ଶିଵପୁରାଣମ୍

ନମସ୍କାରାଦିସଂଯୁକ୍ତଂ ଶିଵାଯେତ୍ଯକ୍ଷରତ୍ରଯମ୍ ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ଯ ସଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍

ଯାହାର ଜିହ୍ୱା ଆଗରେ ସଦା 'ଶିବାୟ' ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷର ନମସ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ଜୀବନ ଫଳଦାୟକ।

ଅଂତ୍ଯଜୋ ଵାଧମୋ ଵାପି ମୂର୍ଖୋ ଵା ପଂଡିତୋ ଽପି ଵା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଜପେ ନିଷ୍ଠୋ ମୁଚ୍ଯତେ ପାପପଂଜରାତ୍

ଯେଉଁଠି ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ଅତି ନିମ୍ନ, ମୂର୍ଖ କିମ୍ବା ପଣ୍ଡିତ ଯିଏ ହେଉନାହିଁ, ଯିଏ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ଜପରେ ଦୃଢ଼, ସେ ପାପର ଖଚ୍ଚରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ପରମେଶେନ ଦେଵ୍ଯା ପୃଷ୍ଟେନ ଶୂଲିନା ହିତାଯ ସର୍ଵମର୍ତ୍ଯାନାଂ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ତୁ ଵିଶେଷତଃ

ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ମଣିଷଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

କଲୌ କଲୁଷିତେ କାଲେ ଦୁର୍ଜଯେ ଦୁରତିକ୍ରମେ ଅପୁଣ୍ଯତମସାଚ୍ଛନ୍ନେ ଲୋକେ ଧର୍ମପରାଙ୍ମୁଖେ

କଳିଯୁଗରେ, ଯେବେ ସମୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷିତ, ଅଜୟ୍ୟ ଓ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅପୁଣ୍ୟର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକିଯାଇଛି ଓ ଧର୍ମରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇଛି—

କ୍ଷୀଣେ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରେ ସଂକଟେ ସମୁପସ୍ଥିତେ ସର୍ଵାଧିକାରେ ସଂଦିଗ୍ଧେ ନିଶ୍ଚିତେ ଵାପି ପର୍ଯଯେ

ଯେବେ ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଆଚାର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛି, ଦୁଃଖ ଆସିପଡ଼ିଛି, ସମସ୍ତ ଅଧିକାର ସନ୍ଦେହ କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଅଛି—

ତଦୋପଦେଶେ ଵିହତେ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯକ୍ରମେ ଗତେ କେନୋପାଯେନ ମୁଚ୍ଯଂତେ ଭକ୍ତାସ୍ତଵ ମହେଶ୍ଵର

ଯେବେ ଉପଦେଶ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି ଓ ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ହାରାଇଯାଇଛି, ସେତେବେଳେ, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ତୁମ ଭକ୍ତମାନେ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି?

ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ପରମାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ହୃଦ୍ଯାଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ମମ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଭାଵିତାତ୍ମାନୋ ମୁଚ୍ଯଂତେ କଲିଜା ନରାଃ

ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ମନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କଳିଯୁଗରେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ମନୋଵାକ୍କାଯଜୈର୍ଦୋଷୈର୍ଵକ୍ତୁଂ ସ୍ମର୍ତୁମଗୋଚରୈଃ ଦୂଷିତାନାଂ କୃତଘ୍ନାନାଂ ନିଂଦକାନାଂ ଛଲାତ୍ମନାମ୍

ମନ, କଥା ଓ ଦେହର ଦୋଷରେ ଦୂଷିତ, କୃତଘ୍ନ, ନିନ୍ଦକ ଓ ଚତୁର ମନ୍ତି ଲୋକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କହିବା କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି—

ଲୁବ୍ଧାନାଂ ଵକ୍ରମନସାମପି ମତ୍ପ୍ରଵଣାତ୍ମନାମ୍ ମମ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ଵିଦ୍ଯା ସଂସାରଭଯତାରିଣୀ

ଲୋଭୀ ଓ ବାଙ୍କା ମନବଳିଏ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ମନ ମୋତେ ଆସକ୍ତ, ମୋ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସେମାନେ ସଂସାର ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

ମଯୈଵମସକୃଦ୍ଦେଵି ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ଧରାତଲେ ପତିତୋ ଽପି ଵିମୁଚ୍ଯେତ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯଯାନଯା

ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ପୁନଃପୁନଃ ଏହି କଥା କହିଛି: ମୋର ଭକ୍ତ, ଯଦି ତା ସ୍ଥିତିରୁ ଖସିଯିବି, ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାଏ।

କର୍ମାଯୋଗ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ମର୍ତ୍ଯଃ ପତିତୋ ଯଦି ସର୍ଵଥା କର୍ମାଯୋଗେନ ଯତ୍କର୍ମ କୃତଂ ଚ ନରକାଯ ହି ତତଃ କଥଂ ଵିମୁଚ୍ଯେତ ପତିତୋ ଵିଦ୍ଯଯା ଽନଯା

ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଖସିଯାଏ, ତେବେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଯୋଗ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ଯେ କାମ କରାଯିବ, ସେହି କାରଣରେ ନରକକୁ ଯିବ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଖସିଯାଇଥିବା ଜଣେ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବ?

ତଥ୍ଯମେତତ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଥା ହି ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି ରହସ୍ଯମିତି ମତ୍ଵୈତଦ୍ଗୋପିତଂ ଯନ୍ମଯା ପୁରା

ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଏହା ସତ୍ୟ; ତେଣୁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ରଖିଥିଲି।

ସମଂତ୍ରକଂ ମାଂ ପତିତଃ ପୂଜଯେଦ୍ଯଦି ମୋହିତଃ ନାରକୀ ସ୍ଯାନ୍ନ ସନ୍ଦେହୋ ମମ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ଵିନା

ଯଦି କୌଣସି ଭ୍ରମିତ ଜଣେ ମୋତେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, କିନ୍ତୁ ମୋର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବିନା, ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକରେ ପଡ଼ିବ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅବ୍ଭକ୍ଷା ଵାଯୁଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵ୍ରତକର୍ଶିତାଃ ତେଷାମେତୈର୍ଵ୍ରତୈର୍ନାସ୍ତି ମମ ଲୋକସମାଗମଃ

ଯେମାନେ ପାଣି କିମ୍ବା ପବନ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କଠିନ ବ୍ରତରେ ଦେହ ଶୋଷିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଏହି ବ୍ରତମାନେ ମାତ୍ର ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ଭକ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେଣୈଵ ଯୋ ହି ମାଂ ସକୃଦର୍ଚଯେତ୍ ସୋ ଽପି ଗଚ୍ଛେନ୍ମମ ସ୍ଥାନଂ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯୈଵ ଗୌରଵାତ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିସହିତ ମୋତେ ପୂଜା କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ମହିମାରୁ ମୋର ଧାମକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ।

ତସ୍ମାତ୍ତପାଂସି ଯଜ୍ଞାଶ୍ଚ ଵ୍ରତାନି ନିଯମାସ୍ତଥା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରାର୍ଚନସ୍ଯୈତେ କୋଟ୍ଯଂଶେନାପି ନୋ ସମଃ

ସେହିପାଇଁ, ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମଗୁଡିକ, କୋଟି ଅଂଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ପୂଜା ସମାନ ହୁଏନି।

ବଦ୍ଧୋ ଵାପ୍ଯଥ ମୁକ୍ତୋ ଵା ପାଶାତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେଣ ଯଃ ପୂଜଯେନ୍ମାଂ ସ ମୁଚ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯେ କିଏ ବନ୍ଧନରେ ଅଛି କିମ୍ବା ମୁକ୍ତ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଅରୁଦ୍ରୋ ଵା ସରୁଦ୍ରୋ ଵା ସକୃତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେଣ ଯଃ ପୂଜଯେତ୍ପତିତୋ ଵାପି ମୂଢୋ ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ନରଃ

ଯେ କିଏ କ୍ରୋଧ ରହିତ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧସହିତ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଖସିଯାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ମୂଢ଼ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଷଡକ୍ଷରେଣ ଵା ଦେଵି ତଥା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେଣ ଵା ସ ବ୍ରହ୍ମାଂଗେନ ମାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯେଦ୍ଯଦି ମୁଚ୍ଯତେ

ହେ ଦେବୀ, ଷଡ଼କ୍ଷରୀ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତିସହିତ ଠିକ୍ ଭାବରେ ମୋତେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠି ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ପତିତୋ ଽପତିତୋ ଵାପି ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ପୂଜଯେତ୍ ମମ ଭକ୍ତୋ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ସଲବ୍ଧୋ ଽଲବ୍ଧ ଏଵ ଵା

