ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଉପଵେଶ୍ଯାତ୍ମନସ୍ସଵ୍ଯେ ଶିଷ୍ଯଂ ଦର୍ଭାସନେ ଗୁରୁଃ ଆରାଧ୍ଯ ଚ ମହାଦେଵଂ ଶିଵହସ୍ତଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍

ଗୁରୁ ନିଜ ବାମ ପାଖରେ ଦର୍ଭା ଚଉକିରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବ ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରା ଦେବେ।

ଶିଵତେଜୋମଯଂ ପାଣିଂ ଶିଵମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ ଶିଵାଭିମାନସଂପନ୍ନୋ ନ୍ଯସେଚ୍ଛିଷ୍ଯସ୍ଯ ମସ୍ତକେ

ଶିବଙ୍କ ତେଜରେ ହସ୍ତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବଭକ୍ତିରେ ଭରି ପଡି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖିବେ।

ସର୍ଵାଂଗାଲଂବନଂ ଚୈଵ କୁର୍ଯାତ୍ତେନୈଵ ଦେଶିକଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଽପି ପ୍ରଣମେଦ୍ଭୂମୌ ଦେଶିକାକୃତମୀଶ୍ଵରମ୍

ଗୁରୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗର ସମର୍ପଣ ମୁଦ୍ରା କରିବେ; ଶିଷ୍ୟ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଦେଶିକ ରୂପେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବେ।

ତତଶ୍ଶିଵାନଲେ ଦେଵଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାଵିଧି ହୁତାହୁତିତ୍ରଯଂ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯ ଯଥା ପୁରା

ତାପରେ ଶିବାଗ୍ନିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ତିନିଥର ହୋମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇବେ।

ଦର୍ଭାଗ୍ରୈଃ ସଂସ୍ପୃଶଂସ୍ତଂ ଚ ଵିଦ୍ଯଯାତ୍ମାନମାଵିଶେତ୍ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ନାଡୀସଂଧାନମାଚରେତ୍

ଦର୍ଭାର ଆଗୁନ୍ତି ଦେଇ ଶିଷ୍ୟକୁ ଛୁଇଁ, ଗ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶିଷ୍ୟରେ ବିଲିନ କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନାଡି ସଂଧାନ କରିବେ।

ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗେଣ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଣସ୍ଯ ନିର୍ଗମମ୍ ଶିଷ୍ଯଦେହପ୍ରଵେଶଂ ଚ ସ୍ମୃତ୍ଵା ମଂତ୍ରାଂସ୍ତୁ ତର୍ପଯେତ୍

ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଣ ବାହାର କରି ଶିଷ୍ୟର ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ତୃପ୍ତ କରିବେ।

ସଂତର୍ପଣାଯ ମୂଲସ୍ଯ ତେନୈଵାହୁତଯୋ ଦଶ ଦେଯାସ୍ତିସ୍ରସ୍ତଥାଂଗାନାମଂଗୈରେଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଦଶଟି ହୋମ ଏଭଳି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ତିନିଟି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ପାଇଁ ତାହାର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମରେ।

ତତଃ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାଯ ଦେଶିକଃ ପୁନର୍ଦଶାହୁତୀନ୍କୁର୍ଯାନ୍ମୂଲମଂତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରଵିତ୍

ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଦେଶିକ ପୁଣିଥରେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦଶଟି ହୋମ କରିବେ।

ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସମ୍ଯଗାଚମ୍ଯ ଦେଶିକଃ ହୁତ୍ଵା ଚୈଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵଜାତ୍ଯା ଵୈଶ୍ଯମୁଦ୍ଧରେତ୍

ପୁଣି ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଶୁଦ୍ଧି କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରି, ଦେଶିକ ନିଜ ଜାତିକୁ ଭାବି ବୈଶ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିବେ।

ତସ୍ଯୈଵଂ ଜନଯେତ୍କ୍ଷାତ୍ରମୁଦ୍ଧାରଂ ଚ ତତଃ ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ତଥୈଵ ଵିପ୍ରତ୍ଵଂ ଜନଯେଦସ୍ଯ ଦେଶିକଃ

ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବ ଦେଇ, ପୁଣି ସେହିପରି ଭାବେ ଦେଶିକ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବ ଦେଇବେ।

ରାଜନ୍ଯଂ ଚୈଵମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରଂ ପୁନସ୍ତଯୋଃ ରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ଜନଯେଦ୍ଵିପ୍ରେ ରୁଦ୍ରନାମୈଵ ସାଧଯେତ୍

ଏଭଳି ରାଜନ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କରି, ପୁଣି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ଦେଇବେ; ବ୍ରାହ୍ମଣରେ ରୁଦ୍ର ନାମ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ତାଡନଂ କୃତ୍ଵା ଶିଶୋସ୍ସ୍ଵାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ଶିଵାତ୍ମକମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ସ୍ଫୁରଂତଂ ଵିସ୍ଫୁଲିଂଗଵତ୍

ଶିଶୁଟିକୁ ଜଳ ଛିଟିଇ ଏବଂ ହାଲୁକା ଛୁଆଁ ଦେଇ, ନିଜ ମନରେ ଏହି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେ, ନିଜର ଆତ୍ମା ଶିବର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଏହା ଏକ ଚମକୁଥିବା ଚିଙ୍ଗାରି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଛି।

ନାଡ୍ଯା ଯଥୋକ୍ତଯା ଵାଯୁଂ ରେଚଯେନ୍ମଂତ୍ରତୋ ଗୁରୁଃ ନିର୍ଗମ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେନ୍ନାଡ୍ଯା ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ତଥା

ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଛି, ସେହି ପ୍ରକାର ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସକୁ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ପରେ, ଏହି ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ନୀଲବିନ୍ଦୁନିଭଂ ସ୍ମରନ୍ ସ୍ଵତେଜସାପାସ୍ତମଲଂ ଜ୍ଵଲଂତମନୁଚିଂତଯେତ୍

ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନାକୁ ଏକ ନୀଳ ବିନ୍ଦୁ ପରି ଚମକୁଥିବା ଭାବେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ମଳ ଦୂର କରି ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଛି।

ତମାଦାଯ ତଯା ନାଡ୍ଯା ମଂତ୍ରୀ ସଂହାରମୁଦ୍ରଯା ନ ପୂରକେଣ ନିଵେଶ୍ଯୈନମେକୀଭାଵାର୍ଥମାତ୍ମନଃ

ସେହି ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚେତନାକୁ ଧରି, ମନ୍ତ୍ରୀ ସଂହାର ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇବେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ଆତ୍ମା ସହ ଏକତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।

କୁଂଭକେନ ତଥା ନାଡ୍ଯା ରେଚକେନ ଯଥା ପୁରା ତସ୍ମାଦାଦାଯ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ତନ୍ନିଵେଶଯେତ୍

ତାପରେ, କୁମ୍ଭକ ଓ ପୁନି ପୂର୍ବବତ୍ ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ବାହାର କରି, ଏହାକୁ ନେଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ତମାଲଭ୍ଯ ଶିଵାଲ୍ଲବ୍ଧଂ ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତ୍ଵୋପଵୀତକମ୍ ହୁତ୍ଵା ଽ ଽହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତଃ

ଶିବଠାରୁ ଏହି ଶକ୍ତି ପାଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉପବୀତ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ତିନିଟି ହୋମ କରି, ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯଵରାସନେ କୁଶପୁଷ୍ପପରିସ୍ତୀର୍ଣେ ବଦ୍ଧାଂଜଲିରୁଦଙ୍ମୁଖମ୍

ଦେବତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ, କୁଶ ଓ ଫୁଲରେ ଛାତିଥିବା ଆସନରେ ବସାଇ, ହାତ ଯୋଡି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବାକୁ କହିବେ।

ସ୍ଵସ୍ତିକାସନମାରୂଢଂ ଵିଧାଯ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଵରାସନସ୍ଥିତୋ ମଂତ୍ରୈର୍ମହାମଂଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ

ଗୁରୁ ନିଜେ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆସନ ନେଇ, ମହାମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

ସମାଦାଯ ଘଟଂ ପୂର୍ଣଂ ପୂର୍ଣମେଵ ପ୍ରସାଦିତମ୍ ଧ୍ଯାଯମାନଃ ଶିଵଂ ଶିଷ୍ଯମାଭିଷିଂଚେତ ଦେଶିକଃ

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପବିତ୍ର ଘଟ ନେଇ, ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦେଶିକ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିବେ।

ଅଥାପନୁଦ୍ଯ ସ୍ନାନାଂବୁ ପରିଧାଯ ସିତାଂବରମ୍ ଆଚାନ୍ତୋଲଂକୃତଶ୍ଶିଷ୍ଯଃ ପ୍ରାଂଜଲିର୍ମଂଡପଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ତାପରେ, ସ୍ନାନ କରି ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶିଷ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି କରି ଏବଂ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ହାତ ଯୋଡି ମଣ୍ଡପକୁ ଯିବେ।

ଉପଵେଶ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ତଂ ଗୁରୁର୍ଦର୍ଭଵିଷ୍ଟରେ ସଂପୂଜ୍ଯ ମଂଡଲଂ ଦେଵଂ କରନ୍ଯାସଂ ସମାଚରେତ୍

ପୂର୍ବବତ୍ ଦର୍ଭା ଆସନରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇ, ଗୁରୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, କରନ୍ୟାସ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ତତସ୍ତୁ ଭସ୍ମନା ଦେଵଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ମନସି ଦେଶିକଃ ସମାଲଭେତ ପାଣିଭ୍ଯାଂ ଶିଶୁଂ ଶିଵମୁଦୀରଯେତ୍

ତାପରେ, ମନରେ ଭସ୍ମ ଧାରଣ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦେଶିକ ନିଜ ହାତରେ ଶିଶୁକୁ ଛୁଇଁ, 'ଶିବ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

ଅଥ ତସ୍ଯ ଶିଵାଚାର୍ଯୋ ଦହନପ୍ଲାଵନାଦିକମ୍ ସକଲୀକରଣଂ କୃତ୍ଵା ମାତୃକାନ୍ଯାସଵର୍ତ୍ମନା

ତାପରେ, ଶିବାଚାର୍ଯ୍ୟ ବାହାର କରିବା, ପରିଷ୍କାର କରିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି, ମାତୃକାନ୍ୟାସ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା କରିବେ।

ତତଃ ଶିଵାସନଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଶିଷ୍ଯମୂର୍ଧ୍ନି ଦେଶିକଃ ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯମର୍ଚଯେନ୍ମନସା ଶିଵମ୍

ତାପରେ, ଶିବାସନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଦେଶିକ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।

ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପ୍ରାଂଜଲିର୍ଦେଵଂ ନିତ୍ଯମତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ଭଵ ଇତି ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ତଂ ଶଂଭୋସ୍ତେଜସା ଭାସୁରଂ ସ୍ମରେତ୍

ହାତ ଯୋଡି ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ, 'ସଦା ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ' ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରି, ପରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ତେଜକୁ ସ୍ମରଣ କରିବେ।

ସଂପୂଜ୍ଯାଥ ଶିଵଂ ଶୈଵୀମାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଶିଵାତ୍ମିକାମ୍ କର୍ଣେ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ଶନକୈଶ୍ଶିଵମନ୍ତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍

ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଏବଂ ଶିବସ୍ୱରୂପ ଶୈବ ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ କାନରେ ଶିବମନ୍ତ୍ର ହଳୁକ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

ସ ତୁ ବଦ୍ଧାଂଜଲିଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରଂ ତଦ୍ଗତମାନସଃ ଶନୈସ୍ତଂ ଵ୍ଯାହରେଚ୍ଛିଷ୍ଯଶିଵାଚାର୍ଯସ୍ଯ ଶାସନାତ୍

ଶିଷ୍ୟ ହାତ ଯୋଡି ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣି, ମନକୁ ସେଥିରେ ଲଗାଇ, ଶିବାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।

ତତଃ ଶାକ୍ତଂ ଚ ସଂଦିଶ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରଵିଚକ୍ଷଣଃ ଉଚ୍ଚାରଯିତ୍ଵା ଚ ସୁଖଂ ତସ୍ମୈ ମଂଗଲମାଦିଶେତ୍

ତାପରେ, ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶାକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇ, ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ।