ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସ୍ନାନୋଦକେ ସୁଗନ୍ଧାଦି ପାନୀଯେ ଚ ଵିଶେଷତଃ ଶୀତଲାନି ମନୋଜ୍ଞାନୀ କୁସୁମାଦୀନି ନିକ୍ଷିପେତ୍

ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଜଳ ଓ ବିଶେଷ କରି ପାନୀୟ ଜଳରେ, ଶୀତଳ ଓ ମନୋହର ଫୁଲ ଓ ଏହା ପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ରଖିବା।

ଉଶୀରଂ ଚନ୍ଦନଂ ଚୈଵ ପାଦ୍ଯେ ତୁ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ ଜାତିକଂକୋଲକର୍ପୂରବହୁମୂଲତମାଲକାନ୍

ପାଦ ଧୋଇବା ପାତ୍ରରେ ଉଶୀର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେବା; ଏହା ସହିତ ଜାତି, କୋଲା, କର୍ପୂର, ବହୁମୂଳ ଓ ତମାଳ ଦେବା।

କ୍ଷିପେଦାଚମନୀଯେ ଚ ଚୂର୍ଣଯିତ୍ଵା ଵିଶେଷତଃ ଏଲାଂ ପାତ୍ରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କର୍ପୂରଂ ଚନ୍ଦନଂ ତଥା

ଆଚମନ ପାତ୍ରରେ ବିଶେଷ କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଏଲା, କର୍ପୂର ଓ ଚନ୍ଦନ ସମସ୍ତ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା।

କୁଶାଗ୍ରାଣ୍ଯକ୍ଷତାଂଶ୍ଚୈଵ ଯଵଵ୍ରୀହିତିଲାନପି ଆଜ୍ଯସିଦ୍ଧାର୍ଥପୁଷ୍ପାଣି ଭସିତଞ୍ଚାର୍ଘ୍ଯପାତ୍ରକେ

କୁଶ ଚାଉଁ, ଅକ୍ଷତ, ଯବ, ଚାଉଳ, ତିଳ, ଘିଅ, ସିଦ୍ଧା ଦାଣା, ଫୁଲ ଓ ଭସ୍ମ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା।

କୁଶପୁଷ୍ପଯଵଵ୍ରୀହିବହୁମୂଲତମାଲକାନ୍ ପ୍ରକ୍ଷିପେତ୍ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀପାତ୍ରେ ଭସିତଂ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍

କୁଶ ଫୁଲ, ଯବ, ବହୁମୂଳ, ତମାଳ ଓ ଭସ୍ମ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ରରେ ଠିକ୍ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଖିବା।

ସର୍ଵତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵର୍ମଣାଵେଷ୍ଟ୍ଯ ବାହ୍ଯତଃ ପଶ୍ଚାଦସ୍ତ୍ରେଣ ସଂରକ୍ଷ୍ଯ ଧେନୁମୁଦ୍ରାଂ ପ୍ରଦର୍ଶଯେତ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ବାହ୍ୟ ଭାଗରେ କବଚ ଦେଇ ଢାକି, ପରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା କରି, ଗାଈ ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇବା।

ପୂଜାଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ସର୍ଵାଣି ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀପାତ୍ରଵାରିଣା ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ମୂଲମଂତ୍ରେଣ ଶୋଧଯେଦ୍ଵିଧିଵତ୍ତତଃ

ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀକୁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ରର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରି, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧି କରି, ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବା।

ପାତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀମେକାମଲାଭେ ସର୍ଵକର୍ମସୁ ସାଧଯେଦର୍ଘ୍ଯମଦ୍ଭିସ୍ତତ୍ସାମାନ୍ଯଂ ସାଧକୋତ୍ତମଃ

ଯଦି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ପାତ୍ର ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳ ତିଆରି କରିବା, ଯେପରି ରୀତି।

ତତୋ ଵିନାଯକଂ ଦେଵଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ଦ୍ଵାରପାର୍ଶ୍ଵେ ଽଥ ଦକ୍ଷିଣେ

ତାପରେ ବିନାୟକ ଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୂଜା କରିବା।

ଅନ୍ତଃପୁରାଧିପଂ ସାକ୍ଷାନ୍ନନ୍ଦିନଂ ସମ୍ଯଗର୍ଚଯେତ୍ ଚାମୀକରାଚଲପ୍ରଖ୍ଯଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍

ଅନ୍ତଃପୁରର ଅଧିପତି ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସୁନା ପାହାଡ଼ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଠିକ୍ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା।

ବାଲେନ୍ଦୁମୁକୁଟଂ ସୌମ୍ଯଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ ଦୀପ୍ତଶୂଲମୃଗୀଟଂକତିଗ୍ମଵେତ୍ରଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍

ନନ୍ଦି ସାନ୍ତ୍ ମୂଡ଼, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁକୁଟ, ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ, ଚାରିଟି ହାତ, ଦୀପ୍ତ ତ୍ରିଶୂଳ, ମୃଗ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ।

ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବାଭଵଦନଂ ହରିଵକ୍ତ୍ରମଥାପି ଵା ଉତ୍ତରେ ଦ୍ଵାରପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ଚ ମରୁତାଂ ସୁତାମ୍

ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରର ଡିସ୍କ ପରି, କିମ୍ବା ହରିଙ୍କର ମୁହଁ ପରି; ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ବାୟୁଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ପୂଜା କରିବା।

ସୁଯଶାଂ ସୁଵ୍ରତାମମ୍ବାଂ ପାଦମଣ୍ଡନତତ୍ପରାମ୍ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯାନ୍ତର୍ଭଵନଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସୁୟଶା, ସୁବ୍ରତା, ମାତା, ପାଦ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଲାଗିଥିବାକୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କର ଅନ୍ତଃଭବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା।

ସଂପୂଜ୍ଯ ଲିଙ୍ଗଂ ତୈର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈର୍ନିର୍ମାଲ୍ଯମପନୋଦଯେତ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପୁଷ୍ପଂ ଶିରସି ନ୍ଯସେତ୍ତସ୍ଯ ଵିଶୁଦ୍ଧଯେ

ସେହି ସାମଗ୍ରୀରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଉପଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକୁ ହଟାଇବା ଉଚିତ, ଲିଙ୍ଗକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ, ଏହାର ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ଫୁଲ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି କରାଯିବ।

ପୁଷ୍ପହସ୍ତୋ ଜପେଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ମନ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଶୁଦ୍ଧଯେ ଐଶାନ୍ଯାଂ ଚଣ୍ଦମାରାଧ୍ଯ ନିର୍ମାଲ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ଦାପଯେତ୍

ଫୁଲ ହାତରେ ଧରି, ମନ୍ତ୍ରର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଶକ୍ତି ସହିତ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚଣ୍ଡକୁ ପୂଜା କରି, ଉପଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକୁ ହଟାଇବା ଉଚିତ।

କଲ୍ପଯେଦାସନଂ ପଶ୍ଚାଦାଧାରାଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଆଧାରଶକ୍ତିଂ କଲ୍ଯାଣୀଂ ଶ୍ଯାମାଂ ଧ୍ଯାଯେଦଧୋ ଭୁଵି

ପରେ, ଆସନ ଏବଂ ଆଧାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଅନୁକ୍ରମରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ; ଭୂମି ତଳେ ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗର ମଙ୍ଗଳମୟ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ଯାଃ ପୁରସ୍ତାଦୁତ୍କଂଠମନଂତଂ କୁଣ୍ଡଲାକୃତିମ୍ ଧଵଲଂ ପଞ୍ଚଫଣିନଂ ଲେଲିହାନମିଵାମ୍ବରମ୍

ତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ, ଅନନ୍ତ ଏବଂ ଗୁଣ୍ଡଳି ଆକୃତିର, ପାଞ୍ଚ ଫଣା ଥିବା, ଧଳା ରଙ୍ଗର, ଆକାଶକୁ ଚାଟୁଥିବା ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ଯୋପର୍ଯାସନଂ ଭଦ୍ରଂ କଣ୍ଠୀରଵଚତୁଷ୍ପଦମ୍ ଧର୍ମୋ ଜ୍ଞାନଂ ଚ ଵୈରାଗ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯଞ୍ଚ ପଦାନି ଵୈ

ତାଙ୍କ ଉପରେ ଚାରିଟି ପାଦ ଥିବା, କଠ ଦାଣ୍ଡା ଭଳି ଭଲ ଆସନ ଅଛି; ଏହାର ଚାରିଟି ଆଧାର ହେଉଛି ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ ଏବଂ ଶ୍ୱାସିତ୍ୱ।

ଆଗ୍ନେଯାଦିଶ୍ଵେତରକ୍ତପୀତଶ୍ଯାମାନି ଵର୍ଣତଃ ଅଧର୍ମାଦୀନି ପୂର୍ଵାଦୀନ୍ଯୁତ୍ତରାଂତାନ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍

ଏହି ଆଧାରଗୁଡିକ ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରୁ ଶ୍ୱେତ, ରକ୍ତ, ପୀତ, ଶ୍ୟାମ ରଙ୍ଗର; ଅଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗଗୁଡିକ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁକ୍ରମରେ ରଖାଯାଇଛି।

ରାଜାଵର୍ତମଣିପ୍ରଖ୍ଯାନ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ଗାତ୍ରାଣି ଭାଵଯେତ୍ ଅସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଚ୍ଛାଦନଂ ପଦ୍ମମାସନଂ ଵିମଲଂ ସିତମ୍

ଏହାର ଅଂଗଗୁଡିକୁ ରାଜା ମଣିର ଭଳି ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ; ଏହାର ଉପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଧଳା ପଦ୍ମ ଆସନ ଆବରଣ ଭାବେ ଅଛି।

ଅଷ୍ଟପତ୍ରାଣି ତସ୍ଯାହୁରଣିମାଦିଗୁଣାଷ୍ଟକମ୍ କେସରାଣି ଚ ଵାମାଦ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଵାମାଦିଶକ୍ତିଭିଃ

ଏହି ପଦ୍ମର ଅଷ୍ଟପତ୍ର ଅଛି, ଅଣିମା ଆଦି ଅଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଏହି ପତ୍ର; କେସରଗୁଡିକ ବାମ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରୁଦ୍ର ଓ ବାମ ଶକ୍ତି ଅଟିଛି।

ବୀଜାନ୍ଯପି ଚ ତା ଏଵ ଶକ୍ତଯୋଂତର୍ମନୋନ୍ମନୀଃ କର୍ଣିକାପରଵୈରାଗ୍ଯଂ ନାଲଂ ଜ୍ଞାନଂ ଶିଵାତ୍ମକମ୍

ବୀଜଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶକ୍ତିମାନ ଅଟିଛି, ଉନ୍ମନୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; କର୍ଣ୍ଣିକା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିରାଗ, ନାଳ ହେଉଛି ଶିବ ସ୍ୱରୂପ ଜ୍ଞାନ।

କନ୍ଦଶ୍ଚ ଶିଵଧର୍ମାତ୍ମା କର୍ଣିକାନ୍ତେ ତ୍ରିମଣ୍ଡଲେ ତ୍ରିମଣ୍ଡଲୋପର୍ଯାତ୍ମାଦି ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରିତଯମାସନମ୍

କନ୍ଦ ଶିବ ଓ ଧର୍ମ ସ୍ୱରୂପ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଅନ୍ତରେ ତିନି ମଣ୍ଡଳରେ ଅଟିଛି; ତିନି ମଣ୍ଡଳ ଉପରେ ଆତ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ଆସନ ଭାବେ ଅଛି।

ସର୍ଵାସନୋପରି ସୁଖଂ ଵିଚିତ୍ରାସ୍ତରଣାସ୍ତୃତମ୍ ଆସନଂ କଲ୍ପଯେଦ୍ଦିଵ୍ଯଂ ଶୁଦ୍ଧଵିଦ୍ଯାସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍

ସମସ୍ତ ଆସନ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଚାଦର ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁବିଧାଜନକ ଦିବ୍ୟ ଆସନ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଵାହନଂ ସ୍ଥାପନଂ ଚ ସନ୍ନିରୋଧଂ ନିରୀକ୍ଷଣମ୍ ନମସ୍କାରଂ ଚ କୁର୍ଵୀତ ବଧ୍ଵା ମୁଦ୍ରାଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍

ଆବାହନ, ସ୍ଥାପନ, ସଂନିରୋଧ, ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ନମସ୍କାର ସହିତ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ମୁଦ୍ରା କରିବା ଉଚିତ।

ପାଦ୍ଯମାଚମନଂ ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ଗଂଧଂ ପୁଷ୍ପଂ ତତଃ ପରମ୍ ଧୂପଂ ଦୀପଂ ଚ ତାଂବୂଲଂ ଦତ୍ତ୍ଵାଥ ସ୍ଵାପଯେଚ୍ଛିଵୌ

ପରେ ଚରଣ ଜଳ, ଆଚମନ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଦେବା; ତାପରେ ଧୂପ, ଦୀପ ଏବଂ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଇ, ଶିବଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅଥଵା ପରିକଲ୍ପ୍ଯୈଵମାସନଂ ମୂର୍ତିମେଵ ଚ ସକଲୀକୃତ୍ଯ ମୂଲେନ ବ୍ରହ୍ମାଭିଶ୍ଚାପରୈସ୍ତଥା

ଅଥବା, ଏଭଳି ଆସନ ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟ ନାନା ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଵାହଯେତ୍ତତୋ ଦେଵ୍ଯା ଶିଵଂ ପରମକାରଣମ୍ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂକାଶଂ ଦେଵଂ ନିଶ୍ଚଲମକ୍ଷରମ୍

ତାପରେ ଦେବୀ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ; ଶିବ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅଚଳ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟ।

କାରଣଂ ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ସର୍ଵଲୋକମଯଂ ପରମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ।