ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତ୍ଯକ୍ତଂ ତଦ୍ଦନ୍ତପଵନଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଗୁରୁଣା ଯଦି ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପଶ୍ଚିମେ ଵାଗ୍ରେ ଶିଵମନ୍ଯଚ୍ଛିଵେତରମ୍

ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ଦନ୍ତ ପବନ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଇଲେ, ଶେଷ ଅଂଶ ଶିବ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଶସ୍ତାଶାମୁଖେ ତସ୍ମିନ୍ଗୁରୁସ୍ତଦ୍ଦୋଷଶାଂତଯେ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵାଜୁହୁଯାନ୍ମୂଲମନ୍ତ୍ରତଃ

ଯଦି ଅଶୁଭ ଦିଗରେ ଥାଏ, ତେବେ ଗୁରୁ ସେ ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶତ, ଅର୍ଧଶତ କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ହୋମ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍।

ତତଃ ଶିଷ୍ଯଂ ସମାଲଭ୍ଯ ଜପିତ୍ଵା କର୍ଣଯୋଃ ଶିଵମ୍ ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ତଂ ଶିଷ୍ଯମଧିଵାସଯେତ୍

ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୁଇ କାନରେ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଅହତାସ୍ତରଣାସ୍ତୀର୍ଣେ ସ ଦର୍ଭଶଯନେ ଶୁଚିଃ ମଂତ୍ରିତେ ଽନ୍ତଃ ଶିଵଂ ଧ୍ଯାଯଞ୍ଶଯୀତ ପ୍ରାକ୍ଛିରା ନିଶି

ଅପୂର୍ବ ଦର୍ଭା ଶଯ୍ୟାରେ, ଶୁଧ୍ଧ ଭାବରେ ତୟାରି ହେବା ପରେ, ରାତିରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୁଇବା ଉଚିତ, ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ସହିତ ଶୁଧ୍ଧତା ରଖିବା ଦରକାର।

ଶିଖାଯାଂ ବଦ୍ଧସୂତ୍ରସ୍ଯ ଶିଖଯା ତଚ୍ଛିଖାଂ ଗୁରୁଃ ଆବଧ୍ଯାହତଵସ୍ତ୍ରେଣ ତମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଚ ଵର୍ମଣା

ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡାରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏହି ସୂତ୍ର ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡା ସହିତ ଗଠିତ ହେବା ଦରକାର। ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁରକ୍ଷା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକିବା ଉଚିତ।

ରେଖାତ୍ରଯଂ ଚ ପରିତୋ ଭସ୍ମନା ତିଲସର୍ଷପୈଃ କୃତ୍ଵାସ୍ତ୍ରଜପ୍ତୈସ୍ତଦ୍ଵାହ୍ଯେ ଦିଗୀଶାନାଂ ବଲିଂ ହରେତ୍

ଶଯ୍ୟା ଚାରିପାଖରେ ତିନିଟି ରେଖା ଭସ୍ମ, ତିଳ ଓ ସୋରିଷ ଦାଣାରେ ଦେଇ ଅଙ୍କିବା ଉଚିତ; ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ରେଖାର ବାହାରେ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଦରକାର।

ଶିଷ୍ଯୋ ଽପି ପରତୋ ଽନଶ୍ନନ୍କୃତ୍ଵୈଵମଧିଵାସନମ୍ ପ୍ରବୁଧ୍ଯୋତ୍ଥାଯ ଗୁରଵେ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ନିଵେଦଯେତ୍

ଶିଷ୍ୟ ନିକଟରେ ଅନ୍ନ ନ ଖାଇ ଶୁଇବା ପରେ, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରି, ଜାଗି ଉଠିଲେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ ବିବେଚନା କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସ୍ନାନାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ସମାପ୍ଯାଚାର୍ଯଚୋଦିତଃ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବଦ୍ଧାଂଜଲିର୍ଧ୍ଯାଯଞ୍ଛିଵମଣ୍ଡଲପାର୍ଶ୍ଵତଃ

ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରି ଶିବ ମଣ୍ଡଳର ପାଖକୁ ହାତ ଜୋଡି ଯାଇ, ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥ ପୂଜାଂ ଵିନା ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵଦିନେ ଯଥା ନେତ୍ରବଂଧନପର୍ଯଂତଂ ଦର୍ଶଯେନ୍ମଣ୍ଡଲଂ ଗୁରୁଃ

ପୂଜା ବିନା, ପୂର୍ବ ଦିନର ନେତ୍ର ବନ୍ଧନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେପରି ଆଚରଣ ହୋଇଥିଲା, ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାମ କରି ଗୁରୁ ମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।

ବଦ୍ଧନେତ୍ରେଣ ଶିଷ୍ଯେଣ ପୁଷ୍ପାଵକିରଣେ କୃତେ ଯତ୍ରାପତଂତି ପୁଷ୍ଣାଣି ତସ୍ଯ ନାମା ଽସ୍ଯ ସଂଦିଶେତ୍

ଶିଷ୍ୟ ନେତ୍ର ବନ୍ଧି ଫୁଲ ଛିଟିଲେ, ଫୁଲ ଯେଉଁଠି ପଡିବ, ଗୁରୁ ସେଠିର ନାମ କୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।

ତଂ ଚୋପନୀଯ ନିର୍ମାଲ୍ଯମଣ୍ଡଲେ ଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ପୁରା ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵମୀଶାନଂ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚ ଶିଵାନଲେ

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି discarded offerings ମଣ୍ଡଳକୁ ନେଇ ଆସି, ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ଶିବ ଅଗ୍ନିରେ ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଶିଷ୍ଯେଣ ଯଦି ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନୋ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଦୋଷଶାଂତଯେ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ଜୁହୁଯାନ୍ମୂଲଵିଦ୍ଯଯା

ଶିଷ୍ୟ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, ତାହାର ଦୁଷ୍ପ୍ରଭାବ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଶତ, ପଚାଶ କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସୂତ୍ରଂ ଶିଖାବଦ୍ଧଂ ଲଂବଯିତ୍ଵା ଯଥା ପୁରା ଆଧାରପୂଜାପ୍ରଭୃତି ଯନ୍ନିଵୃତ୍ତିକଲାଶ୍ରଯମ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଚୁଡାରେ ବାନ୍ଧା ସୂତ୍ର ଲମ୍ବାଇ ରଖି, ଆଧାର ପୂଜା ଆରମ୍ଭରୁ ନିବୃତିର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଵାଗୀଶ୍ଵରୀପୂଜନାଂତଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମପୁରସ୍ସରମ୍ ଅଥ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵାଗୀଶଂ ନିଵୃତ୍ତେର୍ଵ୍ଯାପିକାଂ ସତୀମ୍

ବାଗୀଶ୍ୱରୀ ପୂଜା ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋମ ପୂର୍ବକ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବାଗୀଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିବୃତିର ବ୍ୟାପକ କାରଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ମନେ କରିବା ଦରକାର।

ମଣ୍ଡଲେ ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ହୁତ୍ଵା ଚୈଵାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ପ୍ରାପଯେଚ୍ଚ ଶିଶୋଃ ପ୍ରାପ୍ତିଂ ଯୁଗପତ୍ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଟି ଅହୁତି ଦେଇ, ଶିଶୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ଉପଲବ୍ଧି ଦେବା ଉଚିତ।

ସୂତ୍ରଦେହେ ଽଥ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ତାଡନପ୍ରୋକ୍ଷଣାଦିକମ୍ କୃତ୍ଵାତ୍ମାନଂ ସମାଦାଯ ଦ୍ଵାଦଶାଂତେ ନିଵେଦ୍ଯ ଚ

ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସୂତ୍ର ଦେହରେ ତାଡନ, ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଆପଣଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦ୍ୱାଦଶାଂତରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋ ଽପ୍ଯାଦାଯ ମୂଲେନ ମୁଦ୍ରଯା ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟଯା ଯୋଜଯେନ୍ମନସାଚାର୍ଯୋ ଯୁଗପତ୍ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ପରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ମୁଦ୍ରା ସହିତ ମୂଳକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଗୁରୁ ମନରେ ଏକାସାଥି ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵାନାଂ ଜାତଯଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ତିରଶ୍ଚାଂ ପଞ୍ଚ ଜାତଯଃ ଜାତ୍ଯୈକଯା ଚ ମାନୁଷ୍ଯା ଯୋନଯଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ

ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ଆଠଟି, ପଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ପାଞ୍ଚଟି, ଏକ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ସହିତ ମାନବ ଯୋନି ଚଉଦଟି।

ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଵେଶାଯ ଶିଶୋର୍ଧିଯା ଵାଗୀଶାନ୍ଯାଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମାନଂ ନିଵେଶଯେତ୍

ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ, ଗୁରୁ ଯଥାଯଥିକ ବିଧିରେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀ ରୂପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ଗର୍ଭନିଷ୍ପତ୍ତଯେ ଦେଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ହୁତ୍ଵା ଚୈଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ନିଷ୍ପନ୍ନଂ ତଦନୁସ୍ମରେତ୍

ଗର୍ଭ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଯଥାବିଧି ଅହୁତି ଦେଇ, ସିଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଫଳକୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଷ୍ପନ୍ନସ୍ଯୈଵମୁତ୍ପତ୍ତିମନୁଵୃତ୍ତିଂ ଚ କର୍ମଣା ଆର୍ଜଵଂ ଭୋଗନିଷ୍ପତ୍ତିଃ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରୀତିଂ ପରାଂ ତଥା

ସିଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ପାଇଁ, ଜନ୍ମ, ଚାଲିବା, ସତ୍ୟତା, ଭୋଗ ସିଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଷ୍କୃତ୍ଯର୍ଥଂ ଚ ଜାତ୍ଯାଯୁର୍ଭୋଗସଂସ୍କାରସିଦ୍ଧଯେ ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ଦେଵଂ ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଦେଶିକୋତ୍ତମଃ

ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ, ଜନ୍ମ, ଆୟୁ, ଭୋଗ ଓ କ୍ରିୟା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ତିନିଟି ହୋମ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ।

କୃତ୍ଵୈଵମେଵ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଛିଂଦ୍ଯାତ୍ପାଶତ୍ରଯଂ ତତଃ

ଏଭଳି କରି ଶିଷ୍ୟର ତିନିଟି ବନ୍ଧନ କାଟିଦେବା ଉଚିତ।

ନିକୃତ୍ଯା ପରି ବଦ୍ଧସ୍ଯ ପାଶସ୍ଯାତ୍ଯଂତଭେଦତଃ କୃତ୍ଵା ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ମନ୍ଯେତ କେଵଲମ୍

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନତା ସହ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା ବନ୍ଧନ ଦୂର କରି, ଶିଷ୍ୟର ଚେତନାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ନିଜର ଭାବରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଵହ୍ନୌ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ତସ୍ମୈ ଶିଵାଜ୍ଞାମନୁସଂଦିଶେତ୍

ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମ କରିବା ପରେ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ; ତିନିଟି ହୋମ କରି ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ।

ପିତାମହ ତ୍ଵଯା ନାସ୍ଯ ଯାତୁଃ ଶୈଵଂ ପରଂ ପଦମ୍ ପ୍ରତିବନ୍ଧୋ ଵିଧାତଵ୍ଯଃ ଶୈଵାଜ୍ଞୈଷା ଗରୀଯସୀ

ହେ ପିତାମହ, ତୁମେ ଏହି ଉପାସକଙ୍କୁ ଶିବର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ଶିବ ଆଜ୍ଞା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେଣୁ ବାଧା ଦେବା ଦରକାର।

ଇତ୍ଯାଦିଶ୍ଯ ତମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିସୃଜ ଚ ଵିଧାନତଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ଜୁହୁଯାଦାହୁତିତ୍ରଯମ୍

ଏଭଳି ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ ଏବଂ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତ କରିବେ; ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତିନିଟି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତ୍ଯା ଶୁଦ୍ଧମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମାନଂ ଯଥା ପୁରା ନିଵେଶ୍ଯାତ୍ମନି ସୂତ୍ରେ ଚ ଵାଗୀଶଂ ପୂଜଯେତ୍ତତଃ

ନିବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟର ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମାକୁ ଉତ୍ତଳନ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ନିଜ ଆତ୍ମା ଓ ସୂତ୍ରରେ ବସାଇ, ପରେ ବାଗୀଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।

ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ଵିସୃଜ୍ଯ ତାମ୍ କୁର୍ଯାନ୍ନିଵୃତ୍ତଃ ସଂଧାନଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କଲଯା ସହ

ତାଙ୍କୁ ତିନିଟି ହୋମ କରି, ନମସ୍କାର ଓ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତ କରି, ନିବୃତ୍ତି ପରେ ସଂଯୋଗ ଓ ସ୍ଥାପନ କଳା ସହ କରିବା ଉଚିତ।