ଶିଵପୁରାଣମ୍

ହିମଵଦ୍ଗିରିଜା ଗଂଗା ପୁଣ୍ଯା ଶତମୁଖା ନଦୀ ତତ୍ତୀରେ ଚୈଵ କାଶ୍ଯାଦିପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ

ହିମାଳୟର ଜନ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶତ ମୁଖ ଅଛି; ଏହାର ତୀରରେ କାଶୀ ଆଦି ଅନେକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।

ତତ୍ର ତୀରଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ହି ମୃଗବୃହସ୍ପତୌ ଶୋଣଭଦ୍ରୋ ଦଶମୁଖଃ ପୁଣ୍ଯୋଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦଃ

ସେଠାରେ ତୀରଟି ବହୁତ ଉତ୍ତମ, ମୃଗବୃହସ୍ପତି ସମୟରେ ଶୋଣଭଦ୍ର ଦଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଏହା ଆଶାକୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ତତ୍ର ସ୍ନାନୋପଵାସେନ ପଦଂ ଵୈନାଯକଂ ଲଭେତ୍ ଚତୁର୍ଵୀଂଶମୁଖା ପୁଣ୍ଯା ନର୍ମଦା ଚ ମହାନଦୀ

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଉପବାସ କରିଲେ ଗଣେଶଙ୍କ ପଦକୁ ପାଇଯାଏ; ଚବିଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ମହାନଦୀ।

ତସ୍ଯାଂ ସ୍ନାନେନ ଵାସେନ ପଦଂ ଵୈଷ୍ଣଵମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତମସା ଦ୍ଵାଦଶମୁଖା ରେଵା ଦଶମୁଖା ନଦୀ

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ବାସ କରିଲେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ପାଇଯାଏ; ତମସା ଦ୍ୱାଦଶ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ଦଶମୁଖୀ ରେବା ନଦୀ।

ଗୋଦାଵରୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଗୋଵଧନାଶିନୀ ଏକଵିଂଶମୁଖା ପ୍ରୋକ୍ତା ରୁଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ

ଗୋଦାବରୀ ଅତି ପବିତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହାକୁ ଏକୋଇଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଲୋକ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।

କୃଷ୍ଣଵେଣୀ ପୁଣ୍ଯନଦୀ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାଵହା ସାଷ୍ଟାଦଶମୁଖାପ୍ରୋକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ

କୃଷ୍ଣବେଣୀ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ଏହାକୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।

ତୁଂଗଭଦ୍ରା ଦଶମୁଖା ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ ସୁଵର୍ଣମୁଖରୀ ପୁଣ୍ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ନଵମୁଖା ତଥା

ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଦଶମୁଖୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଦେଇଥାଏ; ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ନଉଟି ମୁହଁ ଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।

ତତ୍ରୈଵ ସୁପ୍ରଜାଯଂତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଚ୍ଯୁତାସ୍ତଥା ସରସ୍ଵତୀ ଚ ପଂପା ଚ କନ୍ଯାଶ୍ଵେତନଦୀ ଶୁଭା

ସେଠାରେ ଭଲ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରୁ ପତିତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ; ସରସ୍ୱତୀ, ପମ୍ପା, କନ୍ୟା ଓ ଶ୍ୱେତନଦୀ ପବିତ୍ର।

ଏତାସାଂ ତୀରଵାସେନ ଇଂଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ସହ୍ଯାଦ୍ରିଜା ମହାପୁଣ୍ଯା କାଵେରୀତି ମହାନଦୀ

ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ତୀରରେ ବାସ କରିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପାଇଯାଏ; ସହ୍ୟାଦ୍ରି ପାହାଡ଼ରୁ ଆସିଥିବା କାବେରୀ ଅତି ପବିତ୍ର ମହାନଦୀ।

ସପ୍ତଵିଂଶମୁଖା ପ୍ରୋକ୍ତା ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟଂ ପ୍ରଦାଯିନୀ ତତ୍ତୀରାଃ ସ୍ଵର୍ଗଦାଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁପଦପ୍ରଦାଃ

ଏହାକୁ ସପ୍ତାବିଂଶ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ; ଏହି ତୀରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଶିଵଲୋକପ୍ରଦା ଶୈଵାସ୍ ତଥା ଽଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦାଃ ନୈମିଷେ ବଦରେ ସ୍ନାଯାନ୍ମେଷଗେ ଚ ଗୁରୌ ରଵୌ

ଶୈବ ତୀରମାନେ ଶିବ ଲୋକ ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଆଶାକୁ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; ନୈମିଶ, ବଦରୀ, ମେଷଗ, ଗୁରୁ ଓ ରବିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତତଃ ପୂଜାଦିକଂ ତଥା ସିଂଧୁନଦ୍ଯାଂ ତଥା ସ୍ନାନଂ ସିଂହେ କର୍କଟଗେ ରଵୌ

ଏହା ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ; ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ସିଂହ ଓ କର୍କଟ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବାବେଳେ।

କେଦାରୋଦକପାନଂ ଚ ସ୍ନାନଂ ଚ ଜ୍ଞାନଦଂ ଵିଦୁଃ ଗୋଦାଵର୍ଯାଂ ସିଂହମାସେ ସ୍ନାଯାତ୍ସିଂହବୃହସ୍ପତୌ

କେଦାରର ଜଳ ପିଇବା ଓ ସ୍ନାନ କରିବା ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାଏ; ସିଂହ ମାସରେ ଓ ବୃହସ୍ପତି ସିଂହରେ ଥିବାବେଳେ ଗୋଦାବରୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଲୋକପ୍ରଦମିତି ଶିଵେନୋକ୍ତଂ ତଥା ପୁରା ଯମୁନାଶୋଣଯୋଃ ସ୍ନାଯାଦ୍ଗୁରୌ କନ୍ଯାଗତେ ରଵୌ

ଏହା ଶିବ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଶିବ କହିଛନ୍ତି; ଗୁରୁ କନ୍ୟାରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ କନ୍ୟାରେ ଥିବାବେଳେ ଯମୁନା ଓ ଶୋଣ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମଲୋକେ ଦଂତିଲୋକେ ମହାଭୋଗପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ କାଵେର୍ଯାଂ ଚ ତଥାସ୍ନାଯାତ୍ତୁଲାଗେ ତୁ ରଵୌ ଗୁରୌ

ଏହା ଧର୍ମ ଲୋକ ଓ ଦନ୍ତି ଲୋକ ଦେଇଥାଏ, ଅତି ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ତୁଳାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ ଥିବାବେଳେ କାବେରୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵଚନମହାତ୍ମ୍ଯାତ୍ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦଂ ଵିଦୁଃ ଵୃଶ୍ଚିକେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତଥାର୍କେ ଗୁରୁଵୃଶ୍ଚିକେ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପଦେଶର ମହାତ୍ମ୍ୟରେ ଏହା ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ବୃଶ୍ଚିକ ମାସ ଆସିଲେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁରୁ ବୃଶ୍ଚିକରେ ଥିଲେ।

ନର୍ମଦାଯାଂ ନଦୀସ୍ନାନାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମ୍ଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ସୁଵର୍ଣମୁଖରୀସ୍ନାନଂ ଚାପଗେ ଚ ଗୁରୌ ରଵୌ

ନର୍ମଦା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପାଇଯାଏ; ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ନଦୀରେ ଗୁରୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଲୋକପ୍ରଦମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ଯଥା ମୃଗମାସି ତଥା ସ୍ନାଯାଜ୍ଜାହ୍ନଵ୍ଯାଂ ମୃଗଗେ ଗୁରୌ

ଏହା ଶିବ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଛନ୍ତି; ମୃଗ ମାସ ଓ ମୃଗରେ ଗୁରୁ ଥିଲେ ଜାହ୍ନବୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଲୋକପ୍ରଦମିତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ଯଥା ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୋଃ ପଦେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତଦଂତେ ଜ୍ଞାନମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏହା ଶିବ ଲୋକ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦରେ ଭୋଗ କରିବା ପରେ ଶେଷରେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଯାଏ।

ଗଂଗାଯାଂ ମାଘମାସେ ତୁ ତଥାକୁଂଭଗତେ ରଵୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଵା ପିଂଡଦାନଂ ଵା ତିଲୋଦକମଥାପିଵା

ମାଘ ମାସରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁମ୍ଭରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା, ପିଣ୍ଡ ଦେବା କିମ୍ବା ତିଳ ମିଶା ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ ।

ଵଂଶଦ୍ଵଯପିତ୍ଃଣାଂ ଚ କୁଲକୋଟ୍ଯୁଦ୍ଧରଂ ଵିଦୁଃ କୃଷ୍ଣଵେଣ୍ଯାଂ ପ୍ରଶଂସଂତି ମୀନଗେ ଚ ଗୁରୌ ରଵୌ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ଅନେକ ପୂର୍ବଜ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; କୃଷ୍ଣବେଣୀ ନଦୀରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୀନ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ ଏହା ଅତି ପ୍ରଶଂସିତ ।

ତତ୍ତତ୍ତୀର୍ଥେ ଚ ତନ୍ମାସି ସ୍ନାନମିଂଦ୍ରପଦପ୍ରଦମ୍ ଗଂଗାଂ ଵା ସହ୍ଯଜାଂ ଵାପି ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵସେଦ୍ବୁଧଃ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମାସରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ ମିଳେ; ଜ୍ଞାନୀ ଗଙ୍ଗା କିମ୍ବା ସହ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ନଦୀ ପାଖରେ ବସିବା ଉଚିତ ।

ତତ୍କାଲକୃତପାପସ୍ଯ କ୍ଷଯୋ ଭଵତି ନିଶ୍ଚିତମ୍ ରୁଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦାନ୍ଯେଵ ସଂତି କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ

ସେଇ ସମୟରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅନେକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ରୁଦ୍ର ଲୋକ ଦେଇଥାଏ ।

ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଵେଗଵତୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଫଲପ୍ରଦେ ତଯୋସ୍ତୀରେ ହି ସଂତ୍ଯେଵ କ୍ଷେତ୍ରାଣି ସ୍ଵର୍ଗଦାନି ଚ

ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଓ ବେଗବତୀ ନଦୀ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକର ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ସେମାନଙ୍କର ତୀରରେ ସ୍ବର୍ଗ ଦେଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି ।

ସଂତି କ୍ଷେତ୍ରାଣି ତନ୍ମଧ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯଦାନି ଚ ଭୂରିଶଃ ତତ୍ର ତତ୍ର ଵସନ୍ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତାଦୃଶଂ ଚ ଫଲଂ ଲଭେତ୍

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଜ୍ଞାନୀ ଯେଉଁଠାରେ ବସିବେ, ସେଉଁଠାରେ ତାହାର ଫଳ ପାଇବେ ।

ସଦାଚାରେଣ ସଦ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ସଦା ଭାଵନଯାପି ଚ ଵସେଦ୍ଦଯାଲୁଃ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଵୈ ନାନ୍ଯଥା ତତ୍ଫଲଂ ଲଭେତ୍

ସଦା ଭଲ ଆଚରଣ, ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ଓ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ କରି, ଦୟାଳୁ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ମନୁଷ୍ୟ ବସିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟଥା ତାହାର ଫଳ ମିଳେନି ।

ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ କୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ବହୁଧା ଋଦ୍ଧିମୃଚ୍ଛତି ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ କୃତଂ ପାପଂ ମହଦଣ୍ଵପି ଜାଯତେ

ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ କରାଯାଇଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଅନେକ ଧନ ଦେଇଥାଏ; ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ବଡ଼ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ ।

ତତ୍କାଲଂ ଜୀଵନାର୍ଥଶ୍ଚେତ୍ପୁଣ୍ଯେନ କ୍ଷଯମେଷ୍ଯତି ପୁଣ୍ଯମୈଶ୍ଵର୍ଯଦଂ ପ୍ରାହୁଃ କାଯିକଂ ଵାଚିକଂ ତଥା

ସେଇ ସମୟରେ ଯଦି କେହି ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଚାହେ, ତେବେ ନାଶ ଆସେ; ପୁଣ୍ୟ ଦେହ ଓ ମୁଖର ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ଏଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଇଥାଏ ।

ମାନସଂ ଚ ତଥା ପାପଂ ତାଦୃଶଂ ନାଶଯେଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ ମାନସଂ ଵଜ୍ରଲେପଂ ତୁ କଲ୍ପକଲ୍ପାନୁଗଂ ତଥା

ମନରେ ହୋଇଥିବା ପାପ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ମନରେ ହୋଇଥିବା ପାପ ହୀରା ଚାମର ଭଳି ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଥାଏ ।