ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପ୍ରାକ୍ ସଂସ୍କାରଵଶାଦେଵ ଯେ ଵିଚିଂତ୍ଯ ଫଲାଫଲେ ଵିଵଶା ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେ ମମ ପ୍ରିଯତମା ମତାଃ

ପୂର୍ବ ଅଭ୍ୟାସ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁମାନେ ଫଳ କିମ୍ବା ଫଳ ନଥିବା ଚିନ୍ତା କରି, ଅସହାୟ ଭାବରେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି—ସେମାନେ ମୋର ସବୁଠୁ ପ୍ରିୟ।

ମଲ୍ଲାଭାନ୍ନ ପରୋ ଲାଭସ୍ତେଷାମସ୍ତି ଯଥାତଥମ୍ ମମାପି ଲାଭସ୍ତଲ୍ଲାଭାନ୍ନାପରଃ ପରମେଶ୍ଵରି

ସେମାନେ ଯେତେ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ; ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଲାଭ ଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ପରମେଶ୍ୱରୀ।

ମଦନୁଗ୍ରହତସ୍ତେଷାଂ ଭାଵୋ ମଯି ସମର୍ପିତଃ ଫଲଂ ପରମନିର୍ଵାଣଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ବଲାଦିଵ

ମୋର କୃପାରେ, ସେମାନେ ମୋତେ ଭକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି; ଏହି ଭକ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା ପରି।

ମହାତ୍ମନାମନନ୍ଯାନାଂ ମଯି ସଂନ୍ଯସ୍ତଚେତସାମ୍ ଅଷ୍ଟଧା ଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରାହୁର୍ମମ ଧର୍ମାଧିକାରିଣାମ୍

ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଏ ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୋର ଧର୍ମର ଅଠଟି ଚିହ୍ନ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।

ମଦ୍ଭକ୍ତଜନଵାତ୍ସଲ୍ଯଂ ପୂଜାଯାଂ ଚାନୁମୋଦନମ୍ ସ୍ଵଯମଭ୍ଯର୍ଚନଂ ଚୈଵ ମଦର୍ଥେ ଚାଂଗଚେଷ୍ଟିତମ୍

ମୋର ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ, ପୂଜାରେ ସମ୍ମତି, ନିଜେ ପୂଜା କରିବା, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଦେହର କାର୍ଯ୍ୟ—

ମତ୍କଥାଶ୍ରଵଣେ ଭକ୍ତିଃ ସ୍ଵରନେତ୍ରାଂଗଵିକ୍ରିଯାଃ ମମାନୁସ୍ମରଣଂ ନିତ୍ଯଂ ଯଶ୍ଚ ମାମୁପଜୀଵତି

ମୋର କଥା ଶୁଣିବାରେ ଭକ୍ତି, କଣ୍ଠ, ଚକ୍ଷୁ, ଦେହର ବିକାର, ସଦା ମୋର ସ୍ମରଣ, ଏବଂ ଯେ ମୋ ପରେ ନିର୍ଭର କରି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ—

ଏଵମଷ୍ଟଵିଧଂ ଚିହ୍ନଂ ଯସ୍ମିନ୍ ମ୍ଲେଚ୍ଛେ ଽପି ଵର୍ତତେ ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସ ଯତିସ୍ସ ଚ ପଂଡିତଃ

ଏହି ଅଠଟି ଚିହ୍ନ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ମଧ୍ୟ ହେଉ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁନି, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଯତି ଏବଂ ପଣ୍ଡିତ।

ନ ମେ ପ୍ରିଯଶ୍ଚତୁର୍ଵେଦୀ ମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଶ୍ଵପଚୋ ଽପି ଯଃ ତସ୍ମୈ ଦେଯଂ ତତୋ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ସ ଚ ପୂଜ୍ଯୋ ଯଥା ହ୍ଯହମ୍

ମୋର ଭକ୍ତ, ଯଦିଓ ଶ୍ୱପଚ ହେଉ, ଚାରି ବେଦ ଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଏବଂ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସେ ମୋ ପରି ପୂଜ୍ୟ।

ପତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ତୋଯଂ ଯୋ ମେ ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତସ୍ଯାହଂ ନ ପ୍ରଣଶ୍ଯାମି ସ ଚ ମେ ନ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ଯେ କେହି ଭକ୍ତି ସହିତ ମୋତେ ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ କିମ୍ବା ଜଳ ଦେଇଥାଏ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ।

ଅଥ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵେଶି ଭକ୍ତାନାମଧିକାରିଣାମ୍ ଵିଦୁଷାଂ ଦ୍ଵିଜମୁଖ୍ଯାନାଂ ଵର୍ଣଧର୍ମସମାସତଃ

ଏବେ, ହେ ଦେବେଶୀ, ମୁଁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତି ଧର୍ମର ସାର ଉପଦେଶ ଦେବି।

ତ୍ରିଃ ସ୍ନାନଂ ଚାଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଚ ଲିଂଗାର୍ଚନମନୁକ୍ରମମ୍ ଦାନମୀଶ୍ରରଭାଵଶ୍ଚ ଦଯା ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵଦା

ତିନିଥର ସ୍ନାନ, ଅଗ୍ନିର ସେବା, ଲିଙ୍ଗର ନିୟମିତ ପୂଜା, ଦାନ, ଈଶ୍ୱର ପ୍ରତି ନମ୍ରତା, ସମସ୍ତେ ଏବଂ ସମୟରେ ଦୟା—

ସତ୍ଯଂ ସଂତୋଷମାସ୍ତିକ୍ଯମହିଂସା ସର୍ଵଜଂତୁଷୁ ହ୍ରୀଶ୍ରଦ୍ଧାଧ୍ଯଯନଂ ଯୋଗସ୍ସଦାଧ୍ଯାପନମେଵ ଚ

ସତ୍ୟ, ସନ୍ତୋଷ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଅହିଂସା, ଲଜ୍ଜା, ଭକ୍ତି, ଅଧ୍ୟୟନ, ଯୋଗ, ଏବଂ ସଦା ଶିକ୍ଷା ଦେବା—

ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚ ଶ୍ରଵଣଂ ଚ ତପଃ କ୍ଷମା ଶୌଚଂ ଶିଖୋପଵୀତଂ ଚ ଉଷ୍ଣୀଷଂ ଚୋତ୍ତରୀଯକମ୍

ବ୍ୟାଖ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଣିବା, ତପ, କ୍ଷମା, ପବିତ୍ରତା, ଶିଖା ଓ ଉପବୀତ, ଉଷ୍ଣୀଷ ଓ ଉତ୍ତରୀୟ—

ନିଷିଦ୍ଧାସେଵନଂ ଚୈଵ ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣମ୍ ପର୍ଵଣ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚନଂ ଦେଵି ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ

ନିଷିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟର ତ୍ୟାଗ, ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ, ପର୍ବଦିନରେ ପୂଜା, ବିଶେଷ କରି ଚତୁର୍ଦଶୀରେ, ହେ ଦେବୀ—

ପାନଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚସ୍ଯ ମାସି ମାସି ଯଥାଵିଧି ଅଭ୍ଯର୍ଚନଂ ଵିଶେଷେଣ ତେନୈଵ ସ୍ନାପ୍ଯ ମାଂ ପ୍ରିଯେ

ବ୍ରହ୍ମକୂର୍ଚ୍ଚର ଜଳ ପ୍ରତିମାସରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ପାନ କରିବା, ବିଶେଷ ପୂଜା, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ହେ ପ୍ରିୟା—

ସର୍ଵକ୍ରିଯାନ୍ନ ସନ୍ତ୍ଯାଗଃ ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ନସ୍ଯ ଚ ଵର୍ଜନମ୍ ତଥା ପର୍ଯୁଷିତାନ୍ନସ୍ଯ ଯାଵକସ୍ଯ ଵିଶେଷତଃ

ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ତ୍ୟାଗ ନ କରିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥିବା ଖାଦ୍ୟର ତ୍ୟାଗ, ବିଶେଷ କରି ପରିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଯାବକ ତ୍ୟାଗ—

ମଦ୍ଯସ୍ଯ ମଦ୍ଯଗନ୍ଧସ୍ଯ ନୈଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵର୍ଜନମ୍ ସାମାନ୍ଯଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ

ମଦ୍ୟ, ମଦ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ନୈବେଦ୍ୟର ତ୍ୟାଗ; ଏହା ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ସାଧାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ।

କ୍ଷମା ଶାଂତିଶ୍ଚ ସନ୍ତୋଷସ୍ସତ୍ଯମସ୍ତେଯମେଵ ଚ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ମମ ଜ୍ଞାନଂ ଵୈରାଗ୍ଯଂ ଭସ୍ମସେଵନମ୍

କ୍ଷମା, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ, ସତ୍ୟ, ଚୋରି ନ କରିବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ମୋର ଜ୍ଞାନ, ବିରାଗ, ଭସ୍ମ ବ୍ୟବହାର—

ସର୍ଵସଂଗନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚ ଦଶୈତାନି ଵିଶେଷତଃ ଲିଂଗାନି ଯୋଗିନାଂ ଭୂଯୋ ଦିଵା ଭିକ୍ଷାଶନଂ ତଥା

ସମସ୍ତ ସଂଗର ତ୍ୟାଗ; ଏହି ଦଶଟି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ, ଦିନରେ ଭିକ୍ଷା ଖାଇବା ସହ।

ଵାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମସ୍ଥାନାଂ ସମାନମିଦମିଷ୍ଯତେ ରାତ୍ରୌ ନ ଭୋଜନଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍

ବନବାସୀ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ସମାନ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି; ରାତିରେ କେହି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅଧ୍ଯାପନଂ ଯାଜନଂ ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯାପ୍ରତିଗ୍ରହଃ ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଵିଶେଷେଣ ମଯା ନାତ୍ର ଵିଧୀଯତେ

କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ପଠାଇବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଅନୁମତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଉପହାର ନେବା ନୁହେଁ; ବିଶେଷ କରି ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିନାହିଁ।

ରକ୍ଷଣଂ ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ଯୁଦ୍ଧେ ଶତ୍ରୁଵଧସ୍ତଥା ଦୁଷ୍ଟପକ୍ଷିମୃଗାଣାଂ ଚ ଦୁଷ୍ଟାନାଂ ଶାତନଂ ନୃଣାମ୍

ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି।

ଅଵିଶ୍ଵାସଶ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଶ୍ଵାସୋ ମମ ଯୋଗିଷୁ ସ୍ତ୍ରୀସଂସର୍ଗଶ୍ଚ କାଲେଷୁ ଚମୂରକ୍ଷଣମେଵ ଚ

ସବୁଠି ଅବିଶ୍ୱାସ ରଖିବା, ଯୋଗୀମାନେ ଛଡ଼ା କାହାରେ ବିଶ୍ୱାସ ନ କରିବା, ଅସମୟରେ ଜନାନୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ ରୁକିବା, ଏବଂ ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି।

ସଦା ସଂଚାରିତୈଶ୍ଚାରୈର୍ଲୋକଵୃତ୍ତାଂତଵେଦନମ୍ ସଦାସ୍ତ୍ରଧାରଣଂ ଚୈଵ ଭସ୍ମକଂଚୁକଧାରଣମ୍

ସବୁବେଳେ ଗୁପ୍ତଚର ଦ୍ୱାରା ଲୋକଙ୍କ ଖବର ଜାଣିବା, ସବୁବେଳେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବା, ଏବଂ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅଛି।

ରାଜ୍ଞାଂ ମମାଶ୍ରମସ୍ଥାନାମେଷ ଧର୍ମସ୍ଯ ସଂଗ୍ରହଃ ଗୋରକ୍ଷଣଂ ଚ ଵାଣିଜ୍ଯଂ କୃଷିର୍ଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ

ରାଜାମାନେ, ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଧର୍ମର ସାର ଅଟୁଟ୍ ଅଛି; ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଚାଷ କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଶୁଶ୍ରୂଷେତରଵର୍ଣାନାଂ ଧର୍ମଃ ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ ଉଦ୍ଯାନକରଣଂ ଚୈଵ ମମ କ୍ଷେତ୍ରସମାଶ୍ରଯଃ

ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜାତିମାନଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଧର୍ମ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି; ଉଦ୍ୟାନ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ମୋର କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିବା ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅଛି।

ଧର୍ମପତ୍ନ୍ଯାସ୍ତୁ ଗମନଂ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ଵିଧୀଯତେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଵନସ୍ଥାନାଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍

ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସହ ମିଳିବା ନିୟମ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି; ବନବାସୀ, ଯତୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ତୁ ଭର୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷା ଧର୍ମୋ ନାନ୍ଯସ୍ସନାତନଃ ମମାର୍ଚନଂ ଚ କଲ୍ଯାଣି ନିଯୋଗୋ ଭର୍ତୁରସ୍ତି ଚେତ୍

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ଏହି ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ; ଏବଂ ମୋର ପୂଜା କରିବା ନିୟମ ଅଛି, ଯଦି ପତି ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥାଏ।

ଯା ନାରୀ ଭର୍ତୃଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ଵିହାଯ ଵ୍ରତତତ୍ପରା ସା ନାରୀ ନରକଂ ଯାତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ଛାଡ଼ି ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତରେ ଲଗିଥାଏ, ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ନରକକୁ ଯାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।