ଯପରାଃ ପୁନଃ ଉଷା ପ୍ରଭା ତଥା ପ୍ରାଜ୍ଞା ସଂଧ୍ଯା ଚେତ୍ଯପି ଶକ୍ତଯଃ

ପୁଣି ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି—ବିସ୍ତୃତ, ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପୋଷକ; ଉଷା, ପ୍ରଭା, ପ୍ରାଜ୍ଞା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା।

ସୋମାଦିକେତୁପର୍ଯଂତା ଗ୍ରହାଶ୍ଚ ଶିଵଭାଵିତାଃ ଶିଵଯୋରାଜ୍ଞଯାନୁନ୍ନା ମଂଗଲଂ ପ୍ରଦିଶଂତୁ ମେ

ଚନ୍ଦ୍ରରୁ କେତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ, ଶିବରେ ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରେରିତ, ସେମାନେ ମୋତେ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଅଥଵା ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯାସ୍ତଥା ଦ୍ଵାଦଶ ଶକ୍ତଯଃ ଋଷଯୋ ଦେଵଗଂଧର୍ଵାଃ ପନ୍ନଗାପ୍ସରସାଂ ଗଣାଃ

କିମ୍ବା, ବାରୋଟି ଆଦିତ୍ୟ ଓ ବାରୋଟି ଶକ୍ତି, ଋଷିମାନେ, ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ—

ଗ୍ରାମଣ୍ଯଶ୍ଚ ତଥା ଯକ୍ଷା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚାସୁରାସ୍ତଥା ସପ୍ତସପ୍ତଗଣାଶ୍ଚୈତେ ସପ୍ତଚ୍ଛଂଦୋମଯା ହଯାଃ

ଗ୍ରାମପତିମାନେ, ଏହିପରି ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅସୁରମାନେ, ସାତଟି ସାତଟି ଦଳ ଓ ସାତ ଛନ୍ଦର ଘୋଡ଼ାମାନେ—

ଵାଲଖିଲ୍ଯା ଦଯଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ଶିଵପଦାର୍ଚକାଃ ସତ୍କୃତ୍ଯଶିଵଯୋରାଜ୍ଞାଂ ମଂଗଲଂ ପ୍ରଦିଶଂତୁ ମେ

ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ଦୟାମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମର ପୂଜକ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନ୍ୟ କରି, ସେମାନେ ମୋତେ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ।

ବ୍ରହ୍ମାଥ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମୂର୍ତିର୍ଭୂମଣ୍ଡଲାଧିପଃ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଗୁଣୈଶ୍ଵର୍ଯୋ ବୁଦ୍ଧିତତ୍ତ୍ଵେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ଦେବଦେବଙ୍କ ରୂପ ଓ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ଚଉଷଠି ଗୁଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିତତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ନିର୍ଗୁଣୋ ଗୁଣସଂକୀର୍ଣସ୍ତଥୈଵ ଗୁଣକେଵଲଃ ଅଵିକାରାତ୍ମକୋ ଦେଵସ୍ତତସ୍ସାଧାରଣଃ ପୁରଃ

ସେ ନିର୍ଗୁଣ, ଗୁଣମିଶ୍ରିତ ଓ କେବଳ ଗୁଣମୟ; ଏହି ଦେବତା ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଗରୁ ଏକ।

ଅସାଧାରଣକର୍ମା ଚ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିଲଯକ୍ରମାତ୍ ଭୁଵଂ ତ୍ରିଧା ଚତୁର୍ଧା ଚ ଵିଭକ୍ତଃ ପଞ୍ଚଧା ପୁନଃ

ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟର କ୍ରମାନୁସାରେ ଅଲଗା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥିବୀକୁ ତିନିଭାଗ, ଚାରିଭାଗ ଓ ପୁଣି ପାଞ୍ଚଭାଗରେ ବିଭାଜନ କରନ୍ତି।