ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମାଵାହ୍ଯ କୃତ୍ଵାଶେଷଂ ପୁରୋଦିତମ୍ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତସ୍ଯ ଵାଗୀଶାନୀଂ ଚ ଭାଵଯେତ୍

ତାପରେ ସ୍ଥାପନକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂର୍ବ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶାନୀଙ୍କର ବ୍ୟାପ୍ତି ଚିନ୍ତା କରିବେ।

ପୂର୍ଣେଦୁମଂଡଲପ୍ରଖ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଵିଷ୍ଣଵେ ସଂଵିଶେଦାଜ୍ଞାଂ ଶିଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳ ପରି ତାହାକୁ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଇଁ ଶିବର ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିସର୍ଜନାଦ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ଵିଦ୍ଯଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାମନୁସଂଧାଯ ତସ୍ଯାଂ ଚାପି ଯଥା ପୁରା

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବିଦାୟ କ୍ରିୟା କରି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ସ୍ଥାପନକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବେ।

କୃତ୍ଵାନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଵାଗୀଶାଂ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଦୀପ୍ତାଗ୍ନୌ ପୂର୍ଣହୋମାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍

ଏଭଳି କରି, ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶାକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ଶେଷରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ନୀଲରୁଦ୍ରମୁପସ୍ଥାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ପୂଜାଦିକଂ ତଥା କୃତ୍ଵା କର୍ମ ଶିଵାଜ୍ଞାଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵର୍ତ୍ମନା

ନୀଳରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ନିର୍ଦେଶିତ ପଥରେ କ୍ରିୟା ଓ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ।

ତପସ୍ତମପି ଚୋଦ୍ଵାସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯାଥ ଶାଂତଯେ ଵିଦ୍ଯାକଲାଂ ସମାଧାଯ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଚାଵଲୋକଯେତ୍

ତାପସ୍ୟାକୁ ବିଦାୟ କରି, ତାଙ୍କର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରି, ଜ୍ଞାନ କଳାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଦେଖିବେ।

ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵାଗୀଶୀଂ ଚ ଯଥା ପୁରା ବାଲାର୍କସଦୃଶାକାରାଂ ଭାସଯଂତୀଂ ଦିଶୋ ଦଶ

ନିଜ ଆତ୍ମାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଚିନ୍ତନ କରି, ଦଶ ଦିଶାରେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଲୋକିତ ଦେଖିବେ।

ତତଃ ଶେଷଂ ଯଥାପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଆଵାହ୍ଯାରାଧ୍ଯ ହୁତ୍ଵାସ୍ମୈ ଶିଵାଜ୍ଞାଂ ମନସା ଦିଶେତ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଓ ଆରାଧନା କରି, ତାଙ୍କୁ ହୋମ କରି ମନରେ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦେବେ।

ମହେଶ୍ଵରଂ ତଥୋତ୍ସୃଜ୍ଯ କୃତ୍ଵାନ୍ଯାଂ ଚ କଲାମିମାମ୍ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଂ କଲାଂ ନୀତ୍ଵା ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିମଵଲୋକଯେତ୍

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ଏହି ଅନ୍ୟ କଳାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶାନ୍ତି ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କଳାକୁ ନେଇ ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଦେଖିବେ।

ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵାଗୀଶାଂ ଚ ଵିଚିଂତଯେତ୍ ନଭୋମଂଡଲସଂକାଶାଂ ପୂର୍ଣାଂତଂ ଚାପି ପୂର୍ଵଵତ୍

ସେଇପରି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କର ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ସ୍ୱଭାବକୁ ଆକାଶର ମହାନ୍ତା ପରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂର୍ବବତ୍ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

କୃତ୍ଵା ଶେଷଵିଧାନେନ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସଦାଶିଵମ୍ ତସ୍ମୈ ସମାଦିଶେଦାଜ୍ଞାଂ ଶଂଭୋରମିତକର୍ମଣଃ

ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରି, ସଦାଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ଅସୀମ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଜ୍ଞା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ଶିଵଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ଵାଗୀଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା କରି, ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଶିଵେନ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ଵିଲଯଂ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଯାଃ ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ଵେ ଽଥ ଚିଂତଯେତ୍

ତାପରେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କ ନାମରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟି, ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱରେ ବିଲୟ ହେବାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

ଷଡଧ୍ଵନଃ ପରେ ପାରେ ସର୍ଵାଧ୍ଵଵ୍ଯାପିନୀ ପରାମ୍ କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ଶୈଵୀଂ ଶକ୍ତିଞ୍ଚ ଚିନ୍ତଯେତ୍

ଛଅଟି ମାର୍ଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅନେକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦଗ୍ରେ ଶିଷ୍ଯମାନୀଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକନିର୍ମଲମ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀଂ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗତଃ

ତାପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ଶିଖାଚ୍ଛେଦଂ ସହ ସୂତ୍ରେଣ ଦେଶିକଃ ତତସ୍ତାଂ ଗୋମଯେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହୁଯାଚ୍ଛିଖାମ୍

ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡ଼ାକୁ ସୂତ୍ର ସହିତ କାଟିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଏହାକୁ ଗୋବର ଉପରେ ରଖି, ଶିବାଗ୍ନିରେ ଏହି ଚୁଡ଼ାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵୌଷଡଂତେନ ମୂଲେନ ପୁନଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀମ୍ ହସ୍ତେ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ତଦ୍ଦେହେ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍

‘ଵୌଷଟ୍’ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ପୁଣିଥରେ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇ, ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନାକୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଫେରାଇବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସ୍ନାତଂ ସମାଚାଂତଂ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଶିଶୁମ୍ ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ମଂଡଲାଭ୍ଯାସଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଦଂଡଵତ୍

ତାପରେ, ନହାଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରି, ଶିଶୁକୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରିଯାଵୈକଲ୍ଯଶୁଦ୍ଧଯେ ଵାଚକେନୈଵ ମଂତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, କ୍ରିୟାର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପାଠକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ଉପାଂଶୂଚ୍ଚାରଯୋଗେନ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ପୁନସ୍ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ମନ୍ତ୍ରଵୈକଲ୍ଯଶୁଦ୍ଧଯେ

ଉପାଂଶୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ପୁଣି, ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ରର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ କରିବା ଉଚିତ।

ମାନସୋଚ୍ଚାରଯୋଗେନ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ତତ୍ର ଶଂଭୁଂ ସମାରାଧ୍ଯ ମଂଡଲସ୍ଥଂ ସହାଂବଯା ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଗୁରୁଃ

ମନସିକ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ, ମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ବା ସହିତ ଥିବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଟି ହୋମ କରି, ଗୁରୁ ହାତ ଯୋଡି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଶୁଦ୍ଧିରସ୍ଯ ଷଡଧ୍ଵନଃ କୃତା ତସ୍ମାତ୍ପରଂ ଧାମ ଗମଯୈନଂ ତଵାଵ୍ଯଯମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଏହି ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ଛଅଟି ମାର୍ଗର ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଏହିପରି, ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ଅବିନାଶୀ, ପରମ ଧାମକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦେଵାଯ ନାଡୀସଂଧାନପୂର୍ଵକମ୍ ପୂର୍ଣାଂତଂ ପୂର୍ଵଵତ୍କୃତ୍ଵା ତତୋ ଭୂତାନି ଶୋଧଯେତ୍

ଏପରି ଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଣାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ନାଡ଼ୀ ସଂଧାନ କରି, ପରେ ଭୂତତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଥିରାସ୍ଥିରେ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯୈ ଶୀତୋଷ୍ଣେ ଚ ତତଃ ପଦେ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତ୍ଯୈକତାକାରେ ଭୂତଶୋଧନକର୍ମଣି

ସ୍ଥିର ଓ ଅସ୍ଥିର, ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ ଭାବର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଏକତା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତିକୁ ଭୂତଶୋଧନ କ୍ରିୟାରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂତାନାଂ ଗ୍ରଂଥିଵିଚ୍ଛେଦଂ କୃତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସହାଧିପୈଃ ଭୂତାନି ସ୍ଥିତଯୋଗେନ ଯୋ ଜପେତ୍ପରମେ ଶିଵେ

ଭୂତଗୁଡ଼ିକର ଗଠନ ଛେଦ କରି, ସେମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସହିତ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ସହିତ ଏକତାରେ ଜପ କରାଯାଏ, ସେଠି ଭୂତଗୁଡ଼ିକ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।

ଵିଶୋଧ୍ଯାସ୍ଯ ତନୁଂ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ପ୍ଲାଵଯିତ୍ଵା ସୁଧାକଣୈଃ ସ୍ଥାପ୍ଯାତ୍ମାନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଶୁଦ୍ଧାଧ୍ଵମଯଂ ଵପୁଃ

ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦହି, ଅମୃତ ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଭିଜାଇ, ପରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ମାର୍ଗର ଦେହ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାଦୌ ଶାନ୍ତ୍ଯତୀତାଂ ତୁ ଵ୍ଯାପିକାଂ ସ୍ଵାଧ୍ଵନଃ କଲାମ୍ ଶୁଦ୍ଧାମେଵ ଶିଶୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ନ୍ଯସେଚ୍ଛାନ୍ତିମୁଖେ ତଥା

ସେଠାରେ, ପ୍ରଥମେ ନିଜ ମାର୍ଗର ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶାନ୍ତିଅତୀତା ଶକ୍ତିକୁ, ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଦ୍ଯାଂ ଗଲାଦିନାଭ୍ଯଂତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ତଦଧଃ କ୍ରମାତ୍ ଜାନ୍ଵଂତଂ ତଦଧୋ ନ୍ଯସ୍ଯେନ୍ନିଵୃତ୍ତିଂ ଚାନୁଚିଂତଯେତ୍

ଜ୍ଞାନକୁ ଗଳାଠାରୁ ତଳକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଭିତରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ତାହାକୁ ଜାଙ୍ଘର ତଳେ ଏବଂ ପୁଣି ତାହାଠାରୁ ଅଧଃରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର; ଏହିପରି ନିବୃତ୍ତିକୁ ମନେମନେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵବୀଜୈସ୍ସୂତ୍ରମଂତ୍ରଂ ଚ ନ୍ଯସ୍ଯାଂ ଗୈସ୍ତଂ ଶିଵାତ୍ମକମ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ହୃଦଯାଂଭୋଜେ ଦେଵମାଵାହ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍

ନିଜ ବୀଜାକ୍ଷର ଏବଂ ସୂତ୍ରମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଯଥାଯଥ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଶିବସ୍ୱରୂପ ତାହାକୁ ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ବୁଝି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।