ଯେ କିଏ ଖସିଯାଇଛି କିମ୍ବା ଖସିନାହିଁ, ମୋର ଭକ୍ତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜା କରେ, ସେ କ୍ରୋଧ ଜିତ କରିଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଲାଭ କରିଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ।

ଅଲବ୍ଧାଲବ୍ଧ ଏଵେହ କୋଟିକୋଟିଗୁଣାଧିକଃ ତସ୍ମାଲ୍ଲବ୍ଧ୍ଵୈଵ ମାଂ ଦେଵି ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ପୂଜଯେତ୍

ଏଠାରେ ଲାଭ କରିଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ସେ ଅନେକ କୋଟି ଗୁଣ ଅଧିକ; ତେଣୁ, ହେ ଦେବୀ, ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଲବ୍ଧ୍ଵା ସଂପୂଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ମୈତ୍ର୍ଯାଦିଗୁଣସଂଯୁତଃ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯରତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମତ୍ସାଦୃଶ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

କିନ୍ତୁ ଯିଏ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୈତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ରତ ଏବଂ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେ ମୋ ପରି ଦେଖାଯାଏ।

କିମତ୍ର ବହୁନୋକ୍ତେନ ଭକ୍ତାସ୍ସର୍ଵେଧିକାରିଣଃ ମମ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେ ମଂତ୍ରେ ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠତରୋ ହି ସଃ

ଏଠାରେ ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ମୋର ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ସବୁ କିଛି କରିପାରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଭକ୍ତି ଥିବା ଭକ୍ତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରପ୍ରଭାଵେଣ ଲୋକଵେଦମହର୍ଷଯଃ ତିଷ୍ଠଂତି ଶାଶ୍ଵତା ଧର୍ମା ଦେଵାସ୍ସର୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ବେଦ, ମହାର୍ଷି, ଶାଶ୍ୱତ ଧର୍ମ, ଦେବତା ଓ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।

ପ୍ରଲଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଂଗମେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରକୃତିମାପନ୍ନଂ ତତ୍ର ସଂଲଯମେଷ୍ଯତି

ପ୍ରଳୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସବୁ କିଛି ପ୍ରକୃତିକୁ ଫେରିଯାଏ ଏବଂ ସେଠି ଲୟ ହୁଏ।

ଏକୋ ଽହଂ ସଂସ୍ଥିତୋ ଦେଵି ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽସ୍ତି କୁତ୍ରଚିତ୍ ତଦା ଵେଦାଶ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେ ସ୍ଥିତାଃ

ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକା ଅଛି, ହେ ଦେବୀ; କୌଣସି ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ। ସେ ସମୟରେ ବେଦ ଓ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।

ତେ ନାଶଂ ନୈଵ ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନୁପାଲିତାଃ ତତସ୍ସୃଷ୍ଟିରଭୂନ୍ମତ୍ତଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯାତ୍ମପ୍ରଭେଦତଃ

ସେମାନେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ; ତାପରେ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଆତ୍ମାର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା, ସୃଷ୍ଟି ମୋଠାରୁ ହୁଏ।

ଗୁଣମୂର୍ତ୍ଯାତ୍ମନାଂ ଚୈଵ ତତୋଵାଂତରସଂହୃତିଃ ତଦା ନାରାଯଣଶ୍ଶେତେ ଦେଵୋ ମାଯାମଯୀଂ ତନୁମ୍

ସେତେବେଳେ, ଯେତେବେଳେ ଗୁଣମୟ ଆତ୍ମାମାନଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୁଣମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ନାରାୟଣ ଦେବ, ଯିଏ ଗୁଣମୟ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ମାୟାର ଦେହ ଧାରଣ କରି ଶୟନ କରନ୍ତି।

ଆସ୍ଥାଯ ଭୋଗିପର୍ଯଂକଶଯନେ ତୋଯମଧ୍ଯଗଃ ତନ୍ନାଭିପଂକଜାଜ୍ଜାତଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ପିତାମହଃ

ସେ ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ନାଗର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାଭିରୁ ଉଦ୍ଭିତ ପଦ୍ମରୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ପିତାମହ ଜନ୍ମ ନେଲେ।