ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତସ୍ମାତ୍ତଵ ମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣଂ ସାକ୍ଷାଦିଵ ପିନାକିନଃ ଶିଵଜ୍ଞାନାମୃତଂ ପୀତ୍ଵା ନ ମେ ତୃପ୍ତମଭୂନ୍ମନଃ

ସେହିପାଇଁ, ତୁମ ମୁଖରୁ ବହିଥିବା ଶିବ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ ପିଇ ମୋର ମନ କେବେ ତୃପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ହେ ଧନୁର୍ଧର.

ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵଜଗତ୍କର୍ତୁର୍ଭର୍ତୁରଂକଂ ସମାଶ୍ରିତା ଭଗଵନ୍କିନ୍ନୁ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭର୍ତାରଂ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ବସିଥିବା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଣ ପଚାରିଥିଲେ?

ସ୍ଥାନେ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣ ତଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାତଥମ୍ ଭଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତଵ କଲ୍ଯାଣଚେତସଃ

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଠିକ୍ ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିବି, କାରଣ ତୁମେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତ, ନିୟମିତ ଏବଂ ଶୁଭ ମନବଳିଆ.

ମହୀଧରଵରେ ଦିଵ୍ଯେ ମଂଦରେ ଚାରୁକଂଦରେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦେଵୋ ଦିଵ୍ଯୋ ଧ୍ଯାନଗତୋ ଽଭଵତ୍

ଦିବ୍ୟ ମହିଧର ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ, ଦେବୀ ସହିତ ମହାଦେବ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ.

ତଦା ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯସଖୀ ସୁସ୍ମିତାସ୍ଯା ଶୁଭାଵତୀ ଫୁଲ୍ଲାନ୍ଯତିମନୋଜ୍ଞାନି ପୁଷ୍ପାଣି ସମୁଦାହରତ୍

ସେତେବେଳେ, ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ, ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ନେଇ, ଖୁବ ଫୁଲିଥିବା ଏବଂ ଅତି ଆকৰ୍ଷଣୀୟ ଫୁଲ ଆଣିଲେ.

ତତଃ ସ୍ଵମଂକମାରୋପ୍ଯ ଦେଵୀଂ ଦେଵଵରୋରହଃ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଚ ତୈଃ ପୁଷ୍ପୈରାସ୍ତେ ହୃଷ୍ଟତରଃ ସ୍ଵଯମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଆଙ୍କରେ ବସାଇ, ସେଇ ଫୁଲରେ ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବସିଲେ.

ଅଥାଂତଃପୁରଚାରିଣ୍ଯୋ ଦେଵ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯଵିଭୂଷଣାଃ ଅଂତରଂଗା ଗଣେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀମ୍

ତାପରେ, ଅନ୍ତଃପୁରର ଦେବୀମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ.

ଭର୍ତାରଂ ପରିପୂର୍ଣଂ ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ ଚାମରାସକ୍ତହସ୍ତାଶ୍ଚ ଦେଵୀଂ ଦେଵଂ ସିଷେଵିରେ

ଚାମର ଧରିଥିବା ଦେବୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଶୁଶୂଷା କରିଥିଲେ।

ତତଃ ପ୍ରିଯାଃ କଥା ଵୃତ୍ତା ଵିନୋଦାଯ ମହେଶଯୋଃ ତ୍ରାଣାଯ ଚ ନୃଣାଂ ଲୋକେ ଯେ ଶିଵଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ

ତାପରେ, ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏବଂ ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧୁର କଥା ଓ ଘଟଣାମାନେ କୁହାଯାଇଥିଲା।

ତଦାଵସରମାଲୋକ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀ ଭର୍ତାରଂ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍

ସେ ସମୟକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

କେନ ଵଶ୍ଯୋ ମହାଦେଵୋ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ମଂଦଚେତସାମ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯଶକ୍ତାନାମାତ୍ମନାମକୃତାତ୍ମନାମ୍

ମହାଦେବ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହୁଅନ୍ତି, ଯେମାନେ ମନ ଧୀର ନୁହଁନ୍ତି, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଚିହ୍ନିନାହାନ୍ତି?

ନ କର୍ମଣା ନ ତପସା ନ ଜପୈର୍ନାସନାଦିଭିଃ ନ ଜ୍ଞାନେନ ନ ଚାନ୍ଯେନ ଵଶ୍ଯୋ ଽହଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିନା

କୌଣସି କର୍ମ, ତପ, ଜପ, ଆସନ ଇତ୍ୟାଦି, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଶ ହୁଏ ନାହିଁ—ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କେବେ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରଦ୍ଧା ମଯ୍ଯସ୍ତି ଚେତ୍ପୁଂସାଂ ଯେନ କେନାପି ହେତୁନା ଵଶ୍ଯଃ ସ୍ପୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯସ୍ସଂଭାଷ୍ଯ ଏଵ ଚ

ଯଦି କାହାରି ମନରେ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ପର୍ଶ ହେବା, ଦେଖାଯିବା, ପୂଜା ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ।

ସାଧ୍ଯା ତସ୍ମାନ୍ମଯି ଶଦ୍ଧା ମାଂ ଵଶୀକର୍ତୁମିଚ୍ଛତା ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେତୁସ୍ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯ ରକ୍ଷଣଂ ଵର୍ଣିନାମିହ

ତେଣୁ, ଯେଉଁଠି ମୋତେ ବଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିଜ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ମୂଳ କାରଣ।

ସ୍ଵଵର୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମେଣ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ ତସ୍ଯୈଵ ଭଵତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ମଯି ନାନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍

ଯିଏ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମରେ ଚାଲେ, ସେଠିଏ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ।

ଆମ୍ନାଯସିଦ୍ଧମଖିଲଂ ଧର୍ମମାଶ୍ରମିଣାମିହ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ମମୈଵାଜ୍ଞାପୁରସ୍ସରମ୍

ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଶିଖାଇଥିଲେ।

ସ ତୁ ପୈତାମହୋ ଧର୍ମୋ ବହୁଵିତ୍ତକ୍ରିଯାନ୍ଵିତଃ ନାତ୍ଯନ୍ତ ଫଲଭୂଯିଷ୍ଠଃ କ୍ଲେଶାଯା ସସମନ୍ଵିତଃ ତେନ ଧର୍ମେଣ ମହତାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭାମ୍

ସେ ପୈତୃକ ଧର୍ମ ଅନେକ ଦାନ ଓ କ୍ରିୟା ସହିତ ଥାଏ, ବେଶି ଫଳ ଦେଉନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖ ସହିତ ଥାଏ; ଏହି ମହାନ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମିଳେ।

ଵର୍ଣିନୋ ଯେ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେ ମାମନନ୍ଯସମାଶ୍ରଯାଃ ତେଷାଂ ସୁଖେନ ମାର୍ଗେଣ ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୁକ୍ତଯଃ

ଯେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ନେନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷର ପଥ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମସମାଚାରୋ ମଯା ଭୂଯଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ ତସ୍ମିନ୍ଭକ୍ତିମତାମେଵ ମଦୀଯାନାଂ ତୁ ଵର୍ଣିନାମ୍

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଆଚରଣ ମୁଁ ପୁନି ସ୍ଥାପନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ମୋର ଭକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

ଅଧିକାରୋ ନ ଚାନ୍ଯେଷାମିତ୍ଯାଜ୍ଞା ନୈଷ୍ଠିକୀ ମମ ତଦାଜ୍ଞପ୍ତେନ ମାର୍ଗେଣ ଵର୍ଣିନୋ ମଦୁପାଶ୍ରଯାଃ

ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ—ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ଆଜ୍ଞା; ଯେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ।

ମଲମାଯାଦିପାଶେଭ୍ଯୋ ଵିମୁକ୍ତା ମତ୍ପ୍ରସାଦତଃ ପରଂ ମଦୀଯମାସାଦ୍ଯ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍ ପରମଂ ମମ ସାଧର୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିର୍ଵୃତିମାଯଯୁଃ

ମୋର କୃପାରେ ମଳ, ମାୟା ଇତ୍ୟାଦି ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଯାହାରୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ସେମାନେ ମୋ ପରମ ସାଧର୍ମ୍ୟକୁ ପାଇ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ତସ୍ମାଲ୍ଲବ୍ଧ୍ଵାପ୍ଯଲବ୍ଧ୍ଵା ଵା ଵର୍ଣଧର୍ମଂ ମଯେରିତମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ମମ ଭକ୍ତଶ୍ଚେତ୍ସ୍ଵାତ୍ମନାତ୍ମାନମୁଦ୍ଧରେତ୍

ତେଣୁ, ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମ ପାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ନାପାଇଥିଲେ, ଯଦି ସେ ମୋର ଭକ୍ତ ଏବଂ ମୋ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତେବେ ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ।

ଅଲବ୍ଧଲାଭ ଏଵୈଷ କୋଟିକୋଟିଗୁଣାଧିକଃ ତସ୍ମାନ୍ମେ ମୁଖତୋ ଲବ୍ଧଂ ଵର୍ଣଧର୍ମଂ ସମାଚରେତ୍

ଏହି ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ମାତ୍ରେ ଅନେକ କୋଟି ଗୁଣା ଉତ୍ତମ; ତେଣୁ, ମୋ ମୁଖରୁ ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣଧର୍ମ ଶିଖିଛି, ତାହାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ।

ମମାଵତାରା ହି ଶୁଭେ ଯୋଗାଚାର୍ଯଚ୍ଛଲେନ ତୁ ସର୍ଵାଂତରେଷୁ ସନ୍ତ୍ଯାର୍ଯେ ସଂତତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ

ହେ ଶୁଭେ, ମୋର ଅବତାରମାନେ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ଆସନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ହଜାର ହଜାର ଉତ୍ତମ କୁଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଅଯୁକ୍ତାନାମବୁଦ୍ଧୀନାମଭକ୍ତାନାଂ ସୁରେଶ୍ଵରି ଦୁର୍ଲଭଂ ସଂତତିଜ୍ଞାନଂ ତତୋ ଯତ୍ନାତ୍ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହିଳା, ଯେମାନେ ଅଯୋଗ୍ୟ, ଅବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଭକ୍ତିହୀନ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୁଳ ଜ୍ଞାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ତେଣୁ, ଏହାକୁ ଚେଷ୍ଟାରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସା ହାନିସ୍ତନ୍ମହଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ସ ମୋହସ୍ସାଂଧମୂକତା ଯଦନ୍ଯତ୍ର ଶ୍ରମଂ କୁର୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷମାର୍ଗବହିଷ୍କୃତଃ

ମୁକ୍ତିର ପଥରୁ ଦୂରେ ଥାଇ, ଅନ୍ୟ କାହିଁକି କଷ୍ଟ କରିବା, ଏହା ହେଉଛି ବଡ଼ ହାନି, ଭୟଙ୍କର ଦୋଷ, ମୂର୍ଖତା, ଅନ୍ଧତା ଓ ମୌନତା।

ଜ୍ଞାନଂ କ୍ରିଯା ଚ ଚର୍ଯା ଚ ଯୋଗଶ୍ଚେତି ସୁରେଶ୍ଵରି ଚତୁଷ୍ପାଦଃ ସମାଖ୍ଯାତୋ ମମ ଧର୍ମସ୍ସନାତନଃ

ହେ ଦେବୀ, ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ, ଆଚରଣ ଓ ଯୋଗ—ଏହି ଚାରିଟି ମୋର ସନାତନ ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ପଶୁପାଶପତିଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନମିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ଷଡଧ୍ଵଶୁଦ୍ଧିର୍ଵିଧିନା ଗୁର୍ଵଧୀନା କ୍ରିଯୋଚ୍ଯତେ

ଆତ୍ମା, ବନ୍ଧନ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜ୍ଞାନକୁ 'ଜ୍ଞାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଗୁରୁଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଷଡ଼ପଥର ପବିତ୍ରତା କରିବାକୁ 'କର୍ମ' କୁହାଯାଏ।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମପ୍ରଯୁକ୍ତସ୍ଯ ମଯୈଵ ଵିହିତସ୍ଯ ଚ ମମାର୍ଚନାଦିଧର୍ମସ୍ଯ ଚର୍ଯା ଚର୍ଯେତି କଥ୍ଯତେ

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ମୋର ପୂଜା ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କୁ 'ଆଚରଣ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।