ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଶୁଭେ ଽହନି ଶୁଭେ ଦେଶେ କାଲେ ଵା ଦୋଷଵର୍ଜିତେ ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତନଖଃ ସ୍ନାତଃ କୃତପୂର୍ଵାହ୍ଣିକକ୍ରିଯଃ

ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ, ଦୋଷରହିତ ସମୟରେ, ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ସଫା କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବାହ୍ନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି,

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଯଥା ଲବ୍ଧୈର୍ଗଂଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣୈଃ ସୋଷ୍ଣୀଷଃ ସୋତ୍ତରାସଂଗଃ ସର୍ଵଶୁକ୍ଲସମାହିତଃ

ଯେତେଟି ସମ୍ଭବ, ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡରେ ପାଗଡ଼ି ଓ ଉପରେ ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି,

ଦେଵାଲଯେ ଗୃହେ ଽନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଵା ସୁମନୋହରେ ସୁଖେନାଭ୍ଯସ୍ତପୂର୍ଵେଣ ତ୍ଵାସନେନ କୃତାସନଃ

ଦେଉଳରେ, ଘରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିବା ଆସନରେ ସୁବିଧାରେ ବସି,

ତନୁଂ କୃତ୍ଵାତ୍ମନଃ ଶୈଵୀଂ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵର୍ତ୍ମନା ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନକୁଲୀଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରମ୍

ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେହକୁ ଶିବମୟ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ନକୁଳୀଶ୍ୱର ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦ୍ଯ ପାଯସଂ ତସ୍ମୈ ସମପ୍ଯାରାଧନଂ କ୍ରମାତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ତଂ ଦେଵଂ ପ୍ରାପ୍ତାନୁଜ୍ଞଶ୍ଚ ତନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କୁ ପାୟସ ନିବେଦନ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରି, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଅନୁମତି ନେଇ,

କୋଟିଵାରଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵା ଜପେଚ୍ଛିଵମ୍ ଲକ୍ଷଵିଂଶତିକଂ ଵାପି ଦଶଲକ୍ଷମଥାପି ଵା

ଶିବମନ୍ତ୍ରକୁ କୋଟିଥର, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ବିଶି ଲକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଦଶ ଲକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଚ ପାଯସାକ୍ଷାରଲଵଣୈକମିତାଶନଃ ଅହିଂସକଃ କ୍ଷମୀ ଶାଂତୋ ଦାଂତଶ୍ଚୈଵ ସଦା ଭଵେତ୍

ତାପରେ, ମାତ୍ରା ମାପିଥିବା ଲୁଣ ଓ ଖାର ସହିତ ପାୟସ ଖାଇବା, ସଦା ଅହିଂସା, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ ରହିବା ଉଚିତ।

ଅଲାଭେ ପାଯସସ୍ଯାଶ୍ନନ୍ଫଲମୂଲାଦିକାନି ଵା ଵିହିତାନି ଶିଵେନୈଵ ଵିଶିଷ୍ଟାନ୍ଯୁତ୍ତରୋତ୍ତରମ୍

ଯଦି ପାୟସ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଖାଇପାରିବ।

ଚରୁଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମଥୋ ସକ୍ତୁକଣାନ୍ଯାଵକମେଵ ଚ ଶାକଂ ପଯୋ ଦଧି ଘୃତଂ ମୂଲଂ ଫଲମଥୋଦକମ୍

ଚାରୁ, ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଚବାଇବା ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ, ଯବ, ଶାକ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ, ମୂଳ, ଫଳ କିମ୍ବା ପାଣି ଖାଇପାରିବ।

ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଚ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିକାନି ଚ ସାଧନେ ଽସ୍ମିନ୍ଵିଶେଷେଣ ନିତ୍ଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ

ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ପବିତ୍ର କରି, ଏହି ସାଧନାରେ ସଦା ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ମୌନ ରହି ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରାଷ୍ଟଶତପୂତେନ ଜଲେନ ଶୁଚିନା ଵ୍ରତୀ ସ୍ନାଯାନ୍ନଦୀନଦୋତ୍ଥେନ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଵାଥ ଶକ୍ତିତଃ

ମନ୍ତ୍ର ଆଠଶେ ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା, କିମ୍ବା ନଦୀ କିମ୍ବା ହ୍ରଦର ପାଣିରେ, କିମ୍ବା ଯେତେ ସମ୍ଭବ ତେତେ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତର୍ପଯେଚ୍ଚ ତଥା ନିତ୍ଯଂ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚ ଶିଵାନଲେ ସପ୍ତଭିଃ ପଞ୍ଚଭିର୍ଦ୍ରଵ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵାଥ ଘୃତେନ ଵା

ସେ ନିତ୍ୟ ତର୍ପଣ କରିବା ଓ ଶିବଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ସପ୍ତ, ପଞ୍ଚ, କିମ୍ବା ତିନି ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ କିମ୍ବା ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ଇତ୍ଥଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶିଵଂ ଶୈଵୋ ଯଃ ସାଧଯତି ସାଧକଃ ତସ୍ଯେହାମୁତ୍ର ଦୁଷ୍ପ୍ରାପଂ ନ କିଂଚିଦପି ଵିଦ୍ଯତେ

ଏପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ଯିଏ ଶିବଙ୍କୁ ସାଧନା କରେ, ସେଠି ଓ ପରଲୋକରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହିନଥାଏ।

ଅଥଵା ଽହରହର୍ମଂତ୍ରଂ ଜପେଦେକାଗ୍ରମାନସଃ ଅନଶ୍ନନ୍ନେଵ ସାହସ୍ରଂ ଵିନା ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସାଧନମ୍

ଅଥବା, ଯେଉଁଠି ମନ ଏକାଗ୍ର କରି 'ହର' ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିଧି ଛାଡ଼ି ହଜାରଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯିବ।

ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଂଚିନ୍ନ ତସ୍ଯାସ୍ତ୍ଯଶୁଭଂ କ୍ଵଚିତ୍ ଇହ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶ୍ରିଯଂ ସୌଖ୍ଯଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମୁକ୍ତିଂ ଚ ଵିଂଦତି

ଏମିତି କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ, କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଅଶୁଭ ଘଟେ ନାହିଁ; ଏଠି ଜ୍ଞାନ, ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ସୁଖ ଲାଭ କରି, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

ସାଧନେ ଵିନିଯୋଗେ ଚ ନିତ୍ଯେ ନୈମିତ୍ତିକେ ତଥା ଜପେଜ୍ଜଲୈର୍ଭସ୍ମନା ଚ ସ୍ନାତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରେଣ ଚ କ୍ରମାତ୍

ନିୟମିତ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଅବସରରେ, ପାଣି ଓ ଭସ୍ମରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁଚିର୍ବଦ୍ଧଶିଖସ୍ସୂତ୍ରୀ ସପଵିତ୍ରକରସ୍ତଥା ଧୃତତ୍ରିପୁଂଡ୍ରରୁଦ୍ରାକ୍ଷୋ ଵିଦ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ଜପେତ୍

ଶୁଚି, ବନ୍ଧା ଚୁଡ଼ା, ପବିତ୍ର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର ମୁଦ୍ରା ଧରି, ତିନି ଲାଇନ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥୈଵଂ ସଂସ୍କୃତଂ ଶିଷ୍ଯଂ କୃତପାଶୁପତଵ୍ରତମ୍ ଆଚାର୍ଯତ୍ଵେ ଽଭିଷିଂଚେତ ତଦ୍ଯୋଗତ୍ଵେନ ଚାନ୍ଯଥା

ଏପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଓ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଯଥାଯଥ ଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ।

ମଣ୍ଡଲଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ତ୍ଵା ସଂପୂଜ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ସ୍ଥାପଯତ୍ପଞ୍ଚକଲଶାନ୍ଦିକ୍ଷୁ ମଧ୍ଯେ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଞ୍ଚଟି ଘଟ ଦିଗଦିଗରେ ଓ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବବତ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତିଂ ପୁରତୋ ନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ପଶ୍ଚିମେ ଘଟେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଦକ୍ଷିଣତଃ ଶାଂତିମୁତ୍ତରେ ମଧ୍ଯତଃ ପରାମ୍

ନିବୃତ୍ତିକୁ ସାମ୍ନାରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଘଟରେ, ବିଦ୍ୟାକୁ ଦକ୍ଷିଣ, ଶାନ୍ତିକୁ ଉତ୍ତର ଓ ପରାକୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବା ଉଚିତ।

କୃତ୍ଵା ରକ୍ଷାଦିକଂ ତତ୍ର ବଦ୍ଧ୍ଵା ମୁଦ୍ରାଂ ଚ ଧୈନଵୀମ୍ ଅଭିମଂତ୍ର୍ଯ ଘଟାନ୍ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାଂତଂ ଚ ଯଥା ପୁରା

ସେଠାରେ ରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଧୈନବୀ ମୁଦ୍ରା ବାନ୍ଧି, ଘଟଗୁଡିକୁ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ହୋମ କରି ଶେଷ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ମଂଡଲେ ଶିଷ୍ଯମନୁଷ୍ଣୀଷଂ ଚ ଦେଶିକଃ ତର୍ପଣାଦ୍ଯଂ ତୁ ମଂତ୍ରାଣାଂ କୁର୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵାଵସାନକମ୍

ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ନେଇ, ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲି ରଖି, ଦେଶିକ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଆଦି ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଅଭିଷେକାଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯମାସନଂ ତ୍ଵଧିରୋହଯେତ୍

ତାପରେ, ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅନୁମତି ନେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ସକଲୀକୃତ୍ଯ ତଂ ପଶ୍ଚାତ୍କଲାପଞ୍ଚକରୂପିଣମ୍ ନ୍ଯସ୍ତମଂତ୍ରତନୁଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଂ ଶିଷ୍ଯଂ ସମର୍ପଯେତ୍

ପଛେ, ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ କଳାର ରୂପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଦେହ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋ ନିଵୃତ୍ତିକୁଂଭାଦିଘଟାନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵୈ କ୍ରମାତ୍ ମଧ୍ଯମାନ୍ତାଚ୍ଛିଵେନୈଵ ଶିଷ୍ଯଂ ତମଭିଷେଚଯତ୍

ତାପରେ, ନିବୃତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ମଧ୍ୟରୁ ନେଇ, ଶିବଙ୍କ ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵହସ୍ତଂ ସମର୍ପ୍ଯାଥ ଶିଶୋଃ ଶିରସି ଦେଶିକଃ ଶିଵଭାଵସମାପନ୍ନଃ ଶିଵାଚାର୍ଯଂ ତମାଦିଶେତ୍

ପଛେ, ଶିବଙ୍କ ହାତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଦେଶିକ ନିଜେ ଶିବ ଭାବ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶିବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥାଲଂକୃତ୍ଯ ତଂ ଦେଵମାରାଧ୍ଯ ଶିଵମଣ୍ଡଲେ ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ହୁତ୍ଵା ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତଃ

ପଛେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୋଭାୟିତ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରି, ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତର ହୋମ କରି, ଶେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭୁଵି ଦଂଡଵତ୍ ଶିରସ୍ଯଂଜଲିମାଧାଯ ଶିଵଂ ଵିଜ୍ଞାପଯେଦ୍ଗୁରୁଃ

ପୁଣି, ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ଗୁରୁ ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଦେଶିକୋ.ଯଂ ମଯା କୃତଃ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦେଵ ଦିଵ୍ଯାଜ୍ଞାସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଦେଶିକ ମୋତେ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଛନ୍ତି; ଦୟାକରି ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଇ, ଦେବ, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।