ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ତଥା ଦତ୍ତ୍ଵା ଜପିତ୍ଵା ହି ଶିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵସେଦାମରଣଂ ତଥା
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦାନ ଦେଇ, ଜପ କରି ଶିବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଶିବ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଦାହଂ ଦଶାହଂ ମାସ୍ଯଂ ଵା ସପିଂଡୀକରଣଂ ତୁ ଵା ଆବ୍ଦିକଂ ଵା ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ କ୍ଷେତ୍ରେ ପିଂଡମଥାପି ଵା
ଦାହ, ଦଶ ଦିନର କ୍ରିୟା, ମାସିକ କିମ୍ବା ବାର୍ଷିକ ପିଣ୍ଡ ଦାନ, କିମ୍ବା ଶିବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ସର୍ଵପାପ ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସଦ୍ଯଃ ଶିଵପଦଂ ଲଭେତ୍ ଅଥଵା ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ଵା ଵସେଦ୍ଵା ପଞ୍ଚରାତ୍ରକମ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁରନ୍ତ ଶିବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାଯାଏ; କିମ୍ବା ସାତ ରାତି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ରାତି ବାସ କରିଲେ।
ତ୍ରିରାତ୍ରମେକରାତ୍ରଂ ଵା କ୍ରମାଚ୍ଛିଵପଦଂ ଲଭେତ୍ ସ୍ଵଵର୍ଣାନୁଗୁଣଂ ଲୋକେ ସ୍ଵାଚାରାତ୍ପ୍ରାପ୍ନୁତେ ନରଃ
ତିନି ରାତି କିମ୍ବା ଏକ ରାତି ବାସ କରିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ଶିବ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାଯାଏ; ଏହି ଜଗତରେ ନିଜ ଚରିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ଲୋକ ଯାହା ଯୋଗ୍ୟ, ତାହା ପାଇଥାଏ।
ଵର୍ଣୋଦ୍ଧାରେଣ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ତତ୍ଫଲାତିଶଯଂ ନରଃ ସର୍ଵଂ କୃତଂ କାମନଯା ସଦ୍ଯଃ ଫଲମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯଦି କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ମନ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ ଫଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ତୁରନ୍ତ ପାଇପାରିବ।
ସର୍ଵଂ କୃତମକାମେନ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ପ୍ରାତର୍ମଧ୍ଯାହ୍ନସାଯାହ୍ନମହସ୍ତ୍ରିଷ୍ଵେକତଃ କ୍ରମାତ୍
ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ଇଚ୍ଛା ବିନା କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକ ସିଧାସଳଖ ଶିବପଦକୁ ପ୍ରଦାନ କରେ। ପ୍ରଭାତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଓ ସାଂଜରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ କମ୍ ଦିଗରେ ଏକଥର କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାତର୍ଵିଧିକରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ମଧ୍ଯାହ୍ନଂ କାମିକଂ ତଥା ସାଯାହ୍ନଂ ଶାଂତିକଂ ଜ୍ଞେଯଂ ରାତ୍ରାଵପି ତଥୈଵ ହି
ପ୍ରଭାତର କାର୍ଯ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରିଥାଏ, ମଧ୍ୟାହ୍ନର କାର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ, ସାଂଜର କାର୍ଯ୍ୟ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହୁଏ।
କାଲୋ ନିଶୀଥୋ ଵୈ ପ୍ରୋକ୍ତୋମଧ୍ଯଯାମଦ୍ଵଯଂ ନିଶି ଶିଵପୂଜା ଵିଶେଷେଣ ତତ୍କାଲେ ଽଭୀଷ୍ଟସିଦ୍ଧିଦା
ନିଶିର ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସମୟକୁ ନିଶୀଥ କୁହାଯାଏ, ସେ ସମୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନରଃ କୁର୍ଵନ୍ଯଥୋକ୍ତଫଲଭାଗ୍ଭଵେତ୍ କଲୌ ଯୁଗେ ଵିଶେଷେଣ ଫଲସିଦ୍ଧିସ୍ତୁ କର୍ମଣା
ଏହି ଜ୍ଞାନ ରଖି, ଯଦି କେହି ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳକୁ ପାଇଥାଏ; ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳେ।
ଉକ୍ତେନ କେନଚିଦ୍ଵାପି ଅଧିକାରଵିଭେଦତଃ ସଦ୍ଵୃତ୍ତିଃ ପାପଭୀରୁଶ୍ଚେତ୍ତତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ କେହି ନିଜ ଯୋଗ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ କିଛି କରେ, ଭଲ ଚାଳ ଓ ପାପର ଭୟ ରଖି, ସେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳକୁ ପାଇପାରିବ।
ଅଥ କ୍ଷେତ୍ରାଣି ପୁଣ୍ଯାନି ସମାସାତ୍କଥଯସ୍ଵ ନଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ପୁରୁଷା ଯାନ୍ଯାଶ୍ରିତ୍ଯ ପଦଂ ଲଭେତ୍
ଏବେ ଆମକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ବିଷୟରେ କହ, ସମସ୍ତ ଜନନୀ ଓ ପୁରୁଷ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦକୁ ପାଇପାରିବେ।
ସୂତ ଯୋଗିଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରାଗମାଂସ୍ତଥା ଶୃଣୁତ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସର୍ଵକ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚ ତଦାଗମାନ୍
ସୂତ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶିବଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵମୃଷଯଃ ପ୍ରାଜ୍ଞାଃ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ଵିମୁକ୍ତିଦମ୍ ତଦାଗମାଂସ୍ତତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଲୋକରକ୍ଷାର୍ଥମେଵ ହି
ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ, ଶିବଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଯାହା ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏହାର ପରମ୍ପରାକୁ ଆମେ ଏବେ ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସଶୈଲଵନକାନନା ଶିଵାଜ୍ଞଯା ହି ପୃଥିଵୀ ଲୋକଂ ଧୃତ୍ଵା ଚ ତିଷ୍ଠତି
ପଞ୍ଚାଶତ କୋଟି ବିସ୍ତୃତ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ, ଏହି ପୃଥିବୀ ଶିବଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ତତ୍ର ତତ୍ର ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ତତ୍ର ତତ୍ର ନିଵାସିନାମ୍ ମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ କୃପଯା ଦେଵଃ କ୍ଷେତ୍ରଂ କଲ୍ପିତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏଠି ଏଠି ଶିବଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ ଦୟା କରି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
ପରିଗ୍ରହାଦୃଷୀଣାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ପରିଗ୍ରହାତ୍ ସ୍ଵଯଂଭୂତାନ୍ଯଥାନ୍ଯାନି ଲୋକରକ୍ଷାର୍ଥମେଵ ହି
କିଛି କ୍ଷେତ୍ର ଋଷିମାନଙ୍କର ଗ୍ରହଣରୁ, କିଛି ଦେବମାନଙ୍କର ଗ୍ରହଣରୁ, ଏବଂ କିଛି ସ୍ଵୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ—ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ।
ତୀର୍ଥେ କ୍ଷେତ୍ରେ ସଦାକାର୍ଯଂ ସ୍ନାନଦାନଜପାଦିକମ୍ ଅନ୍ଯଥା ରୋଗଦାରିଦ୍ର୍ଯମୂକତ୍ଵାଦ୍ଯାପ୍ନୁଯାନ୍ନରଃ
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଦା ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ନହେଲେ ରୋଗ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କିମ୍ବା ମୂକତ୍ୱ ଆସିପାରେ।
ଅଥାସ୍ମିନ୍ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମରଣଂ ନରଃ ସ୍ଵଯଂଭୂସ୍ଥାନଵାସେନ ପୁନର୍ମାନୁଷ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି ଭାରତ ଭୂମିରେ ଯଦି କେହି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସ୍ଵୟଂ ଉତ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ, ସେ ପୁନଃ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଥାଏ।
କ୍ଷେତ୍ରେ ପାପସ୍ଯ କରଣଂ ଦୃଢଂ ଭଵତି ଭୂସୁରାଃ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ନିଵାସେ ହି ପାପମଣ୍ଵପି ନାଚରେତ୍
ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାପ କରିଲେ ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଲାଗିଯାଏ; ଏହିପରି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ, ଅତି ସାନ ପାପ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଯେନ କେନାପ୍ଯୁପାଯେନ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ଵସେନ୍ନରଃ ସିଂଧୋଃ ଶତନଦୀତୀରେ ସଂତି କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ
ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ହେଉ, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସିବା ଉଚିତ; ସିନ୍ଧୁ ଓ ଶତନଦୀର ତୀରରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।
ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଷଷ୍ଟିମୁଖା ତଥା ତତ୍ତତ୍ତୀରେ ଵସେତ୍ପ୍ରାଜ୍ଞଃ କ୍ରମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମପଦଂ ଲଭେତ୍
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଷଷ୍ଟି ମୁଖ ଅଛି; ଏହାର ତୀରରେ ବସୁଥିବା ଜ୍ଞାନୀ କ୍ରମେ ବ୍ରହ୍ମପଦକୁ ପାଇପାରିବ।
ହିମଵଦ୍ଗିରିଜା ଗଂଗା ପୁଣ୍ଯା ଶତମୁଖା ନଦୀ ତତ୍ତୀରେ ଚୈଵ କାଶ୍ଯାଦିପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯନେକଶଃ
ହିମାଳୟର ଜନ୍ୟ ଗଙ୍ଗା ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶତ ମୁଖ ଅଛି; ଏହାର ତୀରରେ କାଶୀ ଆଦି ଅନେକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।
ତତ୍ର ତୀରଂ ପ୍ରଶସ୍ତଂ ହି ମୃଗବୃହସ୍ପତୌ ଶୋଣଭଦ୍ରୋ ଦଶମୁଖଃ ପୁଣ୍ଯୋଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦଃ
ସେଠାରେ ତୀରଟି ବହୁତ ଉତ୍ତମ, ମୃଗବୃହସ୍ପତି ସମୟରେ ଶୋଣଭଦ୍ର ଦଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଏହା ଆଶାକୁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାନୋପଵାସେନ ପଦଂ ଵୈନାଯକଂ ଲଭେତ୍ ଚତୁର୍ଵୀଂଶମୁଖା ପୁଣ୍ଯା ନର୍ମଦା ଚ ମହାନଦୀ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଉପବାସ କରିଲେ ଗଣେଶଙ୍କ ପଦକୁ ପାଇଯାଏ; ଚବିଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ପବିତ୍ର ନର୍ମଦା ମହାନଦୀ।
ତସ୍ଯାଂ ସ୍ନାନେନ ଵାସେନ ପଦଂ ଵୈଷ୍ଣଵମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତମସା ଦ୍ଵାଦଶମୁଖା ରେଵା ଦଶମୁଖା ନଦୀ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ ଓ ବାସ କରିଲେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ପାଇଯାଏ; ତମସା ଦ୍ୱାଦଶ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ଦଶମୁଖୀ ରେବା ନଦୀ।
ଗୋଦାଵରୀ ମହାପୁଣ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଗୋଵଧନାଶିନୀ ଏକଵିଂଶମୁଖା ପ୍ରୋକ୍ତା ରୁଦ୍ରଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ
ଗୋଦାବରୀ ଅତି ପବିତ୍ର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ନଷ୍ଟ କରେ; ଏହାକୁ ଏକୋଇଶଟି ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଲୋକ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।
କୃଷ୍ଣଵେଣୀ ପୁଣ୍ଯନଦୀ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯାଵହା ସାଷ୍ଟାଦଶମୁଖାପ୍ରୋକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ
କୃଷ୍ଣବେଣୀ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ଏହାକୁ ଅଷ୍ଟାଦଶ ମୁହଁ ଥିବା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ଦେଇଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।
ତୁଂଗଭଦ୍ରା ଦଶମୁଖା ବ୍ରହ୍ମଲୋକପ୍ରଦାଯିନୀ ସୁଵର୍ଣମୁଖରୀ ପୁଣ୍ଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ନଵମୁଖା ତଥା
ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା ଦଶମୁଖୀ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ ଦେଇଥାଏ; ସୁବର୍ଣ୍ଣମୁଖରୀ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ନଉଟି ମୁହଁ ଥିବା ବୋଲି କହାଯାଏ।
ତତ୍ରୈଵ ସୁପ୍ରଜାଯଂତେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଚ୍ଯୁତାସ୍ତଥା ସରସ୍ଵତୀ ଚ ପଂପା ଚ କନ୍ଯାଶ୍ଵେତନଦୀ ଶୁଭା
ସେଠାରେ ଭଲ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରୁ ପତିତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ; ସରସ୍ୱତୀ, ପମ୍ପା, କନ୍ୟା ଓ ଶ୍ୱେତନଦୀ ପବିତ୍ର।
ଏତାସାଂ ତୀରଵାସେନ ଇଂଦ୍ରଲୋକମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ସହ୍ଯାଦ୍ରିଜା ମହାପୁଣ୍ଯା କାଵେରୀତି ମହାନଦୀ
ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ ତୀରରେ ବାସ କରିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପାଇଯାଏ; ସହ୍ୟାଦ୍ରି ପାହାଡ଼ରୁ ଆସିଥିବା କାବେରୀ ଅତି ପବିତ୍ର ମହାନଦୀ।