ଶିଵପୁରାଣମ୍

କୃତ୍ଵା ଶେଷଵିଧାନେନ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସଦାଶିଵମ୍ ତସ୍ମୈ ସମାଦିଶେଦାଜ୍ଞାଂ ଶଂଭୋରମିତକର୍ମଣଃ

ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରି, ସଦାଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ଅସୀମ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଜ୍ଞା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ଶିଵଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ଵାଗୀଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା କରି, ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଶିଵେନ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ଵିଲଯଂ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଯାଃ ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ଵେ ଽଥ ଚିଂତଯେତ୍

ତାପରେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କ ନାମରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟି, ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱରେ ବିଲୟ ହେବାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

ଷଡଧ୍ଵନଃ ପରେ ପାରେ ସର୍ଵାଧ୍ଵଵ୍ଯାପିନୀ ପରାମ୍ କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ଶୈଵୀଂ ଶକ୍ତିଞ୍ଚ ଚିନ୍ତଯେତ୍

ଛଅଟି ମାର୍ଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅନେକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦଗ୍ରେ ଶିଷ୍ଯମାନୀଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକନିର୍ମଲମ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀଂ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗତଃ

ତାପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ଶିଖାଚ୍ଛେଦଂ ସହ ସୂତ୍ରେଣ ଦେଶିକଃ ତତସ୍ତାଂ ଗୋମଯେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହୁଯାଚ୍ଛିଖାମ୍

ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡ଼ାକୁ ସୂତ୍ର ସହିତ କାଟିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଏହାକୁ ଗୋବର ଉପରେ ରଖି, ଶିବାଗ୍ନିରେ ଏହି ଚୁଡ଼ାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵୌଷଡଂତେନ ମୂଲେନ ପୁନଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀମ୍ ହସ୍ତେ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ତଦ୍ଦେହେ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍

‘ଵୌଷଟ୍’ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ପୁଣିଥରେ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇ, ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନାକୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଫେରାଇବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସ୍ନାତଂ ସମାଚାଂତଂ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଶିଶୁମ୍ ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ମଂଡଲାଭ୍ଯାସଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଦଂଡଵତ୍

ତାପରେ, ନହାଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରି, ଶିଶୁକୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରିଯାଵୈକଲ୍ଯଶୁଦ୍ଧଯେ ଵାଚକେନୈଵ ମଂତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, କ୍ରିୟାର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପାଠକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ଉପାଂଶୂଚ୍ଚାରଯୋଗେନ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ପୁନସ୍ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ମନ୍ତ୍ରଵୈକଲ୍ଯଶୁଦ୍ଧଯେ

ଉପାଂଶୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଣି, ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ରର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।

ମାନସୋଚ୍ଚାରଯୋଗେନ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତତ୍ର ଶଂଭୁଂ ସମାରାଧ୍ଯ ମଂଡଲସ୍ଥଂ ସହାଂବଯା ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଗୁରୁଃ

ମନସିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ, ମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ବା ସହିତ ଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଟି ହୋମ କରି, ଗୁରୁ ହାତ ଯୋଡି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଶୁଦ୍ଧିରସ୍ଯ ଷଡଧ୍ଵନଃ କୃତା ତସ୍ମାତ୍ପରଂ ଧାମ ଗମଯୈନଂ ତଵାଵ୍ଯଯମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଛଅଟି ମାର୍ଗର ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଅବିନାଶୀ, ପରମ ଧାମକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଵାଯ ନାଡୀସଂଧାନପୂର୍ଵକମ୍ ପୂର୍ଣାଂତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ଵା ତତୋ ଭୂତାନି ଶୋଧଯେତ୍

ଏପରି ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ନାଡ଼ୀ ସଂଧାନ କରି, ପରେ ଭୂତତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥିରାସ୍ଥିରେ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଶୀତୋଷ୍ଣେ ଚ ତତଃ ପଦେ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈକତାକାରେ ଭୂତଶୋଧନକର୍ମଣି

ସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ଥିର, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ ଭାବର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଏକତା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ଭୂତଶୋଧନ କ୍ରିୟାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂତାନାଂ ଗ୍ରଂଥିଵିଚ୍ଛେଦଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହାଧିପୈଃ ଭୂତାନି ସ୍ଥିତଯୋଗେନ ଯୋ ଜପେତ୍ପରମେ ଶିଵେ

ଭୂତଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ଛେଦ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସହିତ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ସହିତ ଏକତାରେ ଜପ କରାଯାଏ, ସେଠି ଭୂତଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

ଵିଶୋଧ୍ଯାସ୍ଯ ତନୁଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ପ୍ଲାଵଯିତ୍ଵା ସୁଧାକଣୈଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାତ୍ମାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଶୁଦ୍ଧାଧ୍ଵମଯଂ ଵପୁଃ

ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦହି, ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଭିଜାଇ, ପରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗର ଦେହ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାଦୌ ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତାଂ ତୁ ଵ୍ଯାପିକାଂ ସ୍ଵାଧ୍ଵନଃ କଲାମ୍ ଶୁଦ୍ଧାମେଵ ଶିଶୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ନ୍ଯସେଚ୍ଛାନ୍ତିମୁଖେ ତଥା

ସେଠାରେ, ପ୍ରଥମେ ନିଜ ମାର୍ଗର ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶାନ୍ତିଅତୀତା ଶକ୍ତିକୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଯାଂ ଗଲାଦିନାଭ୍ଯଂତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତଦଧଃ କ୍ରମାତ୍ ଜାନ୍ଵଂତଂ ତଦଧୋ ନ୍ଯସ୍ଯେନ୍ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚାନୁଚିଂତଯେତ୍

ଜ୍ଞାନକୁ ଗଳାଠାରୁ ତଳକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଭିତରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ତାହାକୁ ଜାଙ୍ଘର ତଳେ ଏବଂ ପୁଣି ତାହାଠାରୁ ଅଧଃରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର; ଏହିପରି ନିବୃତ୍ତିକୁ ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵବୀଜୈସ୍ସୂତ୍ରମଂତ୍ରଂ ଚ ନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଗୈସ୍ତଂ ଶିଵାତ୍ମକମ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ହୃଦଯାଂଭୋଜେ ଦେଵମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍

ନିଜ ବୀଜାକ୍ଷର ଏବଂ ସୂତ୍ରମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଶିବସ୍ୱରୂପ ତାହାକୁ ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ବୁଝି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆଶାସ୍ଯ ନିତ୍ଯସାଂନିଧ୍ଯଂ ଶିଵସ୍ଵାତ୍ମ୍ଯଂ ଶିଶୌ ଗୁରୁଃ ଶିଵତେଜୋମଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଶିଶୋରାପାଦଯେଦ୍ଗୁଣାନ୍

ଶିଷ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଶିବସହ ଏକତା ଆହ୍ୱାନ କରି, ଗୁରୁ ଏହି ଶିବତେଜ ମୟ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଦେଇବା ଉଚିତ।

ଅଣିମାଦୀନ୍ପ୍ରସୀଦେତି ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତଥୈଵ ତୁ ଗୁଣାନେଵ ପୁନରସ୍ଯୋପପାଦଯେତ୍

ଅଣିମା ଆଦି ସିଦ୍ଧିମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି କହି, ତିନୋଟି ହୋମ ଦେବା ଦରକାର; ଏହିପରି ଭାବେ ପୁଣି ଏହି ଗୁଣମାନେ ଦେବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵଜ୍ଞାତାଂ ତଥା ତୃପ୍ତିଂ ବୋଧଂ ଚାଦ୍ଯନ୍ତଵର୍ଜିତମ୍ ଅଲୁପ୍ତଶକ୍ତିଂ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ଯମନଂତାଂ ଶକ୍ତିମେଵ ଚ

ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅନନ୍ତତା ଏବଂ ନିଜେ ଶକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ।

ତତୋ ଦେଵମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ସଦ୍ଯାଦିକଲଶୈସ୍ତୁ ତମ୍ ଅଭିଷିଂଚେତ ଦେଵେଶଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ହୃଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍

ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ପ୍ରଧାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିବା ଦରକାର, ହୃଦୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଅଥୋପଵେଶ୍ଯ ତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞଃ ଶିଵାଚ୍ଛୈଵୀଂ ଵିଦ୍ଯାମସ୍ମୈ ସମାଦିଶେତ୍

ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କର ଅନୁମତି ପାଇ ଶୈବ ଜ୍ଞାନ ଶିଖାଇବା ଉଚିତ।

ଓଂକାରପୂର୍ଵିକାଂ ତତ୍ର ସଂପୁଟାନ୍ତୁ ନମୋ ଽଂତଗାମ୍ ଶିଵଶକ୍ତିଯୁତାଞ୍ଚୈଵ ଶକ୍ତିଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ତାଦୃଶୀମ୍

ସେଠାରେ ଓଁ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ, ଶେଷରେ 'ନମଃ' ଯୋଗ, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ଏହିପରି ଶକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

ଋଷିଂ ଛନ୍ଦଶ୍ଚ ଦେଵଂ ଚ ଶିଵତାଂ ଶିଵଯୋସ୍ତଥା ପୂଜାଂ ସାଵରଣାଂ ଶମ୍ଭୋରାସନାନି ଚ ସନ୍ଦିଶେତ୍

ଋଷି, ଛନ୍ଦ, ଦେବତା, ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିର ଅବସ୍ଥା, ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଆସନ ଦେଖାଇଦେବା ଉଚିତ।

ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଯନ୍ମଯା ସମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ସୁକୃତଂ କୁରୁ ତତ୍ସର୍ଵମିତି ଵିଜ୍ଞାପଯେଚ୍ଛିଵମ୍

ପୁଣି ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, 'ମୋତେ ଯେଉଁ ସୁକୃତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି, ସେସବୁ ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ' ବୋଲି ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ଉଚିତ।

ସହଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁର୍ଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍କ୍ଷିତିମଂଡଲେ ପ୍ରଣମ୍ଯୋଦ୍ଵାସଯେତ୍ତସ୍ମାନ୍ମଂଡଲାତ୍ପାଵକାଦପି

ଶିଷ୍ୟ ସହିତ ଗୁରୁ ଭୂମିରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରେ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସଦସିକାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜ୍ଯାଃ ପୂଜାର୍ହକାଃ କ୍ରମାତ୍

ତାପରେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।