ଶିଵପୁରାଣମ୍

ମାନସୋଚ୍ଚାରଯୋଗେନ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତତ୍ର ଶଂଭୁଂ ସମାରାଧ୍ଯ ମଂଡଲସ୍ଥଂ ସହାଂବଯା ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଗୁରୁଃ

ମନସିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ, ମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ବା ସହିତ ଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଟି ହୋମ କରି, ଗୁରୁ ହାତ ଯୋଡି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଶୁଦ୍ଧିରସ୍ଯ ଷଡଧ୍ଵନଃ କୃତା ତସ୍ମାତ୍ପରଂ ଧାମ ଗମଯୈନଂ ତଵାଵ୍ଯଯମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଛଅଟି ମାର୍ଗର ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଅବିନାଶୀ, ପରମ ଧାମକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଵାଯ ନାଡୀସଂଧାନପୂର୍ଵକମ୍ ପୂର୍ଣାଂତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ଵା ତତୋ ଭୂତାନି ଶୋଧଯେତ୍

ଏପରି ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ନାଡ଼ୀ ସଂଧାନ କରି, ପରେ ଭୂତତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥିରାସ୍ଥିରେ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଶୀତୋଷ୍ଣେ ଚ ତତଃ ପଦେ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈକତାକାରେ ଭୂତଶୋଧନକର୍ମଣି

ସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ଥିର, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ ଭାବର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଏକତା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ଭୂତଶୋଧନ କ୍ରିୟାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂତାନାଂ ଗ୍ରଂଥିଵିଚ୍ଛେଦଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହାଧିପୈଃ ଭୂତାନି ସ୍ଥିତଯୋଗେନ ଯୋ ଜପେତ୍ପରମେ ଶିଵେ

ଭୂତଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ଛେଦ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସହିତ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ସହିତ ଏକତାରେ ଜପ କରାଯାଏ, ସେଠି ଭୂତଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

ଵିଶୋଧ୍ଯାସ୍ଯ ତନୁଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ପ୍ଲାଵଯିତ୍ଵା ସୁଧାକଣୈଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାତ୍ମାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଶୁଦ୍ଧାଧ୍ଵମଯଂ ଵପୁଃ

ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦହି, ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଭିଜାଇ, ପରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗର ଦେହ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାଦୌ ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତାଂ ତୁ ଵ୍ଯାପିକାଂ ସ୍ଵାଧ୍ଵନଃ କଲାମ୍ ଶୁଦ୍ଧାମେଵ ଶିଶୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ନ୍ଯସେଚ୍ଛାନ୍ତିମୁଖେ ତଥା

ସେଠାରେ, ପ୍ରଥମେ ନିଜ ମାର୍ଗର ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶାନ୍ତିଅତୀତା ଶକ୍ତିକୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଯାଂ ଗଲାଦିନାଭ୍ଯଂତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତଦଧଃ କ୍ରମାତ୍ ଜାନ୍ଵଂତଂ ତଦଧୋ ନ୍ଯସ୍ଯେନ୍ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚାନୁଚିଂତଯେତ୍

ଜ୍ଞାନକୁ ଗଳାଠାରୁ ତଳକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଭିତରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ତାହାକୁ ଜାଙ୍ଘର ତଳେ ଏବଂ ପୁଣି ତାହାଠାରୁ ଅଧଃରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର; ଏହିପରି ନିବୃତ୍ତିକୁ ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵବୀଜୈସ୍ସୂତ୍ରମଂତ୍ରଂ ଚ ନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଗୈସ୍ତଂ ଶିଵାତ୍ମକମ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ହୃଦଯାଂଭୋଜେ ଦେଵମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍

ନିଜ ବୀଜାକ୍ଷର ଏବଂ ସୂତ୍ରମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଶିବସ୍ୱରୂପ ତାହାକୁ ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ବୁଝି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଶାସ୍ଯ ନିତ୍ଯସାଂନିଧ୍ଯଂ ଶିଵସ୍ଵାତ୍ମ୍ଯଂ ଶିଶୌ ଗୁରୁଃ ଶିଵତେଜୋମଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଶିଶୋରାପାଦଯେଦ୍ଗୁଣାନ୍

ଶିଷ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଶିବସହ ଏକତା ଆହ୍ୱାନ କରି, ଗୁରୁ ଏହି ଶିବତେଜ ମୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଦେଇବା ଉଚିତ।

ଅଣିମାଦୀନ୍ପ୍ରସୀଦେତି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତଥୈଵ ତୁ ଗୁଣାନେଵ ପୁନରସ୍ଯୋପପାଦଯେତ୍

ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି କହି, ତିନୋଟି ହୋମ ଦେବା ଦରକାର; ଏହିପରି ଭାବେ ପୁଣି ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦେବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵଜ୍ଞାତାଂ ତଥା ତୃପ୍ତିଂ ବୋଧଂ ଚାଦ୍ଯନ୍ତଵର୍ଜିତମ୍ ଅଲୁପ୍ତଶକ୍ତିଂ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯମନଂତାଂ ଶକ୍ତିମେଵ ଚ

ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅନନ୍ତତା ଏବଂ ନିଜେ ଶକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ।

ତତୋ ଦେଵମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସଦ୍ଯାଦିକଲଶୈସ୍ତୁ ତମ୍ ଅଭିଷିଂଚେତ ଦେଵେଶଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ହୃଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍

ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପ୍ରଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର, ହୃଦୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଅଥୋପଵେଶ୍ଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞଃ ଶିଵାଚ୍ଛୈଵୀଂ ଵିଦ୍ଯାମସ୍ମୈ ସମାଦିଶେତ୍

ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।

ଓଂକାରପୂର୍ଵିକାଂ ତତ୍ର ସଂପୁଟାନ୍ତୁ ନମୋ ଽଂତଗାମ୍ ଶିଵଶକ୍ତିଯୁତାଞ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ତାଦୃଶୀମ୍

ସେଠାରେ ଓଁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ଶେଷରେ 'ନମଃ' ଯୋଗ, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ଏହିପରି ଶକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ଋଷିଂ ଛନ୍ଦଶ୍ଚ ଦେଵଂ ଚ ଶିଵତାଂ ଶିଵଯୋସ୍ତଥା ପୂଜାଂ ସାଵରଣାଂ ଶମ୍ଭୋରାସନାନି ଚ ସନ୍ଦିଶେତ୍

ଋଷି, ଛନ୍ଦ, ଦେବତା, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିର ଅବସ୍ଥା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଆସନ ଦେଖାଇଦେବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଯନ୍ମଯା ସମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ସୁକୃତଂ କୁରୁ ତତ୍ସର୍ଵମିତି ଵିଜ୍ଞାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍

ପୁଣି ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, 'ମୋତେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି, ସେସବୁ ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ' ବୋଲି ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ସହଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁର୍ଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍କ୍ଷିତିମଂଡଲେ ପ୍ରଣମ୍ଯୋଦ୍ଵାସଯେତ୍ତସ୍ମାନ୍ମଂଡଲାତ୍ପାଵକାଦପି

ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଗୁରୁ ଭୂମିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଦସିକାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜ୍ଯାଃ ପୂଜାର୍ହକାଃ କ୍ରମାତ୍

ତାପରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସେଵ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ସଦସ୍ଯାଶ୍ଚ ସହର୍ତ୍ଵିଜଃ ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେଚ୍ଛିଵମାତ୍ମନଃ

ସଭାସଦସ୍ୟ ଓ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ଅର୍ଥଅନୁସାରେ ସେବା ପାଇବା ଉଚିତ; ନିଜ ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ ଧନରେ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଧକଂ ନାମ ନାମତଃ ସଂସ୍କାରମନ୍ତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କଥନେ ସୂଚିତଂ ମଯା

ଏବେ ମୁଁ 'ସାଧକ' ନାମକ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି; ମନ୍ତ୍ରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ସଂସ୍କାର ଆଗରୁ ମୁଁ କହିଛି।

ସଂପୂଜ୍ଯ ମଂଡଲେ ଦେଵଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ କୁମ୍ଭେ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ହୁତ୍ଵା ଶିଷ୍ଯମନୁଷ୍ଣୀଷଂ ପ୍ରାପଯେଦ୍ଭୁଵି ମଂଡଲେ

ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୂର୍ବବତ୍ କଳଶରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ହୋମ ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଲା ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।

ପୂର୍ଵାଂତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ଵା ହୁତ୍ଵାହୁତିଶତଂ ତଥା ସଂତର୍ପ୍ଯ ମୂଲମନ୍ତ୍ରେଣ କଲଶୈର୍ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ

ପୂର୍ବ ଦିଗର କାର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ କରି, ଏବଂ ସେହିପରି ଶତ ହୋମ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଳଶମାନେ ସହିତ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ସନ୍ଦୀପ୍ଯ ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋଦିତଂ କ୍ରମାତ୍ ଅଭିଷିଚ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍

ପୂର୍ବବତ୍ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ପୂର୍ବକଥିତ କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଅଭିଷେକ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯୋପଦେଶାଂତଂ କୃତ୍ଵା ଵିସ୍ତରଶଃ କ୍ରମାତ୍ ପୁଷ୍ପାମ୍ବୁନା ଶିଶୋଃ ପାଣୌ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶୈଵୀଂ ସମର୍ପଯେତ୍

ସେଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇ ସାରି, ଫୁଲ ଓ ପାଣି ସହିତ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ହାତରେ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଵୈହିକାମୁଷ୍ମିକଯୋଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଫଲପ୍ରଦଃ ଭଵତ୍ଯେଵ ମହାମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ, ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ର ଏହି ଜନ୍ମରେ ଓ ପରଜନ୍ମରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଇତ୍ଯୁତ୍ଵା ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞଃ ଶିଵାଦ୍ଗୁରୁଃ ସାଧନଂ ଶିଵଯୋଗଂ ଚ ସାଧକାଯ ସମାଦିଶେତ୍

ଏପରି କହି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶିବଯୋଗ ଓ ସାଧନା ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।

ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୁସଂଦେଶଂ କ୍ରମଶୋ ମଂତ୍ରସାଧକଃ ପୁରତୋ ଵିନିଯୋଗସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସାଧନମାଚରେତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ଆଦେଶ ଶୁଣି, ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରସାଧନା କରିବା ଉଚିତ।

ସାଧନଂ ମୂଲମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପୁରଶ୍ଚରଣମୁଚ୍ଯତେ ପୁରତଶ୍ଚରଣୀଯତ୍ଵାଦ୍ଵିନିଯୋଗାଖ୍ଯକର୍ମଣଃ

ମୂଳମନ୍ତ୍ରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାଧନାକୁ ପୁରଶ୍ଚରଣ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ପୂର୍ବରୁ କରାଯିବା ବିନିଯୋଗ ନାମକ କାର୍ଯ୍ୟ।