ଶିଵପୁରାଣମ୍

ବେରଂ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ଗୃହ୍ଣୀଯାତ୍ସାଧୁଭିଃ ପୂଜିତଂ ତୁ ଵା ଏଵଂ ଲିଂଗେ ଚ ବେରେ ଚ ପୂଜା ଶିଵପଦପ୍ରଦା

ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଗୁରୁମାନେଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ସାଧୁମାନେ ପୂଜା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଲିଙ୍ଗ ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ଦୁହିଁର ପୂଜା ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ।

ପୁନଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଵିଧଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ଥାଵରଂ ଜଂଗମଂ ତଥା ସ୍ଥାଵରଂ ଲିଂଗମିତ୍ଯାହୁସ୍ତରୁଗୁଲ୍ମାଦିକଂ ତଥା

ପୁଣି, ଏହାକୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ: ସ୍ଥାବର ଓ ଚର। ସ୍ଥାବର ଲିଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେପରି ଗଛ, ଝାଡ଼ି ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।

ଜଂଗମଂ ଲିଂଗମିତ୍ଯାହୁଃ କୃମିକୀଟାଦିକଂ ତଥା ସ୍ଥାଵରସ୍ଯ ଚ ଶୁଶ୍ରୂଷା ଜଂଗମସ୍ଯ ଚ ତର୍ପଣମ୍

ଚରକୁ ଲିଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେପରି କୀଟ, ପୋକା ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ। ସ୍ଥାବର ପାଇଁ ସେବା, ଚର ପାଇଁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ।

ତତ୍ତତ୍ସୁଖାନୁରାଗେଣ ଶିଵପୂଜାଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ ପୀଠମଂବାମଯଂ ସର୍ଵଂ ଶିଵଲିଂଗଂ ଚ ଚିନ୍ମଯମ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକାର ସୁଖପାଇଁ ଆସକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ପୀଠ ସମସ୍ତେ ମାୟାମୟ, ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେତନାମୟ।

ଯଥା ଦେଵୀମୁମାମଂକେ ଧୃତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତି ଶଂକରଃ ତଥା ଲିଂଗମିଦଂ ପୀଠଂ ଧୃତ୍ଵା ତିଷ୍ଠତି ସଂତତମ୍

ଯେପରି ଶଙ୍କର ଦେବୀ ଉମାଙ୍କୁ ଆଂକ ଉପରେ ଧରି ରହନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ପୀଠକୁ ଧରି ରହିଥାଏ।

ଏଵଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ମହାଲିଂଗଂ ପୂଜଯେଦୁପଚାରକୈଃ ନିତ୍ଯପୂଜା ଯଥା ଶକ୍ତିଧ୍ଵଜାଦିକରଣଂ ତଥା

ଏଭଳି ଭାବେ ମହାଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିତ୍ୟ ପୂଜା ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଧ୍ୱଜ ଉତ୍ଥାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ପରି କରିବା ଦରକାର।

ଇତି ସଂସ୍ଥାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ଅଥଵା ଚରଲିଂଗଂ ତୁ ଷୋଡଶୈରୁପଚାରକୈଃ

ଏଭଳି ଭାବେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସକ୍ଷାତ୍ ଶିବପଦ ଦେଇଥାଏ। କିମ୍ବା, ଚରଲିଙ୍ଗ ହେଲେ, ଷୋଳ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜଯେଚ୍ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ କ୍ରମାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ଆଵାହନଂ ଚାସନଂ ଚ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ପାଦ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ

ଯେଉଁଠି ଶିବପଦ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ସେଠି ଯଥାନିୟମ ଏବଂ ଅନୁକ୍ରମରେ ଆବାହନ, ଆସନ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ତଦଂଗାଚମନଂ ଚୈଵ ସ୍ନାନମଭ୍ଯଂଗପୂର୍ଵକମ୍ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଗଂଧଂ ତଥା ପୁଷ୍ପଂ ଧୂପଂ ଦୀପଂ ନିଵେଦନମ୍

ତାପରେ ଅଙ୍ଗାଚମନ, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ, ଜମା କପଡ଼ା, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଭୋଜନ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ନୀରାଜନଂ ଚ ତାଂବୂଲଂ ନମସ୍କାରୋ ଵିସର୍ଜନମ୍ ଅଥଵା ଽର୍ଘ୍ଯାଦିକଂ କୃତ୍ଵା ନୈଵେଦ୍ଯାଂ ତଂ ଯଥାଵିଧି

ନୀରାଜନ, ତାମ୍ବୁଲ, ନମସ୍କାର ଓ ବିସର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭୋଜନ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଥାଭିଷେକଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ନମସ୍କାରଂ ଚ ତର୍ପଣମ୍ ଯଥାଶକ୍ତି ସଦାକୁର୍ଯାତ୍କ୍ରମାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦମ୍

ତାପରେ ଅଭିଷେକ, ନିବେଦନ, ନମସ୍କାର ଓ ତର୍ପଣ ଯଥାଶକ୍ତି ଏବଂ ଅନୁକ୍ରମରେ ସଦା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଶିବପଦ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଅଥଵା ମାନୁଷେ ଲିଂଗେପ୍ଯାର୍ଷେ ଦୈଵେ ସ୍ଵଯଂଭୁଵି ସ୍ଥାପିତେ ଽପୂର୍ଵକେ ଲିଂଗେ ସୋପଚାରଂ ଯଥା ତଥା

ମାନବ କୃତ, ଋଷି କୃତ, ଦେବ କୃତ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ସ୍ଥାପିତ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ବ ଲିଙ୍ଗ ଯେଉଁ ହେଉ, ଯଥାଉପଚାର ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ପୂଜୋପକରଣେ ଦତ୍ତେ ଯତ୍କିଂଚିତ୍ଫଲମଶ୍ନୁତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାନମସ୍କାରୈଃ କ୍ରମାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦମ୍

ପୂଜା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପକରଣ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ମିଳେ; ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କ୍ରମରେ କରିଲେ ଶିବପଦ ମିଳେ।

ଲିଂଗଂ ଦର୍ଶନମାତ୍ରଂ ଵା ନିଯମେନ ଶିଵପ୍ରଦମ୍ ମୃତ୍ପିଷ୍ଟଗୋଶକୃତ୍ପୁଷ୍ପୈଃ କରଵୀରେଣ ଵା ଫଲୈଃ

ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବପଦ ମିଳେ; ମାଟି, ଗୋବର, ଫୁଲ, କରବୀର କିମ୍ବା ଫଳ ଦେଇ।

ଗୁଡେନ ନଵନୀତେନ ଭସ୍ମନାନ୍ନୈର୍ଯଥାରୁଚି ଲିଂଗଂ ଯତ୍ନେନ କୃତ୍ଵାଂତେ ଯଜେତ୍ତଦନୁସାରତଃ

ଗୁଡ଼, ନବନୀତ, ଭସ୍ମ କିମ୍ବା ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ ଯେଉଁ ଭଲ ଲାଗେ, ଶ୍ରମ କରି ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରି, ତାହା ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଅଂଗୁଷ୍ଠାଦାଵପି ତଥା ପୂଜାମିଚ୍ଛଂତି କେଚନ ଲିଂଗକର୍ମଣି ସର୍ଵତ୍ର ନିଷେଧୋସ୍ତି ନ କର୍ହିଚିତ୍

କେହି କେହି ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ନିଷେଧ ନାହିଁ।

ସର୍ଵତ୍ର ଫଲଦାତା ହି ପ୍ରଯାସାନୁଗୁଣଂ ଶିଵଃ ଅଥଵା ଲିଂଗଦାନଂ ଵା ଲିଂଗମୌଲ୍ଯମଥାପି ଵା

ଶିବ ସମସ୍ତ ଠାରେ ପ୍ରୟାସ ଅନୁସାରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି; କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗ ଦାନ କରି, କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗର ମୌଳ୍ୟ ଦେଇ।

ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଶିଵଭକ୍ତାଯ ଦତ୍ତଂ ଶିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ଅଥଵା ପ୍ରଣଵଂ ନିତ୍ଯଂ ଜପେଦ୍ଦଶସହସ୍ରକମ୍

ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶିବଭକ୍ତକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ ଶିବପଦ ମିଳେ; କିମ୍ବା ପ୍ରଣବ ନିତ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ସଂଧ୍ଯଯୋଶ୍ଚ ସହସ୍ରଂ ଵା ଜ୍ଞେଯଂ ଶିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ଜପକାଲେ ମକାରାଂତଂ ମନଃଶୁଦ୍ଧିକରଂ ଭଜେତ୍

ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକ ହଜାର ଥର ଜପ କଲେ ଶିବପଦ ମିଳେ; ଜପ ସମୟରେ 'ମ' ଅନ୍ତିମ ଥିବା ପ୍ରଣବ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରେ।

ସମାଧୌ ମାନସଂ ପ୍ରୋକ୍ତମୁପାଂଶୁ ସାର୍ଵକାଲିକମ୍ ସମାନପ୍ରଣଵଂ ଚେମଂ ବିଂଦୁନାଦଯୁତଂ ଵିଦୁଃ

ଧ୍ୟାନରେ ମନସିକ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ଉପାଂଶୁ ଜପ ସମସ୍ତ ସମୟ ପାଇଁ; ଏହି ପ୍ରଣବ, ବିନ୍ଦୁ ଓ ନାଦ ସହିତ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ଅଥ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ନିତ୍ଯଂ ଜପେଦଯୁତମାଦରାତ୍ ସଂଧ୍ଯଯୋଶ୍ଚ ସହସ୍ରଂ ଵା ଜ୍ଞେଯଂ ଶିଵପଦପ୍ରଦମ୍

ତାପରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦଶ ହଜାର ଥର ଭକ୍ତି ସହିତ ନିତ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକ ହଜାର ଥର ଜପ କଲେ ଶିବପଦ ମିଳେ।

ପ୍ରଣଵେନାଦିସଂଯୁକ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ ଦୀକ୍ଷାଯୁକ୍ତଂ ଗୁରୋର୍ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ମଂତ୍ରଂ ହ୍ଯଥ ଫଲାପ୍ତଯେ

ପ୍ରଣବ ଆରମ୍ଭରେ ଯୋଗ ଦିଆଯାଇଥିବା ମନ୍ତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ବିଶେଷ; ଦୀକ୍ଷା ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି ଫଳ ପାଇବା ଉଚିତ।

କୁଂଭସ୍ନାନଂ ମଂତ୍ରଦୀକ୍ଷାଂ ମାତୃକାନ୍ଯାସମେଵ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସତ୍ଯପୂତାତ୍ମା ଗୁରୁର୍ଜ୍ଞାନୀ ଵିଶିଷ୍ଯତେ

କୁମ୍ଭ ସ୍ନାନ, ମନ୍ତ୍ର ଦୀକ୍ଷା ଓ ମାତୃକା ନ୍ୟାସ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଗୁରୁ ସତ୍ୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା, ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ବିଶିଷ୍ଟ।

ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଚ ନମଃପୂର୍ଵମନ୍ଯେଷାଂ ଚ ନମୋନ୍ତକମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଚ କ୍ଵଚିଦିଚ୍ଛଂତି ନମୋ ତଂ ଚ ଯଥାଵିଧି

ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ 'ନମଃ' ଆରମ୍ଭରେ; ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ 'ନମଃ' ଶେଷରେ; ଜନନୀମାନେ କେବେ କେବେ ଚାହାନ୍ତି, ଯଥାବିଧି 'ନମଃ' ଦେଇ।

ଵିପ୍ରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ନମଃ ପୂର୍ଵମିଦମିଚ୍ଛଂତି କେଚନ ପଞ୍ଚକୋଟିଜପଂ କୃତ୍ଵା ସଦା ଶିଵସମୋ ଭଵେତ୍

କେହି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ 'ନମଃ' ଆରମ୍ଭରେ ଚାହାନ୍ତି; ପଞ୍ଚ କୋଟି ଜପ କରିଲେ ସଦା ଶିବ ସମାନ ହୁଅନ୍ତି।

ଏକଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁଃକୋଟ୍ଯାବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ପଦଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଜପେଦକ୍ଷରଲକ୍ଷଂଵା ଅକ୍ଷରାଣାଂ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍

ଏକ ଦୁଇ ତିନି ଚାରି କୋଟି ବ୍ରହ୍ମା ଆଦିଙ୍କର ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ, ଯଦି ଜଣେ ଶତ ହଜାର ଅକ୍ଷର ଜପ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଜପ କରନ୍ତି, ସେ ଏହି ପଦକୁ ପାଇପାରିବେ।

ଅଥଵାକ୍ଷରଲକ୍ଷଂ ଵା ଜ୍ଞେଯଂ ଶିଵପଦପ୍ରଦମ୍ ସହସ୍ରଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରେଣ ଦିନେନ ହି

ଅଥବା, ଶତ ହଜାର ଅକ୍ଷର ଜପ କରିବା ଶିବ ପଦକୁ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏହାକୁ ଏକ ହଜାର ଥର ହଜାର ଗୁଣା ହଜାର ଭାଗରେ ଏକ ଦିନରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଜପେନ୍ମଂତ୍ରାଦିଷ୍ଟସିଦ୍ଧିର୍ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନାତ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରଂ ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀଂ ପ୍ରାତରେଵ ହି

ମନ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜପ କରିଲେ ସଫଳତା ମିଳେ; ଦିନେ ଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇ, ପ୍ରଭାତରେ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଅଷ୍ଟ ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତୁ ଜପେନ୍ନିତ୍ଯଂ କ୍ରମାଚ୍ଛିଵପଦପ୍ରଦାନ୍ ଵେଦମଂତ୍ରାଂସ୍ତୁ ସୂକ୍ତାନି ଜପେନ୍ନିଯମମାସ୍ଥିତଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିତ୍ୟ ଶିବ ପଦକୁ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଜପ କରିବା ଉଚିତ; ନିୟମ ରଖି, ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସୂକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଜପ କରିବା ଉଚିତ।