ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଅପୂପଗିରଯଶ୍ଚୈଵ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାର୍ଣଵସ୍ତଥା ଏତେ ଦତ୍ତା ମଯା ତେ ହି ତ୍ଵଂ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ମହାମୁନେ

ପିଠାପାନ୍ଥାର ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି; ମହାମୁନି, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।

ପିତା ତଵ ମହାଦେଵୋ ମାତା ଵୈ ଜଗଦମ୍ବିକା ଅମରତ୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍

ତୁମର ବାପା ହେଲେ ମହାଦେବ, ମାଆ ହେଲେ ଜଗଦମ୍ବିକା; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅମରତ୍ୱ ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଅଧିକାର ଦେଇଛି।

ଵରାନ୍ଵରଯ ସୁପ୍ରୀତ୍ଯା ମନୋ ଽଭିଲଷିତାନ୍ପରାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଽହଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଭଲପାଇ ବର ଚାହିଅ; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବି, ଏଠାରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ କରାଭ୍ଯାମୁପଗୃହ୍ଯତମ୍ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯାଘ୍ରାଯ ସୁତସ୍ତେ ଽଯମିତି ଦେଵ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍

ଏଭଳି କହି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପୁଅ'।

ଦେଵୀ ଚ ଗୁହଵତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ମୂର୍ଧ୍ନି ତସ୍ଯ କରାମ୍ବୁଜମ୍ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ କୁମାରପଦମଵ୍ଯଯମ୍

ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହସ୍ତକମଳ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ କୁମାର ପଦ ଦେଲେ।

କ୍ଷୀରାବ୍ଧିରପି ସାକାରଃ କ୍ଷୀରଂ ସ୍ଵାଦୁ କରେ ଦଧତ୍ ଉପସ୍ଥାଯ ଦଦୌ ପିଣ୍ଡୀଭୂତଂ କ୍ଷୀରମନଶ୍ଵରମ୍

କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ଆକାର ଧରି, ହାତରେ ମିଠା କ୍ଷୀର ନେଇ ଆସିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ କ୍ଷୀରର ଗଠିଆ ଦେଲା।

ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସଦା ତୁଷ୍ଟିଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାମନଶ୍ଵରାମ୍ ସମୃଦ୍ଧିଂ ପରମାନ୍ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ସଂତୁଷ୍ଟମାନସଃ

ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗଶକ୍ତି, ସଦା ସନ୍ତୋଷ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରମ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଲେ।

ଅଥ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ତପୋମହଃ ପୁନର୍ଦଦୌ ଵରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମୁନଯେ ହ୍ଯୁପମନ୍ଯଵେ

ତାପସ୍ୟାର ମହିମା ଦେଖି, ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟ ଶମ୍ଭୁ ପୁଣି ଉପମନ୍ୟୁ ମୁନିଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ବର ଦେଲେ।

ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵ୍ରତଯୋଗଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଵକ୍ତୃତ୍ଵପାଟଵଂ ସୁଚିରଂ ପରମ୍

ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ, ଜ୍ଞାନ, ବ୍ରତ ଓ ଯୋଗର ସତ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତୃତ୍ୱ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ଶକ୍ତି ଦେଲେ।

ସୋ ଽପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରାନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍କୁମାରତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଦା ତସ୍ମାଚ୍ଛିଵାଚ୍ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଶିଵାଯା ମୁଦିତୋ ଽଭଵତ୍

ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ବର ଓ କୁମାର ପଦ ପାଇ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନଚେତସ୍କଃ ସୁପ୍ରଣମ୍ଯ କୃତାଂଜଲିଃ ଯଯାଚେ ସ ଵରଂ ଵିପ୍ରୋ ଦେଵଦେଵାନ୍ମହେଶ୍ଵରାତ୍

ତାପରେ ଖୁସି ହୃଦୟରେ, ଗଭୀର ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକ ବର ଚାହିଲେ।

ପ୍ରସୀଦ ଦେଵଦେଵେଶ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ସ୍ଵଭକ୍ତିନ୍ଦେହି ପରମାନ୍ଦିଵ୍ଯାମଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍

ଦେବଦେବେଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର; ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଦିବ୍ୟ, ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ।

ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଦେହି ମହାଦେଵ ଦ୍ଵସମ୍ବନ୍ଧିଷୁ ମେ ସଦା ସ୍ଵଦାସ୍ଯଂ ପରମଂ ସ୍ନେହଂ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦା

ମହାଦେବ, ତୁମ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦିଅ; ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାସ୍ୟ, ସ୍ନେହ ଓ ସଦା ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦିଅ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ସତୁଷ୍ଟାଵ ମହାଦେଵମୁପମନ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ଏଭଳି କହି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟ ଓ ଭାବେ ଭରିଯାଇଥିବା କଣ୍ଠରେ, ଉପମନ୍ୟୁ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଦେଵଦେଵ ମହାଦେଵ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାସିଂଧୋ ସାମ୍ବ ଶଂକର ସର୍ଵଦା

ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ମହାଦେବ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା, ଦୟାର ସାଗର, ଆମ୍ବା ସହିତ ଥିବା ଶଙ୍କର, ଦୟା କର, ସଦା ଦୟାଳୁ ହୁଅ।

ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଵରପ୍ରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମୋପମନ୍ଯୁଂ ମୁନିସତ୍ତମମ୍

ଏଭଳି ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ମହାମୁନି ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଵତ୍ସୋପମନ୍ଯୋ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ସର୍ଵଂ ଦତ୍ତଂ ମଯା ହି ତେ ଦୃଢଭକ୍ତୋ ଽସି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ମଯା ଵିଜ୍ଞାସିତୋ ହ୍ଯସି

ହେ ଉପମନ୍ୟୁ, ମୁଁ ତୋତେ ଖୁସି ହେଲି। ତୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କିଛି ମୁଁ ଦେଇଛି। ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତ ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍, ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷିତ ହେଇଛ।

ଅଜରଶ୍ଚାମରଶ୍ଚୈଵ ଭଵ ତ୍ଵନ୍ଦୁଃଖଵର୍ଜିତଃ ଯଶସ୍ଵୀ ତେଜସା ଯୁକ୍ତୋ ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନସମନ୍ଵିତଃ

ତୁମେ ଅଜର ଓ ଅମର ହେଉ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ରୁହ, ଯଶସ୍ୱୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।

ଅକ୍ଷଯା ବାନ୍ଧଵାଶ୍ଚୈଵ କୁଲଂ ଗୋତ୍ରଂ ଚ ତେ ସଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଯି ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତୀ

ତୁମର ବନ୍ଧୁ, କୁଳ ଓ ଗୋତ୍ର ସଦା ଅବିନାଶୀ ରହିବ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ରହିବ।

ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଚାଶ୍ରମେ ନିତ୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ଉପକଂଠଂ ମମ ତ୍ଵଂ ଵୈ ସାନନ୍ଦଂ ଵିହରିଷ୍ଯସି

ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଆଶ୍ରମରେ ମୋର ସାନିଧ୍ୟ ଦେବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ମୋ ସମ୍ନିଧିରେ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭଃ ଈଶାନସ୍ସ ଵରାନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରଃ

ଏଭଳି କହି, ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭଗବାନ ଈଶାନ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ଉପମନ୍ଯୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଵରାଦ୍ଵରାନ୍ ଜଗାମ ଜନନୀସ୍ଥାନଂ ସୁଖଂ ପ୍ରାପାଧିକଂ ଚ ସଃ

ଉପମନ୍ୟୁ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ ଓ ଅଧିକ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ।

ନମସ୍ସମସ୍ତସଂସାରଚକ୍ରଭ୍ରମଣହେତଵେ ଗୌରୀକୁଚତଟଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵକୁଂକୁମାଂକିତଵକ୍ଷସେ

ସମସ୍ତ ସଂସାର ଚକ୍ର ଘୂରାଣର କାରଣ, ଗୌରୀଙ୍କ ଉରସ୍ଥଳର କୁଙ୍କୁମ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଛାତିବାଳାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵତୋ ଲବ୍ଧପ୍ରସାଦାଦୁପମନ୍ଯୁନା ନିଯମାଦୁତ୍ଥିତୋ ଵାଯୁର୍ମଧ୍ଯେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵାକରେ

ଏଭଳି କହି, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପାରେ, ଉପମନ୍ୟୁ ନିୟମ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଥିବାବେଳେ ଉଠିଲେ।

ଋଷଯଶ୍ଚାପି ତେ ସର୍ଵେ ନୈମିଷାରଣ୍ଯଵାସିନଃ ଅଥାଯମର୍ଥଃ ପ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯ ଇତି କୃତ୍ଵା ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍

ନୈମିଷାରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ସେଇ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

କୃତ୍ଵା ଯଥା ସ୍ଵକଂ କୃତ୍ଯଂ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ତେ ଯଥା ପୁରା ଭଗଵଂତମୁପାଯାଂତଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ସମୁପାଵିଶନ୍

ସେମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ପ୍ରତିଦିନର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଆଦର ସହିତ ବସିଲେ।

ଅଥାସୌ ନିଯମସ୍ଯାଂତେ ଭଗଵାନମ୍ବରୋଦ୍ଭଵଃ ମଧ୍ଯେ ମୁନିସଭାଯାସ୍ତୁ ଭେଜେ କୢପ୍ତଂ ଵରାସନମ୍

ନିୟମ ଶେଷରେ, ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭଗବାନ ମୁନିମାନଙ୍କ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉତ୍ତମ ଆସନରେ ବସିଲେ।

ସୁଖାସନୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଵାଯୁର୍ଲୋକନମସ୍କୃତଃ ଶ୍ରୀମଦ୍ଵିଭୂତିମୀଶସ୍ଯ ହୃଦି କୃତ୍ଵେଦମବ୍ରଵୀତ୍

ବାୟୁଦେବ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ପାଇଥାନ୍ତି, ସୁବିଧାଜନକ ଆସନରେ ବସି, ଭଗବାନଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ ବିଭୂତିକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।

ତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ମହାଦେଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞମପରାଜିତମ୍ ଵିଭୂତିସ୍ସକଲଂ ଯସ୍ଯ ଚରାଚରମିଦଂ ଜଗତ୍

ମୁଁ ସେଇ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତଜ୍ଞ ଓ ଅଜୟ, ଯାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏହି ଚରାଚର ଜଗତ।