ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସୂତ୍ରେ ସ୍ଵନାମଭିର୍ଯୋଜ୍ଯଃ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ନମୋଯୁତୈଃ ଅଥଵା ବୀଜଭୂତୈସ୍ତତ୍କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋଦିତଂ କ୍ରମାତ୍

ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନାମରେ ସୂତ୍ରରେ ଯୋଡ଼ି, ନମସ୍କାର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ନହେଲେ, ବୀଜ ରୂପେ କରି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସେହିପରି କ୍ରମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତତୋ ମଲାଦେସ୍ତତ୍ତ୍ଵାଦୌ ଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ସମଲୋକଯେତ୍ କଲାଵ୍ଯାପ୍ତିଂ ମଲାଦୌ ଚ ହୁତ୍ଵା ସଂଦୀପଯେତ୍କଲାଃ

ତାପରେ ମଳ ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ଆଦିରେ କଳାମାନଙ୍କ ବ୍ୟାପ୍ତି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍। ମଳ ଆଦିରେ ହୋମ କରି, କଳାମାନେକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶିଷ୍ଯଂ ଶିରସି ସଂତାଡ୍ଯ ସୂତ୍ରଂ ଦେହେ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଶାଂତ୍ଯତୀତପଦେ ସୂତ୍ରଂ ଲାଞ୍ଛଯେନ୍ମଂତ୍ରମୁଚ୍ଚରନ୍

ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଦେହରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ସୂତ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶାନ୍ତିଅତୀତ ପଦରେ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୂତ୍ର ଲେଖିବା ଉଚିତ୍।

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତ୍ଯନ୍ତଂ ଶାଂତ୍ଯତୀତମନୁକ୍ରମାତ୍ ହୁତ୍ଵାହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାନ୍ମଣ୍ଡଲେ ଚ ଶିଵଂ ଯଜେତ୍

ଏପରି ଭାବେ ନିବୃତ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତିଅତୀତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପରେ ତିନିଟି ହୋମ କରି, ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯୋତ୍ତରାମୁଖମ୍ ସଦର୍ଭେ ମଣ୍ଡଲେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଧୋମଶିଷ୍ଟଂ ଚରୁଂ ଗୁରୁଃ

ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳରେ ହୋମ ଶେଷ ଚାରୁ ଗୁରୁ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଶିଷ୍ଯସ୍ତଦ୍ଗୁରୁଣା ଦତ୍ତଂ ସତ୍କୃତ୍ଯ ଶିଵପୂର୍ଵକମ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦ୍ଦ୍ଵିରାଚମ୍ଯ ଶିଵମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍

ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ଶିବଙ୍କ ସାକ୍ଷୀରେ ଆଦର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରି, ଭୋଜନ କରି, ପରେ ଦୁଇଥର ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅପରେ ମଣ୍ଡଲେ ଦଦ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଂ ତଥା ଗୁରୁଃ ସୋ ଽପି ତଚ୍ଛକ୍ତିତଃ ପୀତ୍ଵା ଦ୍ଵିରାଚମ୍ଯ ଶିଵଂ ସ୍ମରେତ୍

ଅନ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ଗୁରୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସମର୍ଥଅନୁସାରେ ପିଇ, ଦୁଇଥର ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତୃତୀଯେ ମଣ୍ଡଲେ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯ ଯଥା ପୁରା ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ଦଂତପଵନଂ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଲକ୍ଷଣମ୍

ତୃତୀୟ ମଣ୍ଡଳରେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ଶାସ୍ତ୍ର ଉକ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଦନ୍ତ ପବନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଅଗ୍ରେଣ ତସ୍ଯ ମୃଦୁନା ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵାପ୍ଯୁଦଙ୍ମୁଖଃ ଵାଚଂ ନିଯମ୍ଯ ଚାସୀନଶ୍ଶିଷ୍ଯୋ ଦଂତାନ୍ଵିଶୋଧଯେତ୍

ତାହାର ଆଗ ଅଂଶ କମଳା ହେବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଅଥବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ରୋକି, ବସି ଶିଷ୍ୟ ଦନ୍ତ ସଫା କରିବା ଉଚିତ୍।

ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଦଂତପଵନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଚମ୍ଯ ଶିଵଂ ସ୍ମରେତ୍ ପ୍ରଵିଶେଦ୍ଦେଶିକାଦିଷ୍ଟଃ ପ୍ରାଂଜଲିଃ ଶିଵମଣ୍ଡଲମ୍

ଦନ୍ତ ପବନ ଧୋଇ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଦେଶିକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ହସ୍ତ ଯୋଡି ଶିବ ମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍।

ତ୍ଯକ୍ତଂ ତଦ୍ଦନ୍ତପଵନଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଗୁରୁଣା ଯଦି ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପଶ୍ଚିମେ ଵାଗ୍ରେ ଶିଵମନ୍ଯଚ୍ଛିଵେତରମ୍

ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଗିତ ଦନ୍ତ ପବନ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଇଲେ, ଶେଷ ଅଂଶ ଶିବ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଅଶସ୍ତାଶାମୁଖେ ତସ୍ମିନ୍ଗୁରୁସ୍ତଦ୍ଦୋଷଶାଂତଯେ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵାଜୁହୁଯାନ୍ମୂଲମନ୍ତ୍ରତଃ

ଯଦି ଅଶୁଭ ଦିଗରେ ଥାଏ, ତେବେ ଗୁରୁ ସେ ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶତ, ଅର୍ଧଶତ କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ହୋମ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍।

ତତଃ ଶିଷ୍ଯଂ ସମାଲଭ୍ଯ ଜପିତ୍ଵା କର୍ଣଯୋଃ ଶିଵମ୍ ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଭାଗେ ତଂ ଶିଷ୍ଯମଧିଵାସଯେତ୍

ତାପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଦୁଇ କାନରେ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।

ଅହତାସ୍ତରଣାସ୍ତୀର୍ଣେ ସ ଦର୍ଭଶଯନେ ଶୁଚିଃ ମଂତ୍ରିତେ ଽନ୍ତଃ ଶିଵଂ ଧ୍ଯାଯଞ୍ଶଯୀତ ପ୍ରାକ୍ଛିରା ନିଶି

ଅପୂର୍ବ ଦର୍ଭା ଶଯ୍ୟାରେ, ଶୁଧ୍ଧ ଭାବରେ ତୟାରି ହେବା ପରେ, ରାତିରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୁଇବା ଉଚିତ, ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ସହିତ ଶୁଧ୍ଧତା ରଖିବା ଦରକାର।

ଶିଖାଯାଂ ବଦ୍ଧସୂତ୍ରସ୍ଯ ଶିଖଯା ତଚ୍ଛିଖାଂ ଗୁରୁଃ ଆବଧ୍ଯାହତଵସ୍ତ୍ରେଣ ତମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଚ ଵର୍ମଣା

ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡାରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ, ଏହି ସୂତ୍ର ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚୁଡା ସହିତ ଗଠିତ ହେବା ଦରକାର। ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅପୂର୍ବ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁରକ୍ଷା ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଢାକିବା ଉଚିତ।

ରେଖାତ୍ରଯଂ ଚ ପରିତୋ ଭସ୍ମନା ତିଲସର୍ଷପୈଃ କୃତ୍ଵାସ୍ତ୍ରଜପ୍ତୈସ୍ତଦ୍ଵାହ୍ଯେ ଦିଗୀଶାନାଂ ବଲିଂ ହରେତ୍

ଶଯ୍ୟା ଚାରିପାଖରେ ତିନିଟି ରେଖା ଭସ୍ମ, ତିଳ ଓ ସୋରିଷ ଦାଣାରେ ଦେଇ ଅଙ୍କିବା ଉଚିତ; ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ରେଖାର ବାହାରେ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଦରକାର।

ଶିଷ୍ଯୋ ଽପି ପରତୋ ଽନଶ୍ନନ୍କୃତ୍ଵୈଵମଧିଵାସନମ୍ ପ୍ରବୁଧ୍ଯୋତ୍ଥାଯ ଗୁରଵେ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ନିଵେଦଯେତ୍

ଶିଷ୍ୟ ନିକଟରେ ଅନ୍ନ ନ ଖାଇ ଶୁଇବା ପରେ, ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚରଣ କରି, ଜାଗି ଉଠିଲେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ ବିବେଚନା କରିବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସ୍ନାନାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ସମାପ୍ଯାଚାର୍ଯଚୋଦିତଃ ଗଚ୍ଛେଦ୍ବଦ୍ଧାଂଜଲିର୍ଧ୍ଯାଯଞ୍ଛିଵମଣ୍ଡଲପାର୍ଶ୍ଵତଃ

ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରି ଶିବ ମଣ୍ଡଳର ପାଖକୁ ହାତ ଜୋଡି ଯାଇ, ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥ ପୂଜାଂ ଵିନା ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵଦିନେ ଯଥା ନେତ୍ରବଂଧନପର୍ଯଂତଂ ଦର୍ଶଯେନ୍ମଣ୍ଡଲଂ ଗୁରୁଃ

ପୂଜା ବିନା, ପୂର୍ବ ଦିନର ନେତ୍ର ବନ୍ଧନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେପରି ଆଚରଣ ହୋଇଥିଲା, ସେହିପରି ସମସ୍ତ କାମ କରି ଗୁରୁ ମଣ୍ଡଳକୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।

ବଦ୍ଧନେତ୍ରେଣ ଶିଷ୍ଯେଣ ପୁଷ୍ପାଵକିରଣେ କୃତେ ଯତ୍ରାପତଂତି ପୁଷ୍ଣାଣି ତସ୍ଯ ନାମା ଽସ୍ଯ ସଂଦିଶେତ୍

ଶିଷ୍ୟ ନେତ୍ର ବନ୍ଧି ଫୁଲ ଛିଟିଲେ, ଫୁଲ ଯେଉଁଠି ପଡିବ, ଗୁରୁ ସେଠିର ନାମ କୁ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।

ତଂ ଚୋପନୀଯ ନିର୍ମାଲ୍ଯମଣ୍ଡଲେ ଽସ୍ମିନ୍ଯଥା ପୁରା ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵମୀଶାନଂ ଜୁହୁଯାଚ୍ଚ ଶିଵାନଲେ

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି discarded offerings ମଣ୍ଡଳକୁ ନେଇ ଆସି, ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ଶିବ ଅଗ୍ନିରେ ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ଶିଷ୍ଯେଣ ଯଦି ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନୋ ଦୃଷ୍ଟସ୍ତଦ୍ଦୋଷଶାଂତଯେ ଶତମର୍ଧଂ ତଦର୍ଧଂ ଵା ଜୁହୁଯାନ୍ମୂଲଵିଦ୍ଯଯା

ଶିଷ୍ୟ ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ, ତାହାର ଦୁଷ୍ପ୍ରଭାବ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଶତ, ପଚାଶ କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଧ ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।

ତତଃ ସୂତ୍ରଂ ଶିଖାବଦ୍ଧଂ ଲଂବଯିତ୍ଵା ଯଥା ପୁରା ଆଧାରପୂଜାପ୍ରଭୃତି ଯନ୍ନିଵୃତ୍ତିକଲାଶ୍ରଯମ୍

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ଚୁଡାରେ ବାନ୍ଧା ସୂତ୍ର ଲମ୍ବାଇ ରଖି, ଆଧାର ପୂଜା ଆରମ୍ଭରୁ ନିବୃତିର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଵାଗୀଶ୍ଵରୀପୂଜନାଂତଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୋମପୁରସ୍ସରମ୍ ଅଥ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵାଗୀଶଂ ନିଵୃତ୍ତେର୍ଵ୍ଯାପିକାଂ ସତୀମ୍

ବାଗୀଶ୍ୱରୀ ପୂଜା ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋମ ପୂର୍ବକ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ବାଗୀଶଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନିବୃତିର ବ୍ୟାପକ କାରଣ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ମନେ କରିବା ଦରକାର।

ମଣ୍ଡଲେ ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ହୁତ୍ଵା ଚୈଵାହୁତିତ୍ରଯମ୍ ପ୍ରାପଯେଚ୍ଚ ଶିଶୋଃ ପ୍ରାପ୍ତିଂ ଯୁଗପତ୍ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଟି ଅହୁତି ଦେଇ, ଶିଶୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ଉପଲବ୍ଧି ଦେବା ଉଚିତ।

ସୂତ୍ରଦେହେ ଽଥ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ତାଡନପ୍ରୋକ୍ଷଣାଦିକମ୍ କୃତ୍ଵାତ୍ମାନଂ ସମାଦାଯ ଦ୍ଵାଦଶାଂତେ ନିଵେଦ୍ଯ ଚ

ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସୂତ୍ର ଦେହରେ ତାଡନ, ପ୍ରୋକ୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ଆପଣଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଦ୍ୱାଦଶାଂତରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ତତୋ ଽପ୍ଯାଦାଯ ମୂଲେନ ମୁଦ୍ରଯା ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟଯା ଯୋଜଯେନ୍ମନସାଚାର୍ଯୋ ଯୁଗପତ୍ସର୍ଵଯୋନିଷୁ

ପରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଥିବା ମୁଦ୍ରା ସହିତ ମୂଳକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଗୁରୁ ମନରେ ଏକାସାଥି ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵାନାଂ ଜାତଯଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ତିରଶ୍ଚାଂ ପଞ୍ଚ ଜାତଯଃ ଜାତ୍ଯୈକଯା ଚ ମାନୁଷ୍ଯା ଯୋନଯଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ

ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ଆଠଟି, ପଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ପାଞ୍ଚଟି, ଏକ ଜନ୍ମ ପ୍ରକାର ସହିତ ମାନବ ଯୋନି ଚଉଦଟି।

ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଵେଶାଯ ଶିଶୋର୍ଧିଯା ଵାଗୀଶାନ୍ଯାଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମାନଂ ନିଵେଶଯେତ୍

ସମସ୍ତ ଯୋନିରେ ଏକାସାଥି ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ, ଗୁରୁ ଯଥାଯଥିକ ବିଧିରେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀ ରୂପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।