ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଖ୍ଯେ ତୁ ନକ୍ଷତ୍ରେ ପ୍ରୌଷ୍ଠପଦ୍ଯାଂ ତତଃ ପରମ୍ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଚ୍ଚ ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ପୂର୍ଵାଷାଢାଶ୍ରଯେ ଦିନେ
ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନରେ ଏବଂ ଭାଦ୍ରପଦ ଅମାବାସ୍ୟାରେ, ପୂର୍ବାଷାଢ଼ା ଦିନରେ ଜଳ ଛିଟା ଓ ଜଳ ଖେଳ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆଶ୍ଵଯୁଜ୍ଯାଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପାଯସଂ ଚ ନଵୋଦନମ୍ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ତେନୈଵ କୁର୍ଯାଚ୍ଛତଭିଷଗ୍ଦିନେ
ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ପାୟସ ଓ ନୂତନ ଚାଉଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶତଭିଷା ଦିନରେ ଅଗ୍ନି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
କାର୍ତିକ୍ଯାଂ କୃତିକାଯୋଗେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଦୀପସହସ୍ରକମ୍ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ତଥାର୍ଦ୍ରାଯାଂ ଘୃତେନ ସ୍ନାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କୃତିକା ଯୋଗ ଦିନରେ ହଜାରଟି ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଆର୍ଦ୍ରା ଦିନରେ ଘୃତରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ଅଶକ୍ତସ୍ତେଷୁ କାଲେଷୁ କୁର୍ଯାଦୁତ୍ସଵମେଵ ଵା ଆସ୍ଥାନଂ ଵା ମହାପୂଜାମଧିକଂ ଵା ସମର୍ଚନମ୍
ଏହି ସମୟରେ କିଛି କରିପାରିବା ନହେଲେ, ଉତ୍ସବ କରିବା, ଆସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା, ବଡ଼ ପୂଜା କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଅର୍ଚନା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଆଵୃତ୍ତେ ଽପି ଚ କଲ୍ଯାଣେ ପ୍ରଶସ୍ତେଷ୍ଵପି କର୍ମସୁ ଦୌର୍ମନସ୍ଯେ ଦୁରାଚାରେ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନେ ଦୁଷ୍ଟଦର୍ଶନେ
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାବେଳେ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ଯଦି ଦୁଃଖ, ଅଚ୍ଚାର, ଖରାପ ସ୍ଵପ୍ନ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ,
ଉତ୍ପାତେ ଵାଶୁଭେନ୍ଯସ୍ମିନ୍ରୋଗେ ଵା ପ୍ରବଲେ ଽଥ ଵା ସ୍ନାନପୂଜାଜପଧ୍ଯାନହୋମଦାନାଦିକାଃ କ୍ରିଯଃ
କିମ୍ବା ଅପଶକୁନ, ଅଶୁଭ ଘଟଣା କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ହେଲେ, ସ୍ନାନ, ପୂଜା, ଜପ, ଧ୍ୟାନ, ହୋମ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍।
ନିର୍ମିତାନୁଗୁଣାଃ କାର୍ଯାଃ ପୁରଶ୍ଚରଣପୂର୍ଵିକାଃ ଶିଵାନଲେ ଚ ଵିହତେ ପୁନସ୍ସନ୍ଧାନମାଚରେତ୍
ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିବ ଅଗ୍ନି କ୍ରିୟା ବିଘ୍ନ ହେଲେ, ପୁନଃ ଏହାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯ ଏଵଂ ଶର୍ଵଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ଵର୍ତତେ ନିତ୍ଯମୁଦ୍ଯତଃ ତସ୍ଯୈକଜନ୍ମନା ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ମହେଶ୍ଵରଃ
ଯିଏ ଏଭଳି ଶର୍ବଙ୍କ ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ରହେ, ତାଙ୍କୁ ମହାଦେବ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଏତଦ୍ଯଥୋତ୍ତରଂ କୁର୍ଯାନ୍ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକେଷୁ ଯଃ ଦିଵ୍ଯଂ ଶ୍ରୀକଂଠନାଥସ୍ଯ ସ୍ଥାନମାଦ୍ଯଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଯିଏ ଏହି କ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିତ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ ଅବସରରେ କରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠନାଥଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍କଲ୍ପକୋଟିଶତନ୍ନରଃ କାଲାଂତରେଚ୍ଯୁତସ୍ତସ୍ମାଦୌମଂ କୌମାରମେଵ ଚ
ସେଠାରେ ଅନେକ କୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହା ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସମୟ ଆସିଲେ ସେଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଉମା କିମ୍ବା କୌମାର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ଵିଶେଷତଃ ତତ୍ରୋଷିତ୍ଵା ଚିରଂ କାଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ଯଥୋଦିତାନ୍
ବୈଷ୍ଣବ, ବ୍ରାହ୍ମ, ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବେ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରେ।
ପୁନଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଗତସ୍ତସ୍ମାଦତୀତ୍ଯ ସ୍ଥାନପଞ୍ଚକମ୍ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାଜ୍ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ତସ୍ମାଚ୍ଛୈଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ପରେ, ସେଠାରୁ ଉପରକୁ ଯାଇ, ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ।
ଅର୍ଧଚର୍ଯାରତଶ୍ଚାପି ଦ୍ଵିରାଵୃତ୍ତ୍ଯୈଵମେଵ ତୁ ପଶ୍ଚାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ଅର୍ଧ କ୍ରିୟାରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦୁଇଥର ଏହିପରି କ୍ରିୟା କରି, ପରେ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାନ୍ତି।
ଅର୍ଧାର୍ଧଚରିତୋ ଯସ୍ତୁ ଦେହୀ ଦେହକ୍ଷଯାତ୍ପରମ୍ ଅଂଡାଂତଂ ଵୋର୍ଧ୍ଵମଵ୍ଯକ୍ତମତୀତ୍ଯ ଭୁଵନଦ୍ଵଯମ୍
ଯିଏ ଅର୍ଧାର୍ଧ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ଦେହ ଶେଷ ହେଲେ, ଅଣ୍ଡ ଶେଷ ଓ ଦୁଇ ଲୋକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଉପର ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ପୌରୁଷଂ ରୌଦ୍ରସ୍ଥାନମଦ୍ରୀନ୍ଦ୍ରଜାପତେଃ ଅନେକଯୁଗସାହସ୍ରଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନନେକଧା
ସେଠାରେ ପୌରୁଷ ଓ ରୌଦ୍ର ଲୋକ, ଅଚଳ ରାଜାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଅନେକ ଯୁଗ ହଜାର ଧାରାରେ ଅନେକ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।
ପୁଣ୍ଯକ୍ଷଯେ କ୍ଷିତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୁଲେ ମହତି ଜାଯତେ ତତ୍ରାପି ପୂର୍ଵସଂସ୍କାରଵଶେନ ସ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ବଡ଼ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ସଂସ୍କାରର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ମହା ତେଜସ୍ବୀ ହୁଅନ୍ତି।
ପଶୁଧର୍ମାନ୍ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଶିଵଧର୍ମରତୋ ଭଵେତ୍ ତଦ୍ଧର୍ମଗୌରଵାଦେଵ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କର ଆଚରଣକୁ ଛାଡ଼ି, ଶିବଙ୍କ ଧର୍ମରେ ଆନନ୍ଦ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ସେଇ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆଦର ରଖି, ଶିବଙ୍କ ପୁରୀକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଯିବା ଉଚିତ।
ଭୋଗାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରୈସ୍ସାର୍ଧଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ବହୂନ୍କ୍ରମାତ୍
ନାନା ପ୍ରକାରର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଯାଏ। ସେଠାରେ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରମାନେ ସହିତ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ବହୁତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ।
ଅଣ୍ଡସ୍ଯାଂତର୍ବହିର୍ଵାଥ ସକୃଦାଵର୍ତତେ ପୁନଃ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଜ୍ଞାନଂ ପରାଂ ଭକ୍ତିମଵାପ୍ଯ ଚ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଭିତରେ କିମ୍ବା ବାହାରେ, ଏକଥର ପୁନଃ ପୁନଃ ଘୂରିବାକୁ ପଡ଼େ। ତାପରେ ଶିବଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଶିଵସାଧର୍ମ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ନ ଭୂଯୋ ଵିନିଵର୍ତତେ ଯଶ୍ଚାତୀଵ ଶିଵେ ଭକ୍ତୋ ଵିଷଯାସକ୍ତଚିତ୍ତଵତ୍
ଶିବଙ୍କ ସମାନ ଗୁଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ଅତି ଭକ୍ତି ଥାଏ, ଯଦିଓ ମନ ଭୋଗବିଷୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଶିଵଦର୍ମାନସୋ କୁର୍ଵନ୍ନକୁର୍ଵନ୍ଵାପି ମୁଚ୍ଯତେ ଏକାଵୃତ୍ତୋ ଦ୍ଵିରାଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ରିରାଵୃତ୍ତୋ ନିଵର୍ତକଃ
ମନରେ ଶିବଧର୍ମ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ନ କରୁଥିବା, ଦୁଇଥିରେ ଯେଉଁ ହେଉ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏକଥର, ଦୁଇଥର କିମ୍ବା ତିନିଥର ଘୂରିଲେ, ପୁନଃ ଫେରିଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ନ ପୁନଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ସ୍ଯାଚ୍ଛିଵଧର୍ମାଧିକାରଵାନ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଚ୍ଛିଵାଶ୍ରିତୋ ଭୂତ୍ଵା ଯେନ କେନାପି ହେତୁନା
ଶିବଧର୍ମର ଅଧିକାର ଥିଲେ, ସେ ପୁନି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ହେଉ, ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।
ଶିଵଧର୍ମେ ମତିଂ କୁର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରେଯସେ ଚେତ୍କୃତୋଦ୍ଯମଃ ନାତ୍ର ନିର୍ବଂଧଯିଷ୍ଯାମୋ ଵଯଂ କେଚନ କେନଚିତ୍
ଯଦି କେହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଶିବଧର୍ମରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ଏଠି, କାହା ପାଇଁ କୌଣସି ଜୋରଜବରଦସ୍ତି କରିବା ନାହିଁ।
ନିର୍ବନ୍ଧେଭ୍ଯୋ ଽତିଵାଦେଭ୍ଯଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯୈତନ୍ନ ରୋଚତେ ରୋଚତେ ଵା ପରେଭ୍ଯସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯସଂସ୍କାରଗୌରଵାତ୍
ବାଧ୍ୟତା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱଭାବତଃ ଏହା ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଗଭୀର ଆଦର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଭଲ ପାରିପାରନ୍ତି।
ସଂସାରକାରଣଂ ଯେଷାଂ ନ ପ୍ରରୋଢୁମଲଂ ଭଵେତ୍ ପ୍ରକୃତ୍ଯନୁଗୁଣଂ ତସ୍ମାଦ୍ଵିମୃଶ୍ଯୈତଦଶେଷତଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂସାରର କାରଣ ରୋକିବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କଥାକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତୁ।
ଶିଵଧର୍ମେ ଽଧିକୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେଚ୍ଛିଵମାତ୍ମନଃ
ଯଦି ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଶିବଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଦେଵ ଶ୍ରୁତଂ ଶ୍ରୁତିସମଂ ମଯା ସ୍ଵାଶ୍ରିତାନାଂ ଶିଵପ୍ରୋକ୍ତଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ ତଥା
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ମୁଖାମୃତ କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଯାହା ବେଦ ସମାନ। ନିଜ ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କ କହିଥିବା ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
ଇଦାନୀଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଶିଵଧର୍ମାଧିକାରିଣାମ୍ କାମ୍ଯମପ୍ଯସ୍ତି ଚେତ୍କର୍ମ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଶିବଧର୍ମର ଅଧିକାରୀମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଇଚ୍ଛାନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି କି? ଯଦି ଅଛି, ଏହି ସମୟରେ ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।
ଅସ୍ତ୍ଯୈହିକଫଲଂ କିଞ୍ଚିଦାମୁଷ୍ମିକଫଲଂ ତଥା ଐହିକାମୁଷ୍ମିକଞ୍ଚାପି ତଚ୍ଚ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ପୁନଃ
କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଜଗତରେ ଫଳ ଦେଉଛି, କିଛି ପରଲୋକରେ ଫଳ ଦେଉଛି, ଆଉ କିଛି ଦୁଇଠିରେ ମିଶିଥାଏ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର।
କିଂଚିତ୍କ୍ରିଯାମଯଂ କର୍ମ କିଂଚିତ୍କର୍ମ ତପୋ ମଯମ୍
କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ରିୟାର ଆକାରର, କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟାର ଆକାରର।