ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଅଣିମାଦୀନ୍ପ୍ରସୀଦେତି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତଥୈଵ ତୁ ଗୁଣାନେଵ ପୁନରସ୍ଯୋପପାଦଯେତ୍

ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି କହି, ତିନୋଟି ହୋମ ଦେବା ଦରକାର; ଏହିପରି ଭାବେ ପୁଣି ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦେବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵଜ୍ଞାତାଂ ତଥା ତୃପ୍ତିଂ ବୋଧଂ ଚାଦ୍ଯନ୍ତଵର୍ଜିତମ୍ ଅଲୁପ୍ତଶକ୍ତିଂ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯମନଂତାଂ ଶକ୍ତିମେଵ ଚ

ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅନନ୍ତତା ଏବଂ ନିଜେ ଶକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ।

ତତୋ ଦେଵମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସଦ୍ଯାଦିକଲଶୈସ୍ତୁ ତମ୍ ଅଭିଷିଂଚେତ ଦେଵେଶଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ହୃଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍

ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପ୍ରଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର, ହୃଦୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଅଥୋପଵେଶ୍ଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞଃ ଶିଵାଚ୍ଛୈଵୀଂ ଵିଦ୍ଯାମସ୍ମୈ ସମାଦିଶେତ୍

ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।

ଓଂକାରପୂର୍ଵିକାଂ ତତ୍ର ସଂପୁଟାନ୍ତୁ ନମୋ ଽଂତଗାମ୍ ଶିଵଶକ୍ତିଯୁତାଞ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ତାଦୃଶୀମ୍

ସେଠାରେ ଓଁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ଶେଷରେ 'ନମଃ' ଯୋଗ, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ଏହିପରି ଶକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ଋଷିଂ ଛନ୍ଦଶ୍ଚ ଦେଵଂ ଚ ଶିଵତାଂ ଶିଵଯୋସ୍ତଥା ପୂଜାଂ ସାଵରଣାଂ ଶମ୍ଭୋରାସନାନି ଚ ସନ୍ଦିଶେତ୍

ଋଷି, ଛନ୍ଦ, ଦେବତା, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିର ଅବସ୍ଥା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଆସନ ଦେଖାଇଦେବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଯନ୍ମଯା ସମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ସୁକୃତଂ କୁରୁ ତତ୍ସର୍ଵମିତି ଵିଜ୍ଞାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍

ପୁଣି ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, 'ମୋତେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି, ସେସବୁ ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ' ବୋଲି ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ସହଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁର୍ଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍କ୍ଷିତିମଂଡଲେ ପ୍ରଣମ୍ଯୋଦ୍ଵାସଯେତ୍ତସ୍ମାନ୍ମଂଡଲାତ୍ପାଵକାଦପି

ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଗୁରୁ ଭୂମିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଦସିକାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜ୍ଯାଃ ପୂଜାର୍ହକାଃ କ୍ରମାତ୍

ତାପରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସେଵ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ସଦସ୍ଯାଶ୍ଚ ସହର୍ତ୍ଵିଜଃ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେଚ୍ଛିଵମାତ୍ମନଃ

ସଭାସଦସ୍ୟ ଓ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ଅର୍ଥଅନୁସାରେ ସେବା ପାଇବା ଉଚିତ; ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଧକଂ ନାମ ନାମତଃ ସଂସ୍କାରମନ୍ତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥନେ ସୂଚିତଂ ମଯା

ଏବେ ମୁଁ 'ସାଧକ' ନାମକ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି; ମନ୍ତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ସଂସ୍କାର ଆଗରୁ ମୁଁ କହିଛି।

ସଂପୂଜ୍ଯ ମଂଡଲେ ଦେଵଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ କୁମ୍ଭେ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ହୁତ୍ଵା ଶିଷ୍ଯମନୁଷ୍ଣୀଷଂ ପ୍ରାପଯେଦ୍ଭୁଵି ମଂଡଲେ

ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ କଳଶରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ହୋମ ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵାଂତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ଵା ହୁତ୍ଵାହୁତିଶତଂ ତଥା ସଂତର୍ପ୍ଯ ମୂଲମନ୍ତ୍ରେଣ କଲଶୈର୍ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ

ପୂର୍ବ ଦିଗର କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ କରି, ଏବଂ ସେହିପରି ଶତ ହୋମ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଳଶମାନେ ସହିତ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ସନ୍ଦୀପ୍ଯ ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋଦିତଂ କ୍ରମାତ୍ ଅଭିଷିଚ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍

ପୂର୍ବବତ୍ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ପୂର୍ବକଥିତ କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅଭିଷେକ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯୋପଦେଶାଂତଂ କୃତ୍ଵା ଵିସ୍ତରଶଃ କ୍ରମାତ୍ ପୁଷ୍ପାମ୍ବୁନା ଶିଶୋଃ ପାଣୌ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶୈଵୀଂ ସମର୍ପଯେତ୍

ସେଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇ ସାରି, ଫୁଲ ଓ ପାଣି ସହିତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ହାତରେ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଵୈହିକାମୁଷ୍ମିକଯୋଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଫଲପ୍ରଦଃ ଭଵତ୍ଯେଵ ମହାମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ, ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଜନ୍ମରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଇତ୍ଯୁତ୍ଵା ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞଃ ଶିଵାଦ୍ଗୁରୁଃ ସାଧନଂ ଶିଵଯୋଗଂ ଚ ସାଧକାଯ ସମାଦିଶେତ୍

