ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପରାଶରାଶ୍ଚ ଗର୍ଗଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାଂଗିରାସ୍ତଥା ବଲବନ୍ଧୁର୍ନିରାମିତ୍ରାଃ କେତୁଶୃଂଗସ୍ତପୋଧନଃ

ପରାଶର, ଗର୍ଗ, ଭାର୍ଗବ, ଅଙ୍ଗିରା, ବଳବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ତପୋଧନ—

ଲଂବୋଦରଶ୍ଚ ଲଂବଶ୍ଚ ଲମ୍ବାତ୍ମା ଲଂବକେଶକଃ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ସମବୁଦ୍ଧିଶ୍ଚ ସାଧ୍ଯସିଦ୍ଧିସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବ, ଲମ୍ବାତ୍ମା, ଲମ୍ବକେଶକ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସମବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ସାଧ୍ୟସିଦ୍ଧି—

ସୁଧାମା କଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜାସ୍ତଥା ଅତ୍ରିରୁଗ୍ରୋ ଗୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରଵନୋଥ ଶ୍ରଵିଷ୍ଟକଃ

ସୁଧାମା, କଶ୍ୟପ, ବଶିଷ୍ଠ, ବିରଜା, ଅତ୍ରି, ଉଗ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଗୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରବଣ ଏବଂ ଶ୍ରବିଷ୍ଟକ—

କୁଣିଶ୍ଚ କୁଣିବାହୁଶ୍ଚ କୁଶରୀରଃ କୁନେତ୍ରକଃ କାଶ୍ଯପୋ ହ୍ଯୁଶନାଶ୍ଚୈଵ ଚ୍ଯଵନଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ

କୁଣି, କୁଣିବାହୁ, କୁଶରୀର, କୁନେତ୍ରକ, କାଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଚ୍ୟବନ ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି—

ଉତଥ୍ଯୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ ମହାକାଲୋ ମହା ଽନିଲଃ ଵାଚଃଶ୍ରଵାଃ ସୁଵୀରଶ୍ଚ ଶ୍ଯାଵକଶ୍ଚ ଯତୀଶ୍ଵରଃ

ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ମହାକାଳ, ମହାନିଳ, ବାଚଃଶ୍ରବା, ସୁବୀର, ଶ୍ୟାବକ ଏବଂ ଯତୀଶ୍ୱର—

ହିରଣ୍ଯନାଭଃ କୌଶଲ୍ଯୋ ଲୋକାକ୍ଷିଃ କୁଥୁମିସ୍ତଥା ସୁମନ୍ତୁର୍ଜୈମିନିଶ୍ଚୈଵ କୁବନ୍ଧଃ କୁଶକନ୍ଧରଃ

ହିରଣ୍ୟନାଭ, କୌଶଲ୍ୟ, ଲୋକାକ୍ଷି, କୁଥୁମି, ସୁମନ୍ତୁ, ଜୈମିନି, କୁବନ୍ଧ ଏବଂ କୁଶକନ୍ଧର—

ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଦାର୍ଭାଯଣିଶ୍ଚୈଵ କେତୁମାନ୍ଗୌତମସ୍ତଥା ଭଲ୍ଲଵୀ ମଧୁପିଂଗଶ୍ଚ ଶ୍ଵେତକେତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ

ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦାର୍ଭାୟଣି, କେତୁମାନ, ଗୌତମ, ଭଲ୍ଲବୀ, ମଧୁପିଙ୍ଗ ଏବଂ ଶ୍ୱେତକେତୁ—

ଉଶିଜୋ ବୃହଦଶ୍ଵଶ୍ଚ ଦେଵଲଃ କଵିରେଵ ଚ ଶାଲିହୋତ୍ରଃ ସୁଵେଷଶ୍ଚ ଯୁଵନାଶ୍ଵଃ ଶରଦ୍ଵସୁଃ

ଉଶିଜ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଦେବଳ, କବି, ଶାଳିହୋତ୍ର, ସୁବେଷ, ଯୁବନାଶ୍ୱ ଏବଂ ଶରଦ୍ବସୁ—

ଅକ୍ଷପାଦଃ କଣାଦଶ୍ଚ ଉଲୂକୋ ଵତ୍ସ ଏଵ ଚ କୁଲିକଶ୍ଚୈଵ ଗର୍ଗଶ୍ଚ ମିତ୍ରକୋ ରୁଷ୍ଯ ଏଵ ଚ

ଅକ୍ଷପାଦ, କଣାଦ, ଉଲୂକ, ବତ୍ସ, କୁଳିକ, ଗର୍ଗ, ମିତ୍ରକ ଏବଂ ରୁଷ୍ୟ।

ଏତେ ଶିଷ୍ଯା ମହେଶସ୍ଯ ଯୋଗାଚାର୍ଯସ୍ଵରୂପିଣଃ ସଂଖ୍ଯା ଚ ଶତମେତେଷାଂ ସହ ଦ୍ଵାଦଶସଂଖ୍ଯଯା

ଏହେମାନେ ମହାଦେବଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏକଶେ ଦ୍ୱାଦଶି ଅର୍ଥାତ୍ ଏକଶଏ ବାରି.

ସର୍ଵେ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଭସ୍ମୋଦ୍ଧୂଲିତଵିଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞା ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗାଃ

ଏହି ସମସ୍ତେ ପାଶୁପତ ସିଦ୍ଧ, ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତ.

ଶିଵାଶ୍ରମରତାସ୍ସର୍ଵେ ଶିଵଜ୍ଞାନପରାଯଣାଃ ସର୍ଵେ ସଂଗଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଵୈକାସକ୍ତଚେତସଃ

ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରତ, ଶିବ ଜ୍ଞାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମନ ଶିବ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଗାଇଛନ୍ତି.

ସର୍ଵଦ୍ଵଂଦ୍ଵସହା ଧୀରାଃ ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତାଃ ଋଜଵୋ ମୃଦଵଃ ସ୍ଵସ୍ଥା ଜିତକ୍ରୋଧା ଜିତେଂଦ୍ରିଯାଃ

ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ସହିବାରେ ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ରତ, ସରଳ, ମୃଦୁ, ନିଜେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଜିତିଥିବା.

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଭରଣାସ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରାଂକିତମସ୍ତକାଃ ଶିଖାଜଟାସ୍ସର୍ଵଜଟା ଅଜଟା ମୁଂଡଶୀର୍ଷକାଃ

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ମାଥାରେ ତିନି ଟିକିଆ ଚିହ୍ନ ଥିବା, କେହି ଶିଖା, କେହି ଜଟା, କେହି ଅଜଟା ଏବଂ କେହି ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇଥିବା.

ଫଲମୂଲାଶନପ୍ରାଯାଃ ପ୍ରାଣାଯାମପରାଯଣାଃ ଶିଵାଭିମାନସଂପନ୍ନାଃ ଶିଵଧ୍ଯାନୈକତତ୍ପରାଃ

ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିବା, ପ୍ରାଣାୟାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶିବ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର.

ସମୁନ୍ମଥିତସଂସାରଵିଷଵୃକ୍ଷାଂକୁରୋଦ୍ଗମାଃ ପ୍ରଯାତୁମେଵ ସନ୍ନଦ୍ଧାଃ ପରଂ ଶିଵପୁରଂ ପ୍ରତି

ସଂସାର ର ଦୁଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷର ଅଙ୍କୁରକୁ ଉପାଡ଼ି ଦେଇ, ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ଶିବଙ୍କ ପରମ ନଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ.

ସଦେଶିକାନିମାନ୍ମତ୍ଵା ନିତ୍ଯଂ ଯଶ୍ଶିଵମର୍ଚଯେତ୍ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯେଉଁଠି ଏମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ମନେ କରି, ସଦା ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶିବ ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ.

ଭଗଵନ୍ସର୍ଵଯୋଗୀଂଦ୍ର ଗଣେଶ୍ଵର ମୁନୀଶ୍ଵର ଷଡାନନସମପ୍ରଖ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞାନନିଧେ ଗୁରୋ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଣମାନ୍ୟ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଷଣ୍ଡାନନଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାର, ଗୁରୁ—

ପ୍ରାଯସ୍ତ୍ଵମଵତୀର୍ଯୋର୍ଵ୍ଯାଂ ପାଶଵିଚ୍ଛିତ୍ତଯେ ନୃଣାମ୍ ମହର୍ଷିଵପୁରାସ୍ଥାଯ ସ୍ଥିତୋ ଽସି ପରମେଶ୍ଵର

ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ତୁମେ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ନଗରରେ ବସି, ଲୋକମାନଙ୍କର ପାଶ ବିଚ୍ଛେଦ କରିବା ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରିଛ.

