ଶିଵପୁରାଣମ୍

କୃତ୍ଵା ରକ୍ଷାଦିକଂ ତତ୍ର ବଦ୍ଧ୍ଵା ମୁଦ୍ରାଂ ଚ ଧୈନଵୀମ୍ ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଘଟାନ୍ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାଂତଂ ଚ ଯଥା ପୁରା

ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଧୈନବୀ ମୁଦ୍ରା ବାନ୍ଧି, ଘଟଗୁଡିକୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ହୋମ କରି ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ମଂଡଲେ ଶିଷ୍ଯମନୁଷ୍ଣୀଷଂ ଚ ଦେଶିକଃ ତର୍ପଣାଦ୍ଯଂ ତୁ ମଂତ୍ରାଣାଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵାଵସାନକମ୍

ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲି ରଖି, ଦେଶିକ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଅଭିଷେକାଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯମାସନଂ ତ୍ଵଧିରୋହଯେତ୍

ତାପରେ, ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ସକଲୀକୃତ୍ଯ ତଂ ପଶ୍ଚାତ୍କଲାପଞ୍ଚକରୂପିଣମ୍ ନ୍ଯସ୍ତମଂତ୍ରତନୁଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଂ ଶିଷ୍ଯଂ ସମର୍ପଯେତ୍

ପଛେ, ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ କଳାର ରୂପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଦେହ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋ ନିଵୃତ୍ତିକୁଂଭାଦିଘଟାନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵୈ କ୍ରମାତ୍ ମଧ୍ଯମାନ୍ତାଚ୍ଛିଵେନୈଵ ଶିଷ୍ଯଂ ତମଭିଷେଚଯତ୍

ତାପରେ, ନିବୃତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ମଧ୍ୟରୁ ନେଇ, ଶିବଙ୍କ ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵହସ୍ତଂ ସମର୍ପ୍ଯାଥ ଶିଶୋଃ ଶିରସି ଦେଶିକଃ ଶିଵଭାଵସମାପନ୍ନଃ ଶିଵାଚାର୍ଯଂ ତମାଦିଶେତ୍

ପଛେ, ଶିବଙ୍କ ହାତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଦେଶିକ ନିଜେ ଶିବ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥାଲଂକୃତ୍ଯ ତଂ ଦେଵମାରାଧ୍ଯ ଶିଵମଣ୍ଡଲେ ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ହୁତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତଃ

ପଛେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରି, ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ହୋମ କରି, ଶେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭୁଵି ଦଂଡଵତ୍ ଶିରସ୍ଯଂଜଲିମାଧାଯ ଶିଵଂ ଵିଜ୍ଞାପଯେଦ୍ଗୁରୁଃ

ପୁଣି, ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଦେଶିକୋ.ଯଂ ମଯା କୃତଃ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଦିଵ୍ଯାଜ୍ଞାସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଦେଶିକ ମୋତେ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇ, ଦେବ, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।

ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଶିଷ୍ଯେଣ ସହ ଭୂଯଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଶିଵଂ ଶିଵାଗମଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵଵଦ୍ଗୁରୁଃ

ଏଭଳି ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ପୁଣି ପ୍ରଣାମ କରି, ଗୁରୁ ଦିବ୍ୟ ଶିବ ଆଗମକୁ ଶିବଙ୍କ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ଶିଵମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଶିଵଜ୍ଞାନସ୍ଯ ପୁସ୍ତକମ୍ ଉଭାଭ୍ଯାମଥ ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିଷ୍ଯାଯ ଦେଶିକଃ

ପୁଣି, ଶିବଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦେଶିକ ଦୁଇ ହାତରେ ଶିବଜ୍ଞାନର ପୁସ୍ତକ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ସ ତାମ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ସମାଧାଯ ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଯାସନୋପରି ଅଧିରୋପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯମଭିଵଂଦ୍ଯ ସମର୍ଚଯେତ୍

ସେ ଜ୍ଞାନକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବସି, ଯଥାଯଥ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ, ଜ୍ଞାନର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥ ତସ୍ମୈ ଗୁରୁର୍ଦଦ୍ଯାଦ୍ରାଜୋପକରଣାନ୍ଯପି ଆଚାର୍ଯପଦଵୀଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ରାଜ୍ଯଂ ଚାପି ଯତୋ ଽର୍ହତି

ତାପରେ ଗୁରୁ ତାକୁ ରାଜସି ଚିହ୍ନ ଦେଇବା ଉଚିତ, କାରଣ ଶିକ୍ଷକ ହେବା ପରେ ସେ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ହେଇଯାଏ।

ଅଥାନୁଶାସନଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵୈରାଚରିତଂ ଯଥା ଯଥା ଚ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ଲୋକେଷୁ ପୂଜ୍ଯତେ

ପରେ ସେ ପୁରୁଣା ଆଚାର ଅନୁସାରେ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁପରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ତାହା ଅନୁସାରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ।

ଶିଷ୍ଯାନ୍ପରିକ୍ଷ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଲକ୍ଷଣୈଃ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଚ ଶିଵଜ୍ଞାନଂ ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦେଶିକଃ

ଗୁରୁ ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟମାନେକୁ ସାବଧାନ ଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରି, ପବିତ୍ର କରି, ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ସର୍ଵମନାଯାସଂ ଶୌଚଂ କ୍ଷାଂତିଂ ଦଯାଂ ତଥା ଅସ୍ପୃହାମପ୍ଯସୂଯାଂ ଚ ଯତ୍ନେନ ଚ ଵିଭାଵଯେତ୍

ଏପରି ଭାବରେ, ସେ ସହଜରେ ଶୁଚିତା, ଧୈର୍ୟ, ଦୟା, ଅସଙ୍ଗତା ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ନ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।

ଇତ୍ଥମାଦିଶ୍ଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିଵମୁଦ୍ଵାସ୍ଯ ମଂଡଲାତ୍ ଶିଵକୁଂଭାନଲାଦୀଂଶ୍ଚ ସଦସ୍ଯାନପି ପୂଜଯେତ୍

ଏପରି ଭାବରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ, ଶିବ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ମଣ୍ଡଳରୁ ବିଦାୟ କରି, ଶିବ କୁମ୍ଭ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଯୁଗପଦ୍ଵାଥ ସଂସ୍କାରାନ୍କୁର୍ଵୀତ ସଗଣୋ ଗୁରୁଃ ତତ୍ର ଯତ୍ର ଦ୍ଵଯଂ ଵାପି ପ୍ରଯୋଗସ୍ଯୋପଦିଶ୍ଯତେ

ତାପରେ ଗୁରୁ ତାଙ୍କ ସହ ଦଳ ସହିତ ଏକାସାଥିରେ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ଦୁଇଉଟି ଉପାୟ ଦିଆଯାଇଛି।

ତଦାଦାଵେଵ କଲଶାନ୍କଲ୍ପଯେଦଧ୍ଵଶୁଦ୍ଧିଵତ୍ କୃତ୍ଵା ସମଯସଂସ୍କାରମଭିଷେକଂ ଵିନାଖିଲମ୍

ଆରମ୍ଭରେ, ଅଧ୍ୱ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଜଳପାତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସମୟ ନିୟମ ରଖି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅଭିଷେକ ଛଡ଼ି।

ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଶିଵଂ ଭୂଯଃ କୃତ୍ଵା ଚାଧ୍ଵଵିଶୋଧନମ୍ ତସ୍ମିନ୍ପରିସମାପ୍ତେ ତୁ ପୁନର୍ଦେଵଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍

ପୁଣି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଧ୍ୱ ପବିତ୍ରତା କରି, ଏହା ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୁଣି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵା ମଂତ୍ରନ୍ତୁ ସଂତର୍ପ୍ଯ ସଂଦୀପ୍ଯାଶାସ୍ଯ ଚେଶ୍ଵରମ୍ ସମର୍ପ୍ଯ ମଂତ୍ରଂ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ପାଣୌ ଶେଷଂ ସମାପଯେତ୍

ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ମନ୍ତ୍ରକୁ ଶିଷ୍ୟର ହାତରେ ଦେଇ, ଅବଶିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥଵା ମଂତ୍ରସଂସ୍କାରମନୁଚିଂତ୍ଯାଖିଲଂ କ୍ରମାତ୍ ଅଧ୍ଵଶୁଦ୍ଧିଂ ଗୁରୁଃ କୁର୍ଯାଦଭିଷେକାଵସାନିକମ୍

ନାହିଁ ହେଲେ, ମନ୍ତ୍ର ସଂସ୍କାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ଗୁରୁ ଅଭିଷେକ ସମାପ୍ତିରେ ଅଧ୍ୱ ପବିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଯଃ ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତାଦିକଲାସୁ ଵିହିତୋ ଵିଧିଃ ସ ସର୍ଵୋ ଽପି ଵିଧାତଵ୍ଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯଵିଶୋଧନେ

ଏଠାରେ ଯେଉଁ ବିଧି ଶାନ୍ତି ଆଦି ଅବସ୍ଥାରେ ଦିଆଯାଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ବିଧି ତତ୍ତ୍ୱ ତିନିଟିର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଵିଦ୍ଯାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଖ୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵତ୍ରଯମୁଦାହୃତମ୍ ଶକ୍ତୌ ଶିଵସ୍ତତୋ ଵିଦ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାତ୍ମା ସମୁଦ୍ବଭୌ

ଶିବ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମା ନାମକ ତତ୍ତ୍ୱ ତିନିଟି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି; ଶକ୍ତିରୁ ଶିବ, ଶିବରୁ ଜ୍ଞାନ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନରୁ ଆତ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଶିଵେନ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଧ୍ଵା ଵ୍ଯାପ୍ତସ୍ତଦପରଃ ପରଃ ଵିଦ୍ଯଯା ପରିଶିଷ୍ଟୋ ଽଧ୍ଵା ହ୍ଯାତ୍ମନା ନିଖିଲଃ କ୍ରମାତ୍

ଶିବ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ପରେ ଅଧ୍ୱ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ତାହା ପରେ ଅତିଶୟ; ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଧ୍ୱ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ, ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ରମରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ।

ଦୁର୍ଲଭଂ ଶାଂଭଵଂ ମତ୍ଵା ମଂତ୍ରମୂଲଂ ମନୀଷିଣଃ ଶାକ୍ତଂ ଶଂସୀତ ସଂସ୍କାରଂ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥପାରଗାଃ

ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ଜଣେ, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମୂଳ ଶାଂଭବ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭାବି, ଶାକ୍ତ ସଂସ୍କାରକୁ ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ।

ଇତି ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ସଂସ୍କାରାଖ୍ଯସ୍ଯ କର୍ମଣଃ ଚାତୁର୍ଵିଧ୍ଯମିଦଂ କୃଷ୍ଣ କିଂ ଭୂଯ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି

ଏପରି ଭାବରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ସଂସ୍କାର ନାମକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାହାର ଚାରି ପ୍ରକାର ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି; ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?

ଭଗଵଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଶିଵାଶ୍ରମନିଷେଵିଣାମ୍ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋଦିତଂ କର୍ମ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ ତଥା

ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଶିବ ଆଶ୍ରମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ, ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦୈନିକ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଶଯନାଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦେଵଂ ସହାମ୍ବଯା ଵିଚାର୍ଯ କାର୍ଯଂ ନିର୍ଗଚ୍ଛେଦ୍ଗୃହାଦଭ୍ଯୁଦିତେ ଽରୁଣେ

ପ୍ରଭାତରେ ଶୟନ ଛାଡ଼ି, ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସହ ଅମ୍ବା ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଚାର କରି, ରୂଦ୍ରୋଦୟ ସମୟରେ ଘର ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ।