ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପୁନଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଗତସ୍ତସ୍ମାଦତୀତ୍ଯ ସ୍ଥାନପଞ୍ଚକମ୍ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାଜ୍ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ତସ୍ମାଚ୍ଛୈଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ପରେ, ସେଠାରୁ ଉପରକୁ ଯାଇ, ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ।

ଅର୍ଧଚର୍ଯାରତଶ୍ଚାପି ଦ୍ଵିରାଵୃତ୍ତ୍ଯୈଵମେଵ ତୁ ପଶ୍ଚାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯିଏ ଅର୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦୁଇଥର ଏହିପରି କ୍ରିୟା କରି, ପରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାନ୍ତି।

ଅର୍ଧାର୍ଧଚରିତୋ ଯସ୍ତୁ ଦେହୀ ଦେହକ୍ଷଯାତ୍ପରମ୍ ଅଂଡାଂତଂ ଵୋର୍ଧ୍ଵମଵ୍ଯକ୍ତମତୀତ୍ଯ ଭୁଵନଦ୍ଵଯମ୍

ଯିଏ ଅର୍ଧାର୍ଧ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ଦେହ ଶେଷ ହେଲେ, ଅଣ୍ଡ ଶେଷ ଓ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉପର ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୌରୁଷଂ ରୌଦ୍ରସ୍ଥାନମଦ୍ରୀନ୍ଦ୍ରଜାପତେଃ ଅନେକଯୁଗସାହସ୍ରଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନନେକଧା

ସେଠାରେ ପୌରୁଷ ଓ ରୌଦ୍ର ଲୋକ, ଅଚଳ ରାଜାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅନେକ ଯୁଗ ହଜାର ଧାରାରେ ଅନେକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯେ କ୍ଷିତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୁଲେ ମହତି ଜାଯତେ ତତ୍ରାପି ପୂର୍ଵସଂସ୍କାରଵଶେନ ସ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ବଡ଼ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ମହା ତେଜସ୍ବୀ ହୁଅନ୍ତି।

ପଶୁଧର୍ମାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଶିଵଧର୍ମରତୋ ଭଵେତ୍ ତଦ୍ଧର୍ମଗୌରଵାଦେଵ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କର ଆଚରଣକୁ ଛାଡ଼ି, ଶିବଙ୍କ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ସେଇ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆଦର ରଖି, ଶିବଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଯିବା ଉଚିତ।

ଭୋଗାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରୈସ୍ସାର୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ବହୂନ୍କ୍ରମାତ୍

ନାନା ପ୍ରକାରର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଯାଏ। ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରମାନେ ସହିତ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ବହୁତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ।

ଅଣ୍ଡସ୍ଯାଂତର୍ବହିର୍ଵାଥ ସକୃଦାଵର୍ତତେ ପୁନଃ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଜ୍ଞାନଂ ପରାଂ ଭକ୍ତିମଵାପ୍ଯ ଚ

ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରେ, ଏକଥର ପୁନଃ ପୁନଃ ଘୂରିବାକୁ ପଡ଼େ। ତାପରେ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଶିଵସାଧର୍ମ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ନ ଭୂଯୋ ଵିନିଵର୍ତତେ ଯଶ୍ଚାତୀଵ ଶିଵେ ଭକ୍ତୋ ଵିଷଯାସକ୍ତଚିତ୍ତଵତ୍

ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଅତି ଭକ୍ତି ଥାଏ, ଯଦିଓ ମନ ଭୋଗବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ଶିଵଦର୍ମାନସୋ କୁର୍ଵନ୍ନକୁର୍ଵନ୍ଵାପି ମୁଚ୍ଯତେ ଏକାଵୃତ୍ତୋ ଦ୍ଵିରାଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ରିରାଵୃତ୍ତୋ ନିଵର୍ତକଃ

ମନରେ ଶିବଧର୍ମ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ନ କରୁଥିବା, ଦୁଇଥିରେ ଯେଉଁ ହେଉ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏକଥର, ଦୁଇଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ଘୂରିଲେ, ପୁନଃ ଫେରିଯିବାକୁ ପଡ଼େ।

ନ ପୁନଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ସ୍ଯାଚ୍ଛିଵଧର୍ମାଧିକାରଵାନ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଚ୍ଛିଵାଶ୍ରିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯେନ କେନାପି ହେତୁନା

ଶିବଧର୍ମର ଅଧିକାର ଥିଲେ, ସେ ପୁନି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ହେଉ, ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।

ଶିଵଧର୍ମେ ମତିଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରେଯସେ ଚେତ୍କୃତୋଦ୍ଯମଃ ନାତ୍ର ନିର୍ବଂଧଯିଷ୍ଯାମୋ ଵଯଂ କେଚନ କେନଚିତ୍

ଯଦି କେହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଶିବଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ଏଠି, କାହା ପାଇଁ କୌଣସି ଜୋରଜବରଦସ୍ତି କରିବା ନାହିଁ।

ନିର୍ବନ୍ଧେଭ୍ଯୋ ଽତିଵାଦେଭ୍ଯଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯୈତନ୍ନ ରୋଚତେ ରୋଚତେ ଵା ପରେଭ୍ଯସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯସଂସ୍କାରଗୌରଵାତ୍

ବାଧ୍ୟତା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱଭାବତଃ ଏହା ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଗଭୀର ଆଦର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭଲ ପାରିପାରନ୍ତି।

ସଂସାରକାରଣଂ ଯେଷାଂ ନ ପ୍ରରୋଢୁମଲଂ ଭଵେତ୍ ପ୍ରକୃତ୍ଯନୁଗୁଣଂ ତସ୍ମାଦ୍ଵିମୃଶ୍ଯୈତଦଶେଷତଃ

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂସାରର କାରଣ ରୋକିବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।

ଶିଵଧର୍ମେ ଽଧିକୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେଚ୍ଛିଵମାତ୍ମନଃ

ଯଦି ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଶିବଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଦେଵ ଶ୍ରୁତଂ ଶ୍ରୁତିସମଂ ମଯା ସ୍ଵାଶ୍ରିତାନାଂ ଶିଵପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ ତଥା

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମୁଖାମୃତ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଯାହା ବେଦ ସମାନ। ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ କହିଥିବା ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଛି।

ଇଦାନୀଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଶିଵଧର୍ମାଧିକାରିଣାମ୍ କାମ୍ଯମପ୍ଯସ୍ତି ଚେତ୍କର୍ମ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍

ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଶିବଧର୍ମର ଅଧିକାରୀମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଇଚ୍ଛାନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି କି? ଯଦି ଅଛି, ଏହି ସମୟରେ ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।

ଅସ୍ତ୍ଯୈହିକଫଲଂ କିଞ୍ଚିଦାମୁଷ୍ମିକଫଲଂ ତଥା ଐହିକାମୁଷ୍ମିକଞ୍ଚାପି ତଚ୍ଚ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ପୁନଃ

କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଫଳ ଦେଉଛି, କିଛି ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଉଛି, ଆଉ କିଛି ଦୁଇଠିରେ ମିଶିଥାଏ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର।

କିଂଚିତ୍କ୍ରିଯାମଯଂ କର୍ମ କିଂଚିତ୍କର୍ମ ତପୋ ମଯମ୍

କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ରିୟାର ଆକାରର, କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟାର ଆକାରର।

ଜପଧ୍ଯାନମଯଂ କିଂଚିତ୍କିଂଚିତ୍ସର୍ଵମଯଂ ତଥା କ୍ରିଯାମଯଂ ତଥା ଭିନ୍ନଂ ହୋମଦାନାର୍ଚନକ୍ରମାତ୍

କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଜପ ଓ ଧ୍ୟାନ ଆଧାରିତ, କିଛି ସବୁ କିଛି ମିଶିଥିବା। ଆଉ କ୍ରିୟା ଅଲଗା, ଯଥା ହୋମ, ଦାନ, ଓ ପୂଜାର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ।

ସର୍ଵଶକ୍ତିମତାମେଵ ନାନ୍ଯେଷାଂ ସଫଲଂ ଭଵେତ୍ ଶକ୍ତିଶ୍ଚାଜ୍ଞା ମଦେଶସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ

ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏହି ଶକ୍ତି ହେଉଛି ମୋ, ଶିବଙ୍କ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା।

ତସ୍ମାତ୍କାମ୍ଯାନି କର୍ମାଣି କୁର୍ଯାଦାଜ୍ଞାଧରୋଦ୍ଵିଜଃ ଅଥ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କାମ୍ଯଂ ହି ଚେହାମୁତ୍ର ଫଲପ୍ରଦମ୍

ତେଣୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଇଚ୍ଛାନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ମୁଁ କହିବି, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଉଛି।

ଶୈଵୈର୍ମାହେଶ୍ଵରୈଶ୍ଚୈଵ କାର୍ଯମଂତର୍ବହିଃ କ୍ରମାତ୍ ଶିଵୋ ମହେଶ୍ଵରଶ୍ଚେତି ନାତ୍ଯଂତମିହ ଭିଦ୍ଯତେ

ଶୈବ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଭକ୍ତମାନେ ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ, କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଶିବ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।

ଯଥା ତଥା ନ ଭିଦ୍ଯଂତେ ଶୈଵା ମାହେଶ୍ଵରା ଅପି ଶିଵାଶ୍ରିତା ହି ତେ ଶୈଵା ଜ୍ଞାନଯଜ୍ଞରତା ନରାଃ

ଯେଭଳି ହେଉନାହିଁ, ଶୈବ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମାନେ କେବେ ଭିନ୍ନ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ; କାରଣ, ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୈବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଯଜ୍ଞରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।

ମାହେଶ୍ଵରାସ୍ସମାଖ୍ଯାତା କର୍ମଯଜ୍ଞରତା ଭୁଵି ତସ୍ମାଦାଭ୍ଯନ୍ତରେ କୁର୍ଯୁଃ ଶୈଵା ମାହେଶ୍ଵରା ଵହିଃ

ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେମାନେ କର୍ମ ଯଜ୍ଞରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ। ତେଣୁ, ଭିତରେ ଶୈବ ଭାବେ ଓ ବାହାରେ ମହେଶ୍ୱର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ନ ତୁ ପ୍ରଯୋଗୋ ଭିଦ୍ଯେତ ଵକ୍ଷ୍ଯମାଣସ୍ଯ କର୍ମଣଃ ପରୀକ୍ଷ୍ଯ ଭୂମିଂ ଵିଧିଵଦ୍ଗଂଧଵର୍ଣରସାଦିଭିଃ

କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ କର୍ମର ବିଧି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯିବ, ତାହାର ପ୍ରଣାଳୀ କେବେ ବଦଳାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଭୂମିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ, ରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଦରକାର।

ମନୋଭିଲଷିତେ ତତ୍ର ଵିତାନଵିତତାଂବରେ ସୁପ୍ରଲିପ୍ତେ ମହୀପୃଷ୍ଠେ ଦର୍ପଣୋଦରସଂନିଭେ

ଯେଉଁଠି ମନ ଚାହେ, ସେଠି ଭଲଭାବେ ଲିପିଥିବା ଭୂମିରେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ ବସ୍ତ୍ର ପିଛାଇ, ଦର୍ପଣ ପରି ମସୃଣ ତଳା ଉପରେ—

ପ୍ରାଚୀମୁତ୍ପାଦଯେତ୍ପୂର୍ଵଂ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ ଵର୍ତ୍ମନା ଏକହସ୍ତଂ ଦ୍ଵିହସ୍ତଂ ଵା ମଣ୍ଡଲଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍

ପ୍ରଥମେ ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ପଥରେ ପୂର୍ବ ଦିଗ ଚିହ୍ନଟ କରିବା; ଏହା ପରେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇ ହସ୍ତ ଆକାରର ଗୋଲାକାର ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବା।

ଆଲିଖେଦ୍ଵିମଲଂ ପଦ୍ମମଷ୍ଟପତ୍ରଂ ସକର୍ଣିକମ୍ ରତ୍ନହେମାଦିଭିଶ୍ଚୂର୍ଣୈର୍ଯଥାସଂଭଵସଂଭୃତୈଃ

ଏଠାରେ ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆଠ ପାତର ଏକ ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ଅଙ୍କନ କରିବା, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଯେତେ ମିଳିବ, ତାହା ଦ୍ୱାରା।