ଅନ୍ଯଥା ହି ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା ତ୍ଵତ୍ତୋନ୍ଯଃ ପରମଂ ଭାଵଂ କୋ ଜାନୀଯାଚ୍ଛିଵାତ୍ମକମ୍

ଏହି ଜଗତରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି, ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ ମଧ୍ୟ, ଶିବ ସ୍ୱରୂପ ପରମ ଭାବକୁ ଅନ୍ୟ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?

ତସ୍ମାତ୍ତଵ ମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣଂ ସାକ୍ଷାଦିଵ ପିନାକିନଃ ଶିଵଜ୍ଞାନାମୃତଂ ପୀତ୍ଵା ନ ମେ ତୃପ୍ତମଭୂନ୍ମନଃ

ସେହିପାଇଁ, ତୁମ ମୁଖରୁ ବହିଥିବା ଶିବ ଜ୍ଞାନର ଅମୃତ ପିଇ ମୋର ମନ କେବେ ତୃପ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ, ହେ ଧନୁର୍ଧର.

ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵଜଗତ୍କର୍ତୁର୍ଭର୍ତୁରଂକଂ ସମାଶ୍ରିତା ଭଗଵନ୍କିନ୍ନୁ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଭର୍ତାରଂ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ବସିଥିବା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କଣ ପଚାରିଥିଲେ?

ସ୍ଥାନେ ପୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣ ତଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାତଥମ୍ ଭଵଭକ୍ତସ୍ଯ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ତଵ କଲ୍ଯାଣଚେତସଃ

ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଠିକ୍ ପଚାରିଛ, ମୁଁ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିବି, କାରଣ ତୁମେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତ, ନିୟମିତ ଏବଂ ଶୁଭ ମନବଳିଆ.

ମହୀଧରଵରେ ଦିଵ୍ଯେ ମଂଦରେ ଚାରୁକଂଦରେ ଦେଵ୍ଯା ସହ ମହାଦେଵୋ ଦିଵ୍ଯୋ ଧ୍ଯାନଗତୋ ଽଭଵତ୍

ଦିବ୍ୟ ମହିଧର ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ, ଦେବୀ ସହିତ ମହାଦେବ ଦିବ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ.

ତଦା ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯସଖୀ ସୁସ୍ମିତାସ୍ଯା ଶୁଭାଵତୀ ଫୁଲ୍ଲାନ୍ଯତିମନୋଜ୍ଞାନି ପୁଷ୍ପାଣି ସମୁଦାହରତ୍

ସେତେବେଳେ, ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସଖୀ, ହସୁଥିବା ମୁହଁ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ନେଇ, ଖୁବ ଫୁଲିଥିବା ଏବଂ ଅତି ଆকৰ୍ଷଣୀୟ ଫୁଲ ଆଣିଲେ.

ତତଃ ସ୍ଵମଂକମାରୋପ୍ଯ ଦେଵୀଂ ଦେଵଵରୋରହଃ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଚ ତୈଃ ପୁଷ୍ପୈରାସ୍ତେ ହୃଷ୍ଟତରଃ ସ୍ଵଯମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜ ଆଙ୍କରେ ବସାଇ, ସେଇ ଫୁଲରେ ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ବସିଲେ.

ଅଥାଂତଃପୁରଚାରିଣ୍ଯୋ ଦେଵ୍ଯୋ ଦିଵ୍ଯଵିଭୂଷଣାଃ ଅଂତରଂଗା ଗଣେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀମ୍

ତାପରେ, ଅନ୍ତଃପୁରର ଦେବୀମାନେ, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ଅତି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀମାନେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଦେବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ.

ଭର୍ତାରଂ ପରିପୂର୍ଣଂ ଚ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍ ଚାମରାସକ୍ତହସ୍ତାଶ୍ଚ ଦେଵୀଂ ଦେଵଂ ସିଷେଵିରେ

ଚାମର ଧରିଥିବା ଦେବୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଇଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଶୁଶୂଷା କରିଥିଲେ।

ତତଃ ପ୍ରିଯାଃ କଥା ଵୃତ୍ତା ଵିନୋଦାଯ ମହେଶଯୋଃ ତ୍ରାଣାଯ ଚ ନୃଣାଂ ଲୋକେ ଯେ ଶିଵଂ ଶରଣଂ ଗତାଃ

ତାପରେ, ମହାଦେବ ଓ ଦେବୀଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏବଂ ଯେମାନେ ଶିବଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧୁର କଥା ଓ ଘଟଣାମାନେ କୁହାଯାଇଥିଲା।