ଏପରି କହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଯୋଗ ଓ ସାଧନା ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।

ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୁସଂଦେଶଂ କ୍ରମଶୋ ମଂତ୍ରସାଧକଃ ପୁରତୋ ଵିନିଯୋଗସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସାଧନମାଚରେତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ଆଦେଶ ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରସାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

ସାଧନଂ ମୂଲମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପୁରଶ୍ଚରଣମୁଚ୍ଯତେ ପୁରତଶ୍ଚରଣୀଯତ୍ଵାଦ୍ଵିନିଯୋଗାଖ୍ଯକର୍ମଣଃ

ମୂଳମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାଧନାକୁ ପୁରଶ୍ଚରଣ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ପୂର୍ବରୁ କରାଯିବା ବିନିଯୋଗ ନାମକ କାର୍ଯ୍ୟ।

ନାତ୍ଯନ୍ତଂ କରଣୀଯନ୍ତୁ ମୁମୁକ୍ଷୋର୍ମନ୍ତ୍ରସାଧନମ୍ କୃତନ୍ତୁ ତଦିହାନ୍ଯତ୍ର ତାସ୍ଯାପି ଶୁଭଦଂ ଭଵେତ୍

ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକ ଅତିରିକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରସାଧନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଏହା କରିଲେ, ଏଠାରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳିବ।

ଶୁଭେ ଽହନି ଶୁଭେ ଦେଶେ କାଲେ ଵା ଦୋଷଵର୍ଜିତେ ଶୁକ୍ଲଦନ୍ତନଖଃ ସ୍ନାତଃ କୃତପୂର୍ଵାହ୍ଣିକକ୍ରିଯଃ

ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁଭ ସ୍ଥାନରେ, ଦୋଷରହିତ ସମୟରେ, ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ସଫା କରି, ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବାହ୍ନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି,

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଯଥା ଲବ୍ଧୈର୍ଗଂଧମାଲ୍ଯଵିଭୂଷଣୈଃ ସୋଷ୍ଣୀଷଃ ସୋତ୍ତରାସଂଗଃ ସର୍ଵଶୁକ୍ଲସମାହିତଃ

ଯେତେଟି ସମ୍ଭବ, ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ, ମାଳା ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ମୁଣ୍ଡରେ ପାଗଡ଼ି ଓ ଉପରେ ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି,

ଦେଵାଲଯେ ଗୃହେ ଽନ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଵା ସୁମନୋହରେ ସୁଖେନାଭ୍ଯସ୍ତପୂର୍ଵେଣ ତ୍ଵାସନେନ କୃତାସନଃ

ଦେଉଳରେ, ଘରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିବା ଆସନରେ ସୁବିଧାରେ ବସି,

ତନୁଂ କୃତ୍ଵାତ୍ମନଃ ଶୈଵୀଂ ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଵର୍ତ୍ମନା ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନକୁଲୀଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରମ୍

ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେହକୁ ଶିବମୟ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ନକୁଳୀଶ୍ୱର ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦ୍ଯ ପାଯସଂ ତସ୍ମୈ ସମପ୍ଯାରାଧନଂ କ୍ରମାତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ତଂ ଦେଵଂ ପ୍ରାପ୍ତାନୁଜ୍ଞଶ୍ଚ ତନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କୁ ପାୟସ ନିବେଦନ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରି, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଅନୁମତି ନେଇ,

କୋଟିଵାରଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵା ଜପେଚ୍ଛିଵମ୍ ଲକ୍ଷଵିଂଶତିକଂ ଵାପି ଦଶଲକ୍ଷମଥାପି ଵା

ଶିବମନ୍ତ୍ରକୁ କୋଟିଥର, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ବିଶି ଲକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଦଶ ଲକ୍ଷ, କିମ୍ବା ଏକ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଚ ପାଯସାକ୍ଷାରଲଵଣୈକମିତାଶନଃ ଅହିଂସକଃ କ୍ଷମୀ ଶାଂତୋ ଦାଂତଶ୍ଚୈଵ ସଦା ଭଵେତ୍

ତାପରେ, ମାତ୍ରା ମାପିଥିବା ଲୁଣ ଓ ଖାର ସହିତ ପାୟସ ଖାଇବା, ସଦା ଅହିଂସା, କ୍ଷମାଶୀଳ, ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ ରହିବା ଉଚିତ।

ଅଲାଭେ ପାଯସସ୍ଯାଶ୍ନନ୍ଫଲମୂଲାଦିକାନି ଵା ଵିହିତାନି ଶିଵେନୈଵ ଵିଶିଷ୍ଟାନ୍ଯୁତ୍ତରୋତ୍ତରମ୍

ଯଦି ପାୟସ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଖାଇପାରିବ।

ଚରୁଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମଥୋ ସକ୍ତୁକଣାନ୍ଯାଵକମେଵ ଚ ଶାକଂ ପଯୋ ଦଧି ଘୃତଂ ମୂଲଂ ଫଲମଥୋଦକମ୍

ଚାରୁ, ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଚବାଇବା ଖାଦ୍ୟ, ଧାନ, ଯବ, ଶାକ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘିଅ, ମୂଳ, ଫଳ କିମ୍ବା ପାଣି ଖାଇପାରିବ।