ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସର୍ଵେ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଭସ୍ମୋଦ୍ଧୂଲିତଵିଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞା ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗାଃ

ଏହି ସମସ୍ତେ ପାଶୁପତ ସିଦ୍ଧ, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତ.

ଶିଵାଶ୍ରମରତାସ୍ସର୍ଵେ ଶିଵଜ୍ଞାନପରାଯଣାଃ ସର୍ଵେ ସଂଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଵୈକାସକ୍ତଚେତସଃ

ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରତ, ଶିବ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମନ ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଗାଇଛନ୍ତି.

ସର୍ଵଦ୍ଵଂଦ୍ଵସହା ଧୀରାଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତାଃ ଋଜଵୋ ମୃଦଵଃ ସ୍ଵସ୍ଥା ଜିତକ୍ରୋଧା ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ

ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ସହିବାରେ ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ରତ, ସରଳ, ମୃଦୁ, ନିଜେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜିତିଥିବା.

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଭରଣାସ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରାଂକିତମସ୍ତକାଃ ଶିଖାଜଟାସ୍ସର୍ଵଜଟା ଅଜଟା ମୁଂଡଶୀର୍ଷକାଃ

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମାଥାରେ ତିନି ଟିକିଆ ଚିହ୍ନ ଥିବା, କେହି ଶିଖା, କେହି ଜଟା, କେହି ଅଜଟା ଏବଂ କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା.

ଫଲମୂଲାଶନପ୍ରାଯାଃ ପ୍ରାଣାଯାମପରାଯଣାଃ ଶିଵାଭିମାନସଂପନ୍ନାଃ ଶିଵଧ୍ଯାନୈକତତ୍ପରାଃ

ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା, ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶିବ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର.

ସମୁନ୍ମଥିତସଂସାରଵିଷଵୃକ୍ଷାଂକୁରୋଦ୍ଗମାଃ ପ୍ରଯାତୁମେଵ ସନ୍ନଦ୍ଧାଃ ପରଂ ଶିଵପୁରଂ ପ୍ରତି

ସଂସାର ର ଦୁଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷର ଅଙ୍କୁରକୁ ଉପାଡ଼ି ଦେଇ, ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଶିବଙ୍କ ପରମ ନଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ.

ସଦେଶିକାନିମାନ୍ମତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ଯଶ୍ଶିଵମର୍ଚଯେତ୍ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯେଉଁଠି ଏମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ମନେ କରି, ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶିବ ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ.

ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଯୋଗୀଂଦ୍ର ଗଣେଶ୍ଵର ମୁନୀଶ୍ଵର ଷଡାନନସମପ୍ରଖ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞାନନିଧେ ଗୁରୋ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଣମାନ୍ୟ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଷଣ୍ଡାନନଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର, ଗୁରୁ—

ପ୍ରାଯସ୍ତ୍ଵମଵତୀର୍ଯୋର୍ଵ୍ଯାଂ ପାଶଵିଚ୍ଛିତ୍ତଯେ ନୃଣାମ୍ ମହର୍ଷିଵପୁରାସ୍ଥାଯ ସ୍ଥିତୋ ଽସି ପରମେଶ୍ଵର

ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ତୁମେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ନଗରରେ ବସି, ଲୋକମାନଙ୍କର ପାଶ ବିଚ୍ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଛ.

ଅନ୍ଯଥା ହି ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା ତ୍ଵତ୍ତୋନ୍ଯଃ ପରମଂ ଭାଵଂ କୋ ଜାନୀଯାଚ୍ଛିଵାତ୍ମକମ୍

ଏହି ଜଗତରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି, ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ ମଧ୍ୟ, ଶିବ ସ୍ୱରୂପ ପରମ ଭାବକୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?

ତସ୍ମାତ୍ତଵ ମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣଂ ସାକ୍ଷାଦିଵ ପିନାକିନଃ ଶିଵଜ୍ଞାନାମୃତଂ ପୀତ୍ଵା ନ ମେ ତୃପ୍ତମଭୂନ୍ମନଃ

ସେହିପାଇଁ, ତୁମ ମୁଖରୁ ବହିଥିବା ଶିବ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ ପିଇ ମୋର ମନ କେବେ ତୃପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ହେ ଧନୁର୍ଧର.

ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵଜଗତ୍କର୍ତୁର୍ଭର୍ତୁରଂକଂ ସମାଶ୍ରିତା ଭଗଵନ୍କିନ୍ନୁ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭର୍ତାରଂ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ବସିଥିବା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଣ ପଚାରିଥିଲେ?

ସ୍ଥାନେ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣ ତଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାତଥମ୍ ଭଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତଵ କଲ୍ଯାଣଚେତସଃ

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଠିକ୍ ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିବି, କାରଣ ତୁମେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତ, ନିୟମିତ ଏବଂ ଶୁଭ ମନବଳିଆ.

ମହୀଧରଵରେ ଦିଵ୍ଯେ ମଂଦରେ ଚାରୁକଂଦରେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦେଵୋ ଦିଵ୍ଯୋ ଧ୍ଯାନଗତୋ ଽଭଵତ୍

ଦିବ୍ୟ ମହିଧର ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ, ଦେବୀ ସହିତ ମହାଦେବ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ.

ତଦା ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯସଖୀ ସୁସ୍ମିତାସ୍ଯା ଶୁଭାଵତୀ ଫୁଲ୍ଲାନ୍ଯତିମନୋଜ୍ଞାନି ପୁଷ୍ପାଣି ସମୁଦାହରତ୍

ସେତେବେଳେ, ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ, ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ନେଇ, ଖୁବ ଫୁଲିଥିବା ଏବଂ ଅତି ଆকৰ୍ଷଣୀୟ ଫୁଲ ଆଣିଲେ.

ତତଃ ସ୍ଵମଂକମାରୋପ୍ଯ ଦେଵୀଂ ଦେଵଵରୋରହଃ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଚ ତୈଃ ପୁଷ୍ପୈରାସ୍ତେ ହୃଷ୍ଟତରଃ ସ୍ଵଯମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଆଙ୍କରେ ବସାଇ, ସେଇ ଫୁଲରେ ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବସିଲେ.

ଅଥାଂତଃପୁରଚାରିଣ୍ଯୋ ଦେଵ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯଵିଭୂଷଣାଃ ଅଂତରଂଗା ଗଣେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀମ୍

ତାପରେ, ଅନ୍ତଃପୁରର ଦେବୀମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ.

ଭର୍ତାରଂ ପରିପୂର୍ଣଂ ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ ଚାମରାସକ୍ତହସ୍ତାଶ୍ଚ ଦେଵୀଂ ଦେଵଂ ସିଷେଵିରେ

ଚାମର ଧରିଥିବା ଦେବୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଶୁଶୂଷା କରିଥିଲେ।

ତତଃ ପ୍ରିଯାଃ କଥା ଵୃତ୍ତା ଵିନୋଦାଯ ମହେଶଯୋଃ ତ୍ରାଣାଯ ଚ ନୃଣାଂ ଲୋକେ ଯେ ଶିଵଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ

ତାପରେ, ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏବଂ ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧୁର କଥା ଓ ଘଟଣାମାନେ କୁହାଯାଇଥିଲା।

ତଦାଵସରମାଲୋକ୍ଯ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀ ଭର୍ତାରଂ ପରିପପ୍ରଚ୍ଛ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍

ସେ ସମୟକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

କେନ ଵଶ୍ଯୋ ମହାଦେଵୋ ମର୍ତ୍ଯାନାଂ ମଂଦଚେତସାମ୍ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯଶକ୍ତାନାମାତ୍ମନାମକୃତାତ୍ମନାମ୍

ମହାଦେବ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହୁଅନ୍ତି, ଯେମାନେ ମନ ଧୀର ନୁହଁନ୍ତି, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଚିହ୍ନିନାହାନ୍ତି?

ନ କର୍ମଣା ନ ତପସା ନ ଜପୈର୍ନାସନାଦିଭିଃ ନ ଜ୍ଞାନେନ ନ ଚାନ୍ଯେନ ଵଶ୍ଯୋ ଽହଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଵିନା

କୌଣସି କର୍ମ, ତପ, ଜପ, ଆସନ ଇତ୍ୟାଦି, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଶ ହୁଏ ନାହିଁ—ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କେବେ ନୁହେଁ।

ଶ୍ରଦ୍ଧା ମଯ୍ଯସ୍ତି ଚେତ୍ପୁଂସାଂ ଯେନ କେନାପି ହେତୁନା ଵଶ୍ଯଃ ସ୍ପୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ଦୃଶ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯସ୍ସଂଭାଷ୍ଯ ଏଵ ଚ

ଯଦି କାହାରି ମନରେ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଉନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ପର୍ଶ ହେବା, ଦେଖାଯିବା, ପୂଜା ଓ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ।

ସାଧ୍ଯା ତସ୍ମାନ୍ମଯି ଶଦ୍ଧା ମାଂ ଵଶୀକର୍ତୁମିଚ୍ଛତା ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେତୁସ୍ସ୍ଵଧର୍ମସ୍ଯ ରକ୍ଷଣଂ ଵର୍ଣିନାମିହ

ତେଣୁ, ଯେଉଁଠି ମୋତେ ବଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ନିଜ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ମୂଳ କାରଣ।

ସ୍ଵଵର୍ଣାଶ୍ରମଧର୍ମେଣ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ ତସ୍ଯୈଵ ଭଵତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ମଯି ନାନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍

ଯିଏ ନିଜ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମରେ ଚାଲେ, ସେଠିଏ ମୋ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥାଏ, ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ।

ଆମ୍ନାଯସିଦ୍ଧମଖିଲଂ ଧର୍ମମାଶ୍ରମିଣାମିହ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ମମୈଵାଜ୍ଞାପୁରସ୍ସରମ୍

ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ଶିଖାଇଥିଲେ।

ସ ତୁ ପୈତାମହୋ ଧର୍ମୋ ବହୁଵିତ୍ତକ୍ରିଯାନ୍ଵିତଃ ନାତ୍ଯନ୍ତ ଫଲଭୂଯିଷ୍ଠଃ କ୍ଲେଶାଯା ସସମନ୍ଵିତଃ ତେନ ଧର୍ମେଣ ମହତାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଦୁର୍ଲ୍ଲଭାମ୍

ସେ ପୈତୃକ ଧର୍ମ ଅନେକ ଦାନ ଓ କ୍ରିୟା ସହିତ ଥାଏ, ବେଶି ଫଳ ଦେଉନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖ ସହିତ ଥାଏ; ଏହି ମହାନ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମିଳେ।

ଵର୍ଣିନୋ ଯେ ପ୍ରପଦ୍ଯଂତେ ମାମନନ୍ଯସମାଶ୍ରଯାଃ ତେଷାଂ ସୁଖେନ ମାର୍ଗେଣ ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୁକ୍ତଯଃ

ଯେମାନେ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ନେନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷର ପଥ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମସମାଚାରୋ ମଯା ଭୂଯଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ ତସ୍ମିନ୍ଭକ୍ତିମତାମେଵ ମଦୀଯାନାଂ ତୁ ଵର୍ଣିନାମ୍

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଆଚରଣ ମୁଁ ପୁନି ସ୍ଥାପନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ମୋର ଭକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ।