ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଗାଯତ୍ର୍ଯନୁଷ୍ଟୁପ୍ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଚ ଛଂଦାଂସି ବୃହତୀ ଵିରାଟ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରୋ ହରିର୍ବ୍ରହ୍ମା ସ୍କଂଦସ୍ତେଷାଂ ଚ ଦେଵତାଃ

ଗାୟତ୍ରୀ, ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍, ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍, ବୃହତୀ ଓ ବିରାଟ୍ ଏହି ଛନ୍ଦଗୁଡ଼ିକ; ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସ୍କନ୍ଦ ଏହାଙ୍କର ଦେବତା।

ମମ ପଞ୍ଚମୁଖାନ୍ଯାହୁଃ ସ୍ଥାନେ ତେଷାଂ ଵରାନନେ ପୂର୍ଵାଦେଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵପର୍ଯଂତଂ ନକାରାଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍

ମୋର ପାଞ୍ଚଟି ମୁହଁ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ପୂର୍ବଦିଗରୁ ଉପରକୁ, 'ନ' ଅକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ଅଦାତ୍ତଃ ପ୍ରଥମୋ ଵର୍ଣଶ୍ଚତୁର୍ଥଶ୍ଚ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ ପଞ୍ଚମଃ ସ୍ଵରିତଶ୍ଚୈଵ ତୃତୀଯୋ ନିହତଃ ସ୍ମୃତଃ

ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରଟି ଅଦାତ୍ତ, ଚତୁର୍ଥଟି ଦ୍ୱିତୀୟ, ପଞ୍ଚମଟି ସ୍ୱରିତ, ତୃତୀୟଟି ନିହତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

ମୂଲଵିଦ୍ଯା ଶିଵଂ ଶୈଵଂ ସୂତ୍ରଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ତଥା ନାମାନ୍ଯସ୍ଯ ଵିଜାନୀଯାଚ୍ଛୈଵଂ ମେ ହୃଦଯଂ ମହତ୍

ମୂଳବିଦ୍ୟା, ଶିବ, ଶୈବ ସୂତ୍ର, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତାଙ୍କର ନାମଗୁଡ଼ିକ—ଏହାକୁ ମୋର ବଡ଼ ଶୈବ ହୃଦୟ ବୋଲି ଜାଣ।

ନକାରଶ୍ଶିର ଉଚ୍ଯେତ ମକାରସ୍ତୁ ଶିଖୋଚ୍ଯତେ ଶିକାରଃ କଵଚଂ ତଦ୍ଵଦ୍ଵକାରୋ ନେତ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

'ନ' ଅକ୍ଷରଟି ମୁଣ୍ଡ, 'ମ' ଅକ୍ଷରଟି ଚୂଡ଼ା, 'ଶି' ଅକ୍ଷରଟି କବଚ, ଏଭଳି 'ବ' ଅକ୍ଷରଟି ଚକ୍ଷୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଯକାରୋ ଽସ୍ତ୍ରଂ ନମସ୍ସ୍ଵାହା ଵଷଟ୍ ହୁଂଵୌଷଡିତ୍ଯପି ଫଡିତ୍ଯପି ଚ ଵର୍ଣାନାମନ୍ତେ ଽଙ୍ଗତ୍ଵଂ ଯଦା ତଦା

'ୟ' ଅକ୍ଷରଟି ଅସ୍ତ୍ର; 'ନମଃ', 'ସ୍ୱାହା', 'ବଷଟ୍', 'ହୁଁ', 'ଭୌଷଟ୍', 'ଫଟ୍'—ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତରେ ଯୋଗ ହେଲେ, ସେମାନେ ତାହାର ଅଙ୍ଗ ହୁଅନ୍ତି।

ତତ୍ରାପି ମୂଲମଂତ୍ରୋ ଽଯଂ କିଂଚିଦ୍ଭେଦସମନ୍ଵଯାତ୍ ତତ୍ରାପି ପଞ୍ଚମୋ ଵର୍ଣୋ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ଵରଭୂଷିତଃ

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ମୂଳମନ୍ତ୍ର କିଛି ଭିନ୍ନତା ସହିତ ଅଛି, ଏଠାରେ ପଞ୍ଚମ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ତାସ୍ମାଦନେନ ମଂତ୍ରେଣ ମନୋଵାକ୍କାଯଭେଦତଃ ଆଵଯୋରର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଜ୍ଜପହୋମାଦିକଂ ତଥା

