ଶିଵପୁରାଣମ୍

ରକ୍ତଚନ୍ଦନପୁଷ୍ପାଢ୍ଯଂ ପାନୀଯଂ ଚାତିଶୀତଲମ୍ ମୃଦୁ ଏଲାରସାକ୍ତଂ ଚ ଖଣ୍ଡଂ ପୂଗଫଲସ୍ଯ ଚ

ଲାଲ୍ ଚନ୍ଦନ ଓ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ବହୁତ ଢଣ୍ଡା ପାନୀୟ, ମୃଦୁ ଏଲା ରସ ମିଶା, ପୁଗ ଫଳର ଟୁକୁଡ଼ି ସହିତ।

ଦଲାନି ନାଗଵଲ୍ଲ୍ଯାଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତାନି ଖଦିରାଦିଭିଃ ଗୌରାଣି ସ୍ଵର୍ଣଵର୍ଣାନି ଵିହିତାନି ଶିଵାନି ଚ ଶୈଲମେଵ ସିତଂ ଚୂର୍ଣଂ ନାତିରୂକ୍ଷଂ ନ ଦୂଷିତମ୍

ନାଗବେଲିର ପତ୍ର ଖଦିର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ମିଶା, ହଳଦିଆ ଓ ସୁନା ରଙ୍ଗରେ, ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଶୁଭ; ପାହାଡ଼ ଭଳି ସିଧା ପାଉଡ଼ର, ଅତି କଠିନ ନୁହେଁ, ଅଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ।

କର୍ପୂରଂ ଚାଥ କଂକୋଲଂ ଜାତ୍ଯାଦି ଚ ନଵଂ ଶୁଭମ୍ ଆଲେପନଂ ଚନ୍ଦନଂ ସ୍ଯାନ୍ମୂଲକାଷ୍ଠଂରଜୋମଯମ୍

କପୂର, କଙ୍କୋଳ, ନୂତନ ଏବଂ ଶୁଭ ଜାତି ଓ ଏହା ସଦୃଶ; ଲେପ ହେଉଛି ଚନ୍ଦନ, ମୂଳ, କାଠ କିମ୍ବା ଧୂଳିରୁ ତିଆରି।

କସ୍ତୂରିକା କୁଂକୁମଂ ଚ ରସୋ ମୃଗମଦାତ୍ମକଃ ପୁଷ୍ପାଣି ସୁରଭୀଣ୍ଯେଵ ପଵିତ୍ରାଣି ଶୁଭାନି ଚ

କସ୍ତୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ମୃଗମଦର ରସ; ସୁଗନ୍ଧିତ, ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ପୁଷ୍ପ।

ନିର୍ଗଂଧାନ୍ଯୁଗ୍ରଗଂଧାନି ଦୂଷିତାନ୍ଯୁଷିତାନି ଚ ସ୍ଵଯମେଵ ଵିଶୀର୍ଣାନି ନ ଦେଯାନି ଶିଵାର୍ଚନେ

ଗନ୍ଧ ନଥିବା, ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଥିବା, ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ପୁଷ୍ପ, କିମ୍ବା ନିଜେ ପଡ଼ିଥିବା ପୁଷ୍ପ, ଶିବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଵାସାଂସି ଚ ମୃଦୂନ୍ଯେଵ ତପନୀଯମଯାନି ଚ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵଲଯକଲ୍ପାନି ଭୂଷଣାନି ଵିଶେଷତଃ

ବସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ବହୁତ ମୃଦୁ ଏବଂ କିଛି ସୁନାରେ ତିଆରି। ଭୂଷଣଗୁଡିକ ବିଶେଷ କରି ବିଦ୍ୟୁତର ଚକ୍ର ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।

ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି କର୍ପୂରନିର୍ଯାସାଗୁରୁଚନ୍ଦନୈଃ ଆଧୂପିତାନି ପୁଷ୍ପୌଘୈର୍ଵାସିତାନି ସମଂତତଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ କର୍ପୂର, ରେସିନ, ଅଗରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ସହିତ ଭଲଭାବେ ଗନ୍ଧିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଭରିଛି।

ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକର୍ପୂରକାଷ୍ଠଗୁଗ୍ଗୁଲୁଚୂର୍ଣିକୈଃ ଘୃତେନ ମଧୁନା ଚୈଵ ସିଦ୍ଧୋ ଧୂପଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ

ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କର୍ପୂର, କାଠ, ଗୁଗୁଳୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ଘିଅ ଓ ମଧୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଧୂପ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ।

କପିଲାସମ୍ଭଵେନୈଵ ଘୃତେନାତିସୁଗନ୍ଧିନା ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଦୀପିତା ଦୀପାଃ ଶସ୍ତାଃ କର୍ପୂରସଂଯୁତାଃ

କପିଳା ଗାଈର ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ ଘିଅ ଓ କର୍ପୂର ମିଶାଇ ନିତ୍ୟ ଜଳାଯାଉଥିବା ଦୀପ ବହୁତ ଉତ୍ତମ।

ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ଚ ମଧୁରଂ ପଯୋ ଦଧି ଘୃତଂ ତଥା କପିଲାସମ୍ଭଵଂ ଶମ୍ଭୋରିଷ୍ଟଂ ସ୍ନାନେ ଚ ପାନକେ

କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ମିଠା ଦୁଧ, ଦହି ଓ ଘିଅ, ଏହି ସମସ୍ତ ଶିବଙ୍କ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ।

ଆସନାନି ଚ ଭଦ୍ରାଣି ଗଜଦଂତମଯାନି ଚ ସୁଵର୍ଣରତ୍ନଯୁକ୍ତାନି ଚିତ୍ରାଣ୍ଯାସ୍ତରଣାନି ଚ

ହାତୀଦାନ୍ତର ଶୁଭାସନ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର ଚାଦର ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।

ମୃଦୂପଧାନଯୁକ୍ତାନି ସୂକ୍ଷ୍ମତୂଲମଯାନି ଚ ଉଚ୍ଚାଵଚାନି ରମ୍ଯାଣି ଶଯନାନି ସୁଖାନି ଚ

ମୃଦୁ ତକିଆ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ କପାସର ଶଯ୍ୟା, ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ସୁବିଧାଜନକ ହେବା ଉଚିତ।

ନଦ୍ଯସ୍ସମୁଦ୍ରଗାମିନ୍ଯା ନଟାଦ୍ଵାମ୍ଭଃ ସମାହୃତମ୍ ଶୀତଞ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରପୂତଂ ତଦ୍ଵିଶିଷ୍ଟଂ ସ୍ନାନପାନଯୋଃ

ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀ ବା ଝିଲିର ପାଣି, ଥଣ୍ଡା କରାଯାଇ ଓ କପଡ଼ାରେ ଚାନି ନିଆଯିବା, ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ଛତ୍ରଂ ଶଶିନିଭଂ ଚାରୁ ମୁକ୍ତାଦାମଵିରାଜିତମ୍ ନଵରତ୍ନଚିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ହେମଦଣ୍ଡମନୋହରମ୍

ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚମକୁଥିବା, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଓ ନବରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଛତା।

ଚାମରେ ଚ ସିତେ ସୂକ୍ଷ୍ମେ ଚାମୀକରପରିଷ୍କୃତେ ରାଜହଂସଦ୍ଵଯାକାରେ ରତ୍ନଦଂଡୋପଶୋଭିତେ

ଧଳା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚାମର, ସୁନାରେ ସଜିତ, ରାଜହଂସ ଦମ୍ପତି ଭଳି ଆକୃତି, ମଣିମାଳା ଦଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ।

ଦର୍ପଣଂ ଚାପି ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଂ ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନମ୍ ସମଂତାଦ୍ରତ୍ନସଞ୍ଛନ୍ନଂ ସ୍ରଗ୍ଵୈରୈଶ୍ଚାପି ଭୂଷିତମ୍

ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ପଣ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଲଗାଯାଇଛି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣିରେ ଢାକା, ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ଗମ୍ଭୀରନିନଦଃ ଶଂଖୋ ହଂସକୁଂଦେନ୍ଦୁସନ୍ନିଭଃ ଆସ୍ଵପୃଷ୍ଠାଦିଦେଶେଷୁ ରତ୍ନଚାମୀକରାଚିତଃ

ଗଭୀର ଧ୍ୱନି ଥିବା ଶଂଖ, ହଂସ, କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଏ, ପଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ।

କାହଲାନି ଚ ରମ୍ଯାଣି ନାନାନାଦକରାଣି ଚ ସୁଵର୍ଣନିର୍ମିତାନ୍ଯେଵ ମୌକ୍ତିକାଲଂକୃତାନି ଚ

ସୁନ୍ଦର ଖୋଲ, ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ହୁଏ, ସୁନାରେ ତିଆରି ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ।

ଭେରୀମୃଦଂଗମୁରଜତିମିଚ୍ଛପଟହାଦଯଃ ସମୁଦ୍ରକଲ୍ପସନ୍ନାଦାଃ କଲ୍ପନୀଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

