ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପ୍ରସୀଦ ଦେଵଦେଵେଶ ଦେହମାଵିଶ୍ଯ ମାମକମ୍ ଵିମୋଚଯୈନଂ ଵିଶ୍ଵେଶ ଘୃଣଯା ଚ ଘୃଣାନିଧେ

ଦେବଦେବଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର, ମୋ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କର; ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଦୟାର ସାଗର, ଦୟା କରି ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କର।

ଅଥ ଚୈଵଂ କରୋମୀତି ଲବ୍ଧାନୁଜ୍ଞସ୍ତୁ ଦେଶିକଃ ଆନୀଯୋପୋଷିତଂ ଶିଷ୍ଯଂ ହଵିଷ୍ଯାଶିନମେଵ ଵା

ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ, ଦେଶିକ ଉପବାସ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ହବିଷ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଣିବେ।

ଏକାଶନଂ ଵା ଵିରତଂ ସ୍ନାତଂ ପ୍ରାତଃକୃତକ୍ରିଯମ୍ ଜପଂତଂ ପ୍ରଣଵଂ ଦେଵଂ ଧ୍ଯାଯଂତଂ କୃତମଂଗଲମ୍

ଏକଥର ଖାଉଥିବା, ନିୟମିତ ରହିଥିବା, ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା, ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା।

ଦ୍ଵାରସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମସ୍ଯାଗ୍ରମଣ୍ଡଲେ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ଵା ଦର୍ଭାସନେ ସମାସୀନଂ ଵିଧାଯୋଦଙ୍ମୁଖଂ ଶିଶୁମ୍

ପଶ୍ଚିମ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରର ସାମ୍ନାରେ ଦର୍ଭା ଚଉକିରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରାଗ୍ଵଦନସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନୂର୍ଧ୍ଵକାଯଂ କୃତାଂଜଲିମ୍ ସଂପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଣୌତୋଯୈର୍ମୂର୍ଧନ୍ଯସ୍ତ୍ରେଣ ମୁଦ୍ରଯା

ଗୁରୁ ନିଜେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦେହ ସିଧା ଓ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡବତ୍ କରି, ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରା ଦେଇ ଛିଁଟିବେ।

ପୁଷ୍ପକ୍ଷେପେଣ ସଂତାଡ୍ଯ ବଧ୍ନୀଯାଲ୍ଲୋଚନଂ ଗୁରୁଃ ଦୁକୂଲାର୍ଧେନ ଵସ୍ତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରିତେନ ନଵେନ ଚ

ଗୁରୁ ଫୁଲ ଦେଇ ହଳକା ଛୁଇଁ, ନୂଆ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ ବସ୍ତ୍ରର ଅଧା ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଆଖି ବାନ୍ଧିବେ।

ତତଃ ପ୍ରଵେଶଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯଂ ଗୁରୁର୍ଦ୍ଵାରେଣ ମଂଡଲମ୍ ସୋ ଽପି ତେନେରିତଃ ଶଂଭୋରାଚରେତ୍ତ୍ରିଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍

ତାପରେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟକୁ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡଳରେ ନେଇଯିବେ; ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରିବେ।

ତତସ୍ସୁଵର୍ଣସଂମିଶ୍ରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁଷ୍ପାଂଜଲିଂ ପ୍ରଭୋଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଶ୍ଚୋଦଙ୍ମୁଖୋ ଵା ପ୍ରଣମେଦ୍ଦଂଡଵତ୍କ୍ଷିତୋ

ତାପରେ ସୁନା ମିଶିତ ଫୁଲ ହାତରେ ଧରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଶିଷ୍ୟ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବେ।

ତତସ୍ସଂପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ମୂଲେନ ଶିରସ୍ଯସ୍ତ୍ରେଣ ପୂର୍ଵଵତ୍ ସଂତାଡ୍ଯ ଦେଶିକସ୍ତସ୍ଯ ମୋଚଯେନ୍ନେତ୍ରବଂଧନମ୍

ତାପରେ ଗୁରୁ ପୂର୍ବବତ୍ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରା ଦେଇ ମୁଣ୍ଡରେ ଜଳ ଛିଁଟି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଆଖିର ବାନ୍ଧନ ଖୋଲିଦେବେ।

ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଂଡଲଂ ଭୂଯଃ ପ୍ରଣମେତ୍ସାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଭୁମ୍ ଅଥାସୀନଂ ଶିଵାଚାର୍ଯୋ ମଂଡଲସ୍ଯ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେ

ଶିଷ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖି ପୁଣିଥରେ ହାତ ଜୋଡି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବେ; ତାପରେ ଶିବାଚାର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବସିବେ।

ଉପଵେଶ୍ଯାତ୍ମନସ୍ସଵ୍ଯେ ଶିଷ୍ଯଂ ଦର୍ଭାସନେ ଗୁରୁଃ ଆରାଧ୍ଯ ଚ ମହାଦେଵଂ ଶିଵହସ୍ତଂ ପ୍ରଵିନ୍ଯସେତ୍

ଗୁରୁ ନିଜ ବାମ ପାଖରେ ଦର୍ଭା ଚଉକିରେ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବ ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରା ଦେବେ।

ଶିଵତେଜୋମଯଂ ପାଣିଂ ଶିଵମଂତ୍ରମୁଦୀରଯେତ୍ ଶିଵାଭିମାନସଂପନ୍ନୋ ନ୍ଯସେଚ୍ଛିଷ୍ଯସ୍ଯ ମସ୍ତକେ

ଶିବଙ୍କ ତେଜରେ ହସ୍ତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବଭକ୍ତିରେ ଭରି ପଡି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ରଖିବେ।

ସର୍ଵାଂଗାଲଂବନଂ ଚୈଵ କୁର୍ଯାତ୍ତେନୈଵ ଦେଶିକଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଽପି ପ୍ରଣମେଦ୍ଭୂମୌ ଦେଶିକାକୃତମୀଶ୍ଵରମ୍

ଗୁରୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗର ସମର୍ପଣ ମୁଦ୍ରା କରିବେ; ଶିଷ୍ୟ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଦେଶିକ ରୂପେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବେ।

ତତଶ୍ଶିଵାନଲେ ଦେଵଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାଵିଧି ହୁତାହୁତିତ୍ରଯଂ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯ ଯଥା ପୁରା

ତାପରେ ଶିବାଗ୍ନିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ତିନିଥର ହୋମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ଶିଷ୍ୟକୁ ବସାଇବେ।

ଦର୍ଭାଗ୍ରୈଃ ସଂସ୍ପୃଶଂସ୍ତଂ ଚ ଵିଦ୍ଯଯାତ୍ମାନମାଵିଶେତ୍ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ନାଡୀସଂଧାନମାଚରେତ୍

ଦର୍ଭାର ଆଗୁନ୍ତି ଦେଇ ଶିଷ୍ୟକୁ ଛୁଇଁ, ଗ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଶିଷ୍ୟରେ ବିଲିନ କରି, ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନାଡି ସଂଧାନ କରିବେ।

ଶିଵଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତମାର୍ଗେଣ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାଣସ୍ଯ ନିର୍ଗମମ୍ ଶିଷ୍ଯଦେହପ୍ରଵେଶଂ ଚ ସ୍ମୃତ୍ଵା ମଂତ୍ରାଂସ୍ତୁ ତର୍ପଯେତ୍

ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାଣ ବାହାର କରି ଶିଷ୍ୟର ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ତୃପ୍ତ କରିବେ।

ସଂତର୍ପଣାଯ ମୂଲସ୍ଯ ତେନୈଵାହୁତଯୋ ଦଶ ଦେଯାସ୍ତିସ୍ରସ୍ତଥାଂଗାନାମଂଗୈରେଵ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଦଶଟି ହୋମ ଏଭଳି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ତିନିଟି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ପାଇଁ ତାହାର ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମରେ।

ତତଃ ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାଯ ଦେଶିକଃ ପୁନର୍ଦଶାହୁତୀନ୍କୁର୍ଯାନ୍ମୂଲମଂତ୍ରେଣ ମଂତ୍ରଵିତ୍

ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଦେଶିକ ପୁଣିଥରେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦଶଟି ହୋମ କରିବେ।

ପୁନଃ ସଂପୂଜ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସମ୍ଯଗାଚମ୍ଯ ଦେଶିକଃ ହୁତ୍ଵା ଚୈଵ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସ୍ଵଜାତ୍ଯା ଵୈଶ୍ଯମୁଦ୍ଧରେତ୍

ପୁଣି ଦେବେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଶୁଦ୍ଧି କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରି, ଦେଶିକ ନିଜ ଜାତିକୁ ଭାବି ବୈଶ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିବେ।

ତସ୍ଯୈଵଂ ଜନଯେତ୍କ୍ଷାତ୍ରମୁଦ୍ଧାରଂ ଚ ତତଃ ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ତଥୈଵ ଵିପ୍ରତ୍ଵଂ ଜନଯେଦସ୍ଯ ଦେଶିକଃ

ଏଭଳି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବ ଦେଇ, ପୁଣି ସେହିପରି ଭାବେ ଦେଶିକ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବ ଦେଇବେ।

ରାଜନ୍ଯଂ ଚୈଵମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵିପ୍ରଂ ପୁନସ୍ତଯୋଃ ରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ଜନଯେଦ୍ଵିପ୍ରେ ରୁଦ୍ରନାମୈଵ ସାଧଯେତ୍

ଏଭଳି ରାଜନ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କରି, ପୁଣି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ଦେଇବେ; ବ୍ରାହ୍ମଣରେ ରୁଦ୍ର ନାମ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ତାଡନଂ କୃତ୍ଵା ଶିଶୋସ୍ସ୍ଵାତ୍ମାନମାତ୍ମନି ଶିଵାତ୍ମକମନୁସ୍ମୃତ୍ଯ ସ୍ଫୁରଂତଂ ଵିସ୍ଫୁଲିଂଗଵତ୍

ଶିଶୁଟିକୁ ଜଳ ଛିଟିଇ ଏବଂ ହାଲୁକା ଛୁଆଁ ଦେଇ, ନିଜ ମନରେ ଏହି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ୍ ଯେ, ନିଜର ଆତ୍ମା ଶିବର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଏହା ଏକ ଚମକୁଥିବା ଚିଙ୍ଗାରି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ହେଉଛି।

ନାଡ୍ଯା ଯଥୋକ୍ତଯା ଵାଯୁଂ ରେଚଯେନ୍ମଂତ୍ରତୋ ଗୁରୁଃ ନିର୍ଗମ୍ଯ ପ୍ରଵିଶେନ୍ନାଡ୍ଯା ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ତଥା

ଯେପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଛି, ସେହି ପ୍ରକାର ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସକୁ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ପରେ, ଏହି ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତସ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ନୀଲବିନ୍ଦୁନିଭଂ ସ୍ମରନ୍ ସ୍ଵତେଜସାପାସ୍ତମଲଂ ଜ୍ଵଲଂତମନୁଚିଂତଯେତ୍

ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଚେତନାକୁ ଏକ ନୀଳ ବିନ୍ଦୁ ପରି ଚମକୁଥିବା ଭାବେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ମଳ ଦୂର କରି ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଛି।

ତମାଦାଯ ତଯା ନାଡ୍ଯା ମଂତ୍ରୀ ସଂହାରମୁଦ୍ରଯା ନ ପୂରକେଣ ନିଵେଶ୍ଯୈନମେକୀଭାଵାର୍ଥମାତ୍ମନଃ

ସେହି ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚେତନାକୁ ଧରି, ମନ୍ତ୍ରୀ ସଂହାର ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରାଇବେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ଆତ୍ମା ସହ ଏକତା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ।

କୁଂଭକେନ ତଥା ନାଡ୍ଯା ରେଚକେନ ଯଥା ପୁରା ତସ୍ମାଦାଦାଯ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ତନ୍ନିଵେଶଯେତ୍

ତାପରେ, କୁମ୍ଭକ ଓ ପୁନି ପୂର୍ବବତ୍ ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ବାହାର କରି, ଏହାକୁ ନେଇ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ତମାଲଭ୍ଯ ଶିଵାଲ୍ଲବ୍ଧଂ ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତ୍ଵୋପଵୀତକମ୍ ହୁତ୍ଵା ଽ ଽହୁତିତ୍ରଯଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ପୂର୍ଣାହୁତିଂ ତତଃ

ଶିବଠାରୁ ଏହି ଶକ୍ତି ପାଇ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉପବୀତ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ତିନିଟି ହୋମ କରି, ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ଶିଷ୍ଯମୁପଵେଶ୍ଯଵରାସନେ କୁଶପୁଷ୍ପପରିସ୍ତୀର୍ଣେ ବଦ୍ଧାଂଜଲିରୁଦଙ୍ମୁଖମ୍

ଦେବତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ, କୁଶ ଓ ଫୁଲରେ ଛାତିଥିବା ଆସନରେ ବସାଇ, ହାତ ଯୋଡି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବାକୁ କହିବେ।

ସ୍ଵସ୍ତିକାସନମାରୂଢଂ ଵିଧାଯ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଵରାସନସ୍ଥିତୋ ମଂତ୍ରୈର୍ମହାମଂଗଲନିଃସ୍ଵନୈଃ

ଗୁରୁ ନିଜେ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆସନ ନେଇ, ମହାମଙ୍ଗଳ ଶବ୍ଦରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ।