ଶିଵପୁରାଣମ୍

ନିଷ୍ପନ୍ନସ୍ଯୈଵମୁତ୍ପତ୍ତିମନୁଵୃତ୍ତିଂ ଚ କର୍ମଣା ଆର୍ଜଵଂ ଭୋଗନିଷ୍ପତ୍ତିଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରୀତିଂ ପରାଂ ତଥା

ସିଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ପାଇଁ, ଜନ୍ମ, ଚାଲିବା, ସତ୍ୟତା, ଭୋଗ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଷ୍କୃତ୍ଯର୍ଥଂ ଚ ଜାତ୍ଯାଯୁର୍ଭୋଗସଂସ୍କାରସିଦ୍ଧଯେ ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ଦେଵଂ ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ

ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଜନ୍ମ, ଆୟୁ, ଭୋଗ ଓ କ୍ରିୟା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ତିନିଟି ହୋମ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ।

କୃତ୍ଵୈଵମେଵ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଛିଂଦ୍ଯାତ୍ପାଶତ୍ରଯଂ ତତଃ

ଏଭଳି କରି ଶିଷ୍ୟର ତିନିଟି ବନ୍ଧନ କାଟିଦେବା ଉଚିତ।

ନିକୃତ୍ଯା ପରି ବଦ୍ଧସ୍ଯ ପାଶସ୍ଯାତ୍ଯଂତଭେଦତଃ କୃତ୍ଵା ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ମନ୍ଯେତ କେଵଲମ୍

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନତା ସହ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା ବନ୍ଧନ ଦୂର କରି, ଶିଷ୍ୟର ଚେତନାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ନିଜର ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଵହ୍ନୌ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ତସ୍ମୈ ଶିଵାଜ୍ଞାମନୁସଂଦିଶେତ୍

ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରିବା ପରେ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ; ତିନିଟି ହୋମ କରି ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ।

ପିତାମହ ତ୍ଵଯା ନାସ୍ଯ ଯାତୁଃ ଶୈଵଂ ପରଂ ପଦମ୍ ପ୍ରତିବନ୍ଧୋ ଵିଧାତଵ୍ଯଃ ଶୈଵାଜ୍ଞୈଷା ଗରୀଯସୀ

ହେ ପିତାମହ, ତୁମେ ଏହି ଉପାସକଙ୍କୁ ଶିବର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଣୁ ବାଧା ଦେବା ଦରକାର।

ଇତ୍ଯାଦିଶ୍ଯ ତମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିସୃଜ ଚ ଵିଧାନତଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍

ଏଭଳି ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ ଏବଂ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତ କରିବେ; ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତ୍ଯା ଶୁଦ୍ଧମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମାନଂ ଯଥା ପୁରା ନିଵେଶ୍ଯାତ୍ମନି ସୂତ୍ରେ ଚ ଵାଗୀଶଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ

ନିବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟର ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ଉତ୍ତଳନ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ସୂତ୍ରରେ ବସାଇ, ପରେ ବାଗୀଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।

ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାମ୍ କୁର୍ଯାନ୍ନିଵୃତ୍ତଃ ସଂଧାନଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କଲଯା ସହ

ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ହୋମ କରି, ନମସ୍କାର ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତ କରି, ନିବୃତ୍ତି ପରେ ସଂଯୋଗ ଓ ସ୍ଥାପନ କଳା ସହ କରିବା ଉଚିତ।

ସଂଧାନେ ଯୁଗପତ୍ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମନଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଂ ପ୍ରଵେଶଂ ତ୍ଵଥ ଭାଵଯେତ୍

ସଂଯୋଗରେ ଏକାସାଥି ପୂଜା କରି ତିନିଟି ହୋମ କରି, ଶିଷ୍ୟର ଆତ୍ମାର ସ୍ଥାପନରେ ପ୍ରବେଶ ଚିନ୍ତା କରିବେ।

ତତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମାଵାହ୍ଯ କୃତ୍ଵାଶେଷଂ ପୁରୋଦିତମ୍ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତସ୍ଯ ଵାଗୀଶାନୀଂ ଚ ଭାଵଯେତ୍

ତାପରେ ସ୍ଥାପନକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂର୍ବ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶାନୀଙ୍କର ବ୍ୟାପ୍ତି ଚିନ୍ତା କରିବେ।

ପୂର୍ଣେଦୁମଂଡଲପ୍ରଖ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍ ଵିଷ୍ଣଵେ ସଂଵିଶେଦାଜ୍ଞାଂ ଶିଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳ ପରି ତାହାକୁ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଇଁ ଶିବର ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିସର୍ଜନାଦ୍ଯଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ଵିଦ୍ଯଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାମନୁସଂଧାଯ ତସ୍ଯାଂ ଚାପି ଯଥା ପୁରା

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବିଦାୟ କ୍ରିୟା କରି, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ସ୍ଥାପନକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବେ।

କୃତ୍ଵାନୁଚିନ୍ତ୍ଯ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଵାଗୀଶାଂ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଦୀପ୍ତାଗ୍ନୌ ପୂର୍ଣହୋମାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ଶେଷଂ ଚ ପୂର୍ଵଵତ୍

ଏଭଳି କରି, ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶାକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚିନ୍ତନ କରି, ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ ଶେଷରେ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ନୀଲରୁଦ୍ରମୁପସ୍ଥାପ୍ଯ ତସ୍ମୈ ପୂଜାଦିକଂ ତଥା କୃତ୍ଵା କର୍ମ ଶିଵାଜ୍ଞାଂ ଚ ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵର୍ତ୍ମନା

ନୀଳରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ନିର୍ଦେଶିତ ପଥରେ କ୍ରିୟା ଓ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ।

ତପସ୍ତମପି ଚୋଦ୍ଵାସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯାଥ ଶାଂତଯେ ଵିଦ୍ଯାକଲାଂ ସମାଧାଯ ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ଚାଵଲୋକଯେତ୍

ତାପସ୍ୟାକୁ ବିଦାୟ କରି, ତାଙ୍କର ଶାନ୍ତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରି, ଜ୍ଞାନ କଳାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଦେଖିବେ।

ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵାଗୀଶୀଂ ଚ ଯଥା ପୁରା ବାଲାର୍କସଦୃଶାକାରାଂ ଭାସଯଂତୀଂ ଦିଶୋ ଦଶ

ନିଜ ଆତ୍ମାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ ବାଗୀଶୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଚିନ୍ତନ କରି, ଦଶ ଦିଶାରେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଲୋକିତ ଦେଖିବେ।

ତତଃ ଶେଷଂ ଯଥାପୂର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଆଵାହ୍ଯାରାଧ୍ଯ ହୁତ୍ଵାସ୍ମୈ ଶିଵାଜ୍ଞାଂ ମନସା ଦିଶେତ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଓ ଆରାଧନା କରି, ତାଙ୍କୁ ହୋମ କରି ମନରେ ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଦେବେ।

ମହେଶ୍ଵରଂ ତଥୋତ୍ସୃଜ୍ଯ କୃତ୍ଵାନ୍ଯାଂ ଚ କଲାମିମାମ୍ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଂ କଲାଂ ନୀତ୍ଵା ତଦ୍ଵ୍ଯାପ୍ତିମଵଲୋକଯେତ୍

ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରି, ଏହି ଅନ୍ୟ କଳାକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶାନ୍ତି ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କଳାକୁ ନେଇ ତାହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଦେଖିବେ।

ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଵ୍ଯାପିକାଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵାଗୀଶାଂ ଚ ଵିଚିଂତଯେତ୍ ନଭୋମଂଡଲସଂକାଶାଂ ପୂର୍ଣାଂତଂ ଚାପି ପୂର୍ଵଵତ୍

ସେଇପରି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କର ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ସ୍ୱଭାବକୁ ଆକାଶର ମହାନ୍ତା ପରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୂର୍ବବତ୍ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

କୃତ୍ଵା ଶେଷଵିଧାନେନ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସଦାଶିଵମ୍ ତସ୍ମୈ ସମାଦିଶେଦାଜ୍ଞାଂ ଶଂଭୋରମିତକର୍ମଣଃ

ଅବଶିଷ୍ଟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରି, ସଦାଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ଅସୀମ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଜ୍ଞା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ରାପି ଚ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ଶିଵଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଚ ଵାଗୀଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା କରି, ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତଶ୍ଶିଵେନ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ଶିଷ୍ଯଂ ଶିରସି ପୂର୍ଵଵତ୍ ଵିଲଯଂ ଶାଂତ୍ଯତୀତାଯାଃ ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ଵେ ଽଥ ଚିଂତଯେତ୍

ତାପରେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିବଙ୍କ ନାମରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟି, ଶାନ୍ତିଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ଶକ୍ତିତତ୍ତ୍ୱରେ ବିଲୟ ହେବାକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।

ଷଡଧ୍ଵନଃ ପରେ ପାରେ ସର୍ଵାଧ୍ଵଵ୍ଯାପିନୀ ପରାମ୍ କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ଶୈଵୀଂ ଶକ୍ତିଞ୍ଚ ଚିନ୍ତଯେତ୍

ଛଅଟି ମାର୍ଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସମସ୍ତ ମାର୍ଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଅନେକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦଗ୍ରେ ଶିଷ୍ଯମାନୀଯ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକନିର୍ମଲମ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀଂ ପଶ୍ଚାଚ୍ଛିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗତଃ

ତାପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ଶିବଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇବା ଉଚିତ।

କୁର୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ଶିଖାଚ୍ଛେଦଂ ସହ ସୂତ୍ରେଣ ଦେଶିକଃ ତତସ୍ତାଂ ଗୋମଯେ ନ୍ଯସ୍ଯ ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହୁଯାଚ୍ଛିଖାମ୍

ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡ଼ାକୁ ସୂତ୍ର ସହିତ କାଟିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଏହାକୁ ଗୋବର ଉପରେ ରଖି, ଶିବାଗ୍ନିରେ ଏହି ଚୁଡ଼ାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵୌଷଡଂତେନ ମୂଲେନ ପୁନଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ କର୍ତରୀମ୍ ହସ୍ତେ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ତଦ୍ଦେହେ ଵିନିଵର୍ତଯେତ୍

‘ଵୌଷଟ୍’ ଶବ୍ଦରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ପୁଣିଥରେ କର୍ତ୍ତରୀକୁ ଧୋଇ, ହାତରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନାକୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଫେରାଇବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସ୍ନାତଂ ସମାଚାଂତଂ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଶିଶୁମ୍ ପ୍ରଵେଶ୍ଯ ମଂଡଲାଭ୍ଯାସଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଦଂଡଵତ୍

ତାପରେ, ନହାଇ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରି, ଶିଶୁକୁ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇ, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରିଯାଵୈକଲ୍ଯଶୁଦ୍ଧଯେ ଵାଚକେନୈଵ ମଂତ୍ରେଣ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, କ୍ରିୟାର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପାଠକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।