ଢୋଳ, ମୃଦଙ୍ଗ, ଝାଞ୍ଜ ଓ ପଟହ ମାନେ, ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ଧ୍ୱନି ଥିବା, ସାବଧାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ଭାଂଡାନ୍ଯପି ଚ ରମ୍ଯାଣି ପତ୍ରାଣ୍ଯପି ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ

ସୁନ୍ଦର ଭାଣ୍ଡା ଓ ପତ୍ର ପ୍ରୟୋଜନୀୟ।

ଆଲଯଂ ଚ ମହେଶସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ ରାଜାଵସଥଵତ୍କଲ୍ପ୍ଯଂ ଶିଲ୍ପଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଲକ୍ଷଣମ୍

ମହେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ଆଲୟ ରାଜମହଳ ପରି ତିଆରି, ଶିଳ୍ପଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଉଚିତ।

ଉଚ୍ଚପ୍ରାକାରସଂଭିନ୍ନଂ ଭୂଧରାକାରଗୋପୁରମ୍ ଅନେକରତ୍ନସଂଚ୍ଛନ୍ନଂ ହେମଦ୍ଵାରକପାଟକମ୍

ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାକାର, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦ୍ୱାର, ବହୁତ ମଣିରେ ଢାକା, ସୁନା ଦ୍ୱାରପଟ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତପ୍ତଜାଂବୂନଦମଯଂ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭଶତାଵୃତମ୍ ମୁକ୍ତାଦାମଵିତାନାଢ୍ଯଂ ଵିଦ୍ରୁମଦ୍ଵାରତୋରଣମ୍

ସୁଧାରିତ ଜାମ୍ବୁ ସୁନାରେ ତିଆରି, ଶତଶଃ ମଣିମାଳା ଖମ୍ଭରେ ଘିରିଥିବା, ମୁକ୍ତା ମାଳାର ଛତା ଓ ପ୍ରବାଳ ଦ୍ୱାର ଓ ତୋରଣ ଥିବା।

ଚାମୀକରମଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୈର୍ମୁକୁଟୈଃ କୁମ୍ଭଲକ୍ଷଣୈଃ

ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ମୁକୁଟ, ଯାହାରେ କୁମ୍ଭ ଚିହ୍ନ ରହିଛି,

ରାଜନ୍ଯାର୍ହନିଵାସୈଶ୍ଚ ରାଜଵୀଥ୍ଯାଦିଶୋଭିତୈଃ ପ୍ରୋଚ୍ଛ୍ରିତପ୍ରାଂଶୁଶିଖରୈଃ ପ୍ରାସାଦୈଶ୍ଚ ସମଂତତଃ

ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ରାଜମହଳ, ରାଜପଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୋଭା ଦେଇ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଚାରିପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ଉତ୍ତୁଙ୍ଗ ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ,

ଆସ୍ଥାନସ୍ଥାନଵର୍ଯୈଶ୍ଚ ସ୍ଥିତୈର୍ଦିକ୍ଷୁ ଵିଦିକ୍ଷୁ ଚ ଅତ୍ଯନ୍ତାଲଂକୃତପ୍ରାଂତମଂତରାଵରଣୈରିଵ

ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଓ ସ୍ଥାନ ରହିଛି, ଯେପରି ଅତି ଶୋଭାମୟ ଭିତର ଘେରା ରହିଥାଏ,

ଉତ୍ତମସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ନୃତ୍ଯଗେଯଵିଶାରଦୈଃ ଵେଣୁଵୀଣାଵିଦଗ୍ଧୈଶ୍ଚ ପୁରୁଷୈର୍ବହୁଭିର୍ଯୁତମ୍

ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବଂ ବାଂଶୀ ଓ ବୀଣାରେ ଦକ୍ଷ ଅନେକ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ,

ରକ୍ଷିତଂ ରକ୍ଷିଭିର୍ଵୀରୈର୍ଗଜଵାଜିରଥାନ୍ଵିତୈଃ ଅନେକପୁଷ୍ପଵାଟୀଭିରନେକୈଶ୍ଚ ସରୋଵରୈଃ

ଶୂର ରକ୍ଷକମାନେ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ସହିତ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଅନେକ ଫୁଲ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଅନେକ ହ୍ରଦ ରହିଛି,

ଦୀର୍ଘିକାଭିରନେକାଭିର୍ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ଵିରାଜିତମ୍ ଵେଦଵେଦାଂତତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୈଶ୍ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରପରାଯଣୈଃ

ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗରେ ଅନେକ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବେଦ, ବେଦାନ୍ତ ଓ ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ ରହିଛନ୍ତି,