ତେଣୁ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମନ, କଥା ଓ ଶରୀର ଭିନ୍ନତାରେ ଆମେ ଦୁହେଁର ପୂଜା, ଜପ, ହୋମ ଓ ଏହାଦିକ କରିବା ଉଚିତ।

ଯଥାପ୍ରଜ୍ଞଂ ଯଥାକାଲଂ ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରଂ ଯଥାମତି ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥାସଂପଦ୍ଯଥାଯୋଗଂ ଯଥାରତି

ଯେପରି ବୁଝିବା, ସମୟ, ଶାସ୍ତ୍ର, ମନ, ଶକ୍ତି, ସମ୍ପଦ, ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ।

ଯଦା କଦାପି ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯତ୍ର କୁତ୍ରାପି ଵା କୃତା ଯେନ କେନାପି ଵା ଦେଵି ପୂଜା ମୁକ୍ତିଂ ନଯିଷ୍ଯତେ

ଯେତେବେଳେ, ଯେଉଁଠି, ଯେଉଁଠାରେ, ଯେଉଁଯିଏ, ଯେପରି ଭଳି ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରାଯିବ, ହେ ଦେବୀ, ସେ ମୁକ୍ତିକୁ ନେଇଯିବ।

ମଯ୍ଯାସକ୍ତେନ ମନସା ଯତ୍କୃତଂ ମମ ସୁନ୍ଦରି ମତ୍ପ୍ରିଯଂ ଚ ଶିଵଂ ଚୈଵ କ୍ରମେଣାପ୍ଯକ୍ରମେଣ ଵା

ମୋତେ ଆସକ୍ତ ମନରେ ଯାହା କରାଯାଏ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, କ୍ରମରେ କିମ୍ବା ଅକ୍ରମରେ, ଯଦି ଏହା ମୋତେ ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଭ, ତେବେ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ତଥାପି ମମ ଭକ୍ତା ଯେ ନାତ୍ଯଂତଵିଵଶାଃ ପୁନଃ ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷୁ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ମଯେଵ ନିଯମଃ କୃତଃ

ତଥାପି, ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସହାୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛି।

ତତ୍ରାଦୌ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନ୍ତ୍ରସଂଗ୍ରହଣଂ ଶୁଭମ୍ ଯଂ ଵିନା ନିଷ୍ଫଲଂ ଜାପ୍ଯଂ ଯେନ ଵା ସଫଲଂ ଭଵେତ୍

ଏଠାରେ ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ରସଂଗ୍ରହ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ବିନା ଜପ ଫଳଦାୟକ ହୁଏନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଫଳ ପାଏ।

ଆଜ୍ଞାହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନଂ ଵରାନନେ ଆଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ ସଦା ଜପ୍ତଂ ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେଉଁ ଜପରେ ନିୟମ ନାହିଁ, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଭକ୍ତି ନାହିଁ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ଦାନ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ସବୁବେଳେ କେବଳ ଜପ କରାଯାଏ—ସେଉଁ ଜପ କେବେଁ ଫଳ ଦେଉନାହିଁ।

ଆଜ୍ଞାସିଦ୍ଧଂ କ୍ରିଯାସିଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାସିଦ୍ଧଂ ମମାତ୍ମକମ୍ ଏଵଂ ଚେଦ୍ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତଂ ମଂତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ମହତ୍ଫଲମ୍

କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ଭକ୍ତି ସହିତ, ଦାନ ସହିତ ହୁଏ, ସେଉଁବେଳେ ମନ୍ତ୍ର ସଫଳ ହୁଏ ଏବଂ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ଉପଗମ୍ଯ ଗୁରୁଂ ଵିପ୍ରମାଚାର୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵଵେଦିନମ୍ ଜାପିତଂ ସଦ୍ଗୁଣୋପେତଂ ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣମ୍

ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ଗୁରୁ, ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଭଲ ଗୁଣ ଥିବା, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ତୋଷଯେତ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଭାଵଶୁଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତଃ ଵାଚା ଚ ମନସା ଚୈଵ କାଯେନ ଦ୍ରଵିଣେନ ଚ

ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ, ପ୍ରୟାସ କରି, ମନ, ଦେହ, କଥା ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଚାର୍ଯଂ ପୂଜଯେଦ୍ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵଦାତିପ୍ରଯତ୍ନତଃ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥରତ୍ନାନି କ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚ ଗୃହାଣି ଚ

ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସବୁବେଳେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରୟାସରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଜମି ଓ ଘର ଦେଇ।

ଭୂଷଣାନି ଚ ଵାସାଂସି ଧାନ୍ଯାନି ଚ ଧନାନି ଚ ଏତାନି ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଵିଭଵେ ସତି

ଯଦି ସମ୍ପଦ ଥାଏ, ତେବେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଗହଣା, ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ୍ୟ ଓ ଧନ ଦେବା ଉଚିତ।

ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେତ୍ସିଦ୍ଧିମାତ୍ମନଃ ପଶ୍ଚାନ୍ନିଵେଦ୍ଯ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଗୁରଵେ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍

ଯିଏ ନିଜ ପାଇଁ ସଫଳତା ଚାହେ, ସେ ଧନ ନେଇ କଞ୍ଜୁସି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପରେ ନିଜେ ଓ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଯଥାଶକ୍ତିତ୍ଵଵଂଚଯନ୍ ଆଦଦୀତ ଗୁରୋର୍ମଂତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚୈଵ କ୍ରମେଣ ତୁ

ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି ତାହା ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଚତୁରି ଛାଡ଼ି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପରେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ତୁଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯଂ ପୂଜକଂ ଵତ୍ସରୋଷିତମ୍ ଶୁଶ୍ରୂଷୁମନହଂକାରଂ ସ୍ନାତଂ ଶୁଚିମୁପୋଷିତମ୍

ଏଭଳି ଗୁରୁ ଯେତେବେଳେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ, ଯିଏ ସେବା କରେ, ଅହଂକାର ନାହିଁ, ପବିତ୍ର, ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଓ ନିୟମିତ ଅଛି, ସେଉଁଠାରେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି,

ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ପୂର୍ଣକୁଂଭଘୃତେନ ଵୈ ଜଲେନ ମନ୍ତ୍ରଶୁଦ୍ଧେନ ପୁଣ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯଯୁତେନ ଚ

ସେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁଁଭର ଘୃତ, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଥିବା ଜଳ ଓ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ସୁଵେଷଂ ଚ ଗଂଧସ୍ରଗ୍ଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣୈଃ ପୁଣ୍ଯାହଂ ଵାଚଯିତ୍ଵା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାନଭିପୂଜ୍ଯ ଚ

ସେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭଲ ଜମା, ଗନ୍ଧ, ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହଣା ପିନ୍ଧାଇ, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସମୁଦ୍ରତୀରେ ନଦ୍ଯାଂ ଚ ଗୋଷ୍ଠେ ଦେଵାଲଯେ ଽପି ଵା ଶୁଚୌ ଦେଶେ ଗୃହେ ଵାପି କାଲେ ସିଦ୍ଧିକରେ ତିଥୌ

ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ, ନଦୀ ପାଖରେ, ଗୋଖାଟିରେ, ଦେଉଳରେ, କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଘରେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ସମୟ ଓ ତିଥିରେ ସଫଳତା ମିଳେ,

ନକ୍ଷତ୍ରେ ଶୁଭଯୋଗେ ଚ ସର୍ଵଦୋଷଵିଵର୍ଜିତେ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ମମ ଯଥାଵିଧି

ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳ ଯୋଗରେ, ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଥିଲେ ତାହା ଛାଡ଼ି, ପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୋ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵରେଣୋଚ୍ଚାରଯେତ୍ସମ୍ଯଗେକାଂତେ ଽତିପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ ଉଚ୍ଚାର୍ଯୋଚ୍ଚାରଯିତ୍ଵା ତମାଵଯୋର୍ମଂତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍

ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ, ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ଖୁସି ମନେ, ଗୁରୁ ନିଜେ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଓ କରାଇବା ଉଚିତ।

ଶିଵଂ ଚାସ୍ତୁ ଶୁଭଂ ଚାସ୍ତୁ ଶୋଭନୋ ଽସ୍ତୁ ପ୍ରିଯୋ ଽସ୍ତ୍ଵିତି ଏଵଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୁରୁର୍ମଂତ୍ରମାଜ୍ଞାଂ ଚୈଵ ତତଃ ପରମ୍

ଶିବ ହେଉ, ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଶୋଭା ହେଉ, ପ୍ରେମ ହେଉ—ଏଭଳି ଗୁରୁ ପରେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆଜ୍ଞା ଦେବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଗୁରୋର୍ମଂତ୍ରମାଜ୍ଞାଂ ଚୈଵ ସମାହିତଃ ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଚ ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ ପୁରଶ୍ଚରଣପୂର୍ଵକମ୍

ଏଭଳି ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ଏକାଗ୍ର ମନେ, ନିଜେ ସଂକଳ୍ପ କରି, ପୂର୍ବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଦିନ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।