ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵଂ ରୂପମେଵ ଭଗଵାନାସ୍ଥାଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଦର୍ଶଯାମାସ ଶିପ୍ରାଯ ବାଲେନ୍ଦୁକୃତଶେଖରମ୍

ପରମେଶ୍ୱର ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶିପ୍ରାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵସହସ୍ରଂ ଚ ପୀଯୂଷାର୍ଣଵମେଵ ଵା ଦଧ୍ଯାଦେରର୍ଣଵାଂଶ୍ଚୈଵ ଘୃତୋଦାର୍ଣଵମେଵ ଚ

ସେ ହଜାର ଦୁଧର ସାଗର, ଏଭଳି ଅମୃତର ସାଗର, ଦହିର ସାଗର ଓ ଘିଅର ସାଗର ଦେଖାଇଦେଲେ।

ଫଲାର୍ଣଵଂ ଚ ବାଲସ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯ ଭୋଜ୍ଯାର୍ଣଵଂ ତଥା ଅପୂପାନାଂ ଗିରିଂ ଚୈଵ ଦର୍ଶଯାମାସ ସ ପ୍ରଭୁଃ

ସେ ପିଲା ପାଇଁ ଫଳର ସାଗର, ଏଭଳି ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟର ସାଗର, ଏବଂ ପିଠାର ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଦେଲେ।

ଏଵଂ ସ ଦଦୃଶେ ଦେଵୋ ଦେଵ୍ଯା ସାର୍ଧଂ ଵୃଷୋପରି ଗଣେଶ୍ଵରୈସ୍ତ୍ରିଶୂଲାଦ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରୈରପି ସଂଵୃତଃ

ଏପରି ଭାବେ ଦେବତା ଦେବୀ ସହିତ ବୃଷଭ ଉପରେ ବସି, ଗଣପତିମାନେ ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଆଦି ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଦେଖାଗଲେ।

ଦିଵି ଦୁଂଦୁଭଯୋ ନେଦୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଃ ପପାତ ଚ ଵିଷ୍ଣୁବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରପ୍ରମୁଖୈର୍ଦେଵୈଶ୍ଛନ୍ନା ଦିଶୋ ଦଶ

ଆକାଶରେ ଢୋଳ ଲାଗିଲା, ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବମାନେ ଦଶ ଦିଗକୁ ଭରିଦେଲେ।

ଅଥୋପମନ୍ଯୁରାନନ୍ଦସମୁଦ୍ରୋର୍ମିଭିରାଵୃତଃ ପପାତ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ଭକ୍ତିନମ୍ରେଣ ଚେତସା

ଏହିପରେ ଉପମନ୍ୟୁ ଆନନ୍ଦର ତରଙ୍ଗରେ ବିଲିନ ହୋଇ, ଭକ୍ତିରେ ନମ୍ର ହୃଦୟ ସହିତ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ିଗଲେ।

ଏତସ୍ମିନ୍ସମଯେ ତତ୍ର ସସ୍ମିତୋ ଭଗଵାନ୍ଭଵଃ ଏହ୍ଯେହୀତି ତମାହୂଯ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯାଘ୍ରାଯ ଦଦୌ ଵରାନ୍

ସେଇ ସମୟରେ ଭଗବାନ୍ ଭବ ହସିହସି କହିଲେ, 'ଆସ, ଆସ', ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି ବର ଦେଲେ।

ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନ୍ଯଥାକାମଂ ବାନ୍ଧଵୈର୍ଭୁକ୍ଷ୍ଵ ସର୍ଵଦା ସୁଖୀ ଭଵ ସଦା ଦୁଃଖାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତା ଭକ୍ତିମାନ୍ମମ

ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନେ ଇଚ୍ଛାମତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ସଦା ଖାଅ, ସଦା ଖୁସି ରୁହ, ସଦା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ରୁହ।

ଉପମନ୍ଯୋ ମହାଭାଗ ତଵାମ୍ବୈଷା ହି ପାର୍ଵତୀ ମଯା ପୁତ୍ରୀକୃତୋ ହ୍ଯଦ୍ଯ ଦତ୍ତଃ କ୍ଷୀରୋଦକାର୍ଣଵଃ

ଉପମନ୍ୟୁ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ପାର୍ବତୀ ତୁମ ମାଆ, ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମୋ ପୁତ୍ରୀ କରିଛି ଏବଂ ତୁମକୁ କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ଦେଇଛି।

ମଧୁନଶ୍ଚାର୍ଣଵଶ୍ଚୈଵ ଦଧ୍ଯନ୍ନାର୍ଣଵ ଏଵ ଚ ଆଜ୍ଯୌଦନାର୍ଣଵଶ୍ଚୈଵ ଫଲାଦ୍ଯର୍ଣଵ ଏଵ ଚ

ମଧୁର ସମୁଦ୍ର, ଦହିର ସମୁଦ୍ର, ଘିଅ ଓ ଭାତର ସମୁଦ୍ର, ଏବଂ ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ।

ଅପୂପଗିରଯଶ୍ଚୈଵ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାର୍ଣଵସ୍ତଥା ଏତେ ଦତ୍ତା ମଯା ତେ ହି ତ୍ଵଂ ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ମହାମୁନେ

ପିଠାପାନ୍ଥାର ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟର ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି; ମହାମୁନି, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର।

ପିତା ତଵ ମହାଦେଵୋ ମାତା ଵୈ ଜଗଦମ୍ବିକା ଅମରତ୍ଵଂ ମଯା ଦତ୍ତଂ ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତମ୍

ତୁମର ବାପା ହେଲେ ମହାଦେବ, ମାଆ ହେଲେ ଜଗଦମ୍ବିକା; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅମରତ୍ୱ ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟ ନିତ୍ୟ ଅଧିକାର ଦେଇଛି।

ଵରାନ୍ଵରଯ ସୁପ୍ରୀତ୍ଯା ମନୋ ଽଭିଲଷିତାନ୍ପରାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଽହଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ଭଲପାଇ ବର ଚାହିଅ; ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବି, ଏଠାରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ କରାଭ୍ଯାମୁପଗୃହ୍ଯତମ୍ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯାଘ୍ରାଯ ସୁତସ୍ତେ ଽଯମିତି ଦେଵ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍

ଏଭଳି କହି, ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ମୁଣ୍ଡ ଘ୍ରାଣ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି ହେଉଛି ତୁମ ପୁଅ'।

ଦେଵୀ ଚ ଗୁହଵତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ମୂର୍ଧ୍ନି ତସ୍ଯ କରାମ୍ବୁଜମ୍ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ କୁମାରପଦମଵ୍ଯଯମ୍

ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ର ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହସ୍ତକମଳ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ କୁମାର ପଦ ଦେଲେ।

କ୍ଷୀରାବ୍ଧିରପି ସାକାରଃ କ୍ଷୀରଂ ସ୍ଵାଦୁ କରେ ଦଧତ୍ ଉପସ୍ଥାଯ ଦଦୌ ପିଣ୍ଡୀଭୂତଂ କ୍ଷୀରମନଶ୍ଵରମ୍

କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ଆକାର ଧରି, ହାତରେ ମିଠା କ୍ଷୀର ନେଇ ଆସିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ କ୍ଷୀରର ଗଠିଆ ଦେଲା।

ଯୋଗୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ସଦା ତୁଷ୍ଟିଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାମନଶ୍ଵରାମ୍ ସମୃଦ୍ଧିଂ ପରମାନ୍ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ସଂତୁଷ୍ଟମାନସଃ

ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗଶକ୍ତି, ସଦା ସନ୍ତୋଷ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରମ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଲେ।

ଅଥ ଶଂଭୁଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ତପୋମହଃ ପୁନର୍ଦଦୌ ଵରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମୁନଯେ ହ୍ଯୁପମନ୍ଯଵେ

ତାପସ୍ୟାର ମହିମା ଦେଖି, ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟ ଶମ୍ଭୁ ପୁଣି ଉପମନ୍ୟୁ ମୁନିଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ବର ଦେଲେ।

ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଵ୍ରତଯୋଗଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଵକ୍ତୃତ୍ଵପାଟଵଂ ସୁଚିରଂ ପରମ୍

ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ, ଜ୍ଞାନ, ବ୍ରତ ଓ ଯୋଗର ସତ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତୃତ୍ୱ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ଶକ୍ତି ଦେଲେ।

ସୋ ଽପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରାନ୍ଦିଵ୍ଯାନ୍କୁମାରତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଦା ତସ୍ମାଚ୍ଛିଵାଚ୍ଚ ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ଶିଵାଯା ମୁଦିତୋ ଽଭଵତ୍

ଏଭଳି ଦିବ୍ୟ ବର ଓ କୁମାର ପଦ ପାଇ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନଚେତସ୍କଃ ସୁପ୍ରଣମ୍ଯ କୃତାଂଜଲିଃ ଯଯାଚେ ସ ଵରଂ ଵିପ୍ରୋ ଦେଵଦେଵାନ୍ମହେଶ୍ଵରାତ୍

ତାପରେ ଖୁସି ହୃଦୟରେ, ଗଭୀର ନମସ୍କାର କରି, ହାତ ଜୋଡି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏକ ବର ଚାହିଲେ।

ପ୍ରସୀଦ ଦେଵଦେଵେଶ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ସ୍ଵଭକ୍ତିନ୍ଦେହି ପରମାନ୍ଦିଵ୍ଯାମଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀମ୍

ଦେବଦେବେଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ଦୟା କର; ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଦିବ୍ୟ, ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ।

ଶ୍ରଦ୍ଧାନ୍ଦେହି ମହାଦେଵ ଦ୍ଵସମ୍ବନ୍ଧିଷୁ ମେ ସଦା ସ୍ଵଦାସ୍ଯଂ ପରମଂ ସ୍ନେହଂ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦା

ମହାଦେବ, ତୁମ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସଦା ମୋର ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦିଅ; ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାସ୍ୟ, ସ୍ନେହ ଓ ସଦା ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦିଅ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମାହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ସତୁଷ୍ଟାଵ ମହାଦେଵମୁପମନ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ଏଭଳି କହି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟ ଓ ଭାବେ ଭରିଯାଇଥିବା କଣ୍ଠରେ, ଉପମନ୍ୟୁ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଦେଵଦେଵ ମହାଦେଵ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲ ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାସିଂଧୋ ସାମ୍ବ ଶଂକର ସର୍ଵଦା

ହେ ଦେବମାନ୍ୟ ମହାଦେବ, ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା, ଦୟାର ସାଗର, ଆମ୍ବା ସହିତ ଥିବା ଶଙ୍କର, ଦୟା କର, ସଦା ଦୟାଳୁ ହୁଅ।

ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ଵରପ୍ରଦଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମୋପମନ୍ଯୁଂ ମୁନିସତ୍ତମମ୍

ଏଭଳି ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ମହାମୁନି ଉପମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଵତ୍ସୋପମନ୍ଯୋ ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ସର୍ଵଂ ଦତ୍ତଂ ମଯା ହି ତେ ଦୃଢଭକ୍ତୋ ଽସି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ମଯା ଵିଜ୍ଞାସିତୋ ହ୍ଯସି

ହେ ଉପମନ୍ୟୁ, ମୁଁ ତୋତେ ଖୁସି ହେଲି। ତୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କିଛି ମୁଁ ଦେଇଛି। ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତ ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍, ମୋ ଦ୍ୱାରା ପରୀକ୍ଷିତ ହେଇଛ।

ଅଜରଶ୍ଚାମରଶ୍ଚୈଵ ଭଵ ତ୍ଵନ୍ଦୁଃଖଵର୍ଜିତଃ ଯଶସ୍ଵୀ ତେଜସା ଯୁକ୍ତୋ ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନସମନ୍ଵିତଃ

ତୁମେ ଅଜର ଓ ଅମର ହେଉ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ରୁହ, ଯଶସ୍ୱୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।

ଅକ୍ଷଯା ବାନ୍ଧଵାଶ୍ଚୈଵ କୁଲଂ ଗୋତ୍ରଂ ଚ ତେ ସଦା ଭଵିଷ୍ଯତି ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଯି ଭକ୍ତିଶ୍ଚ ଶାଶ୍ଵତୀ

ତୁମର ବନ୍ଧୁ, କୁଳ ଓ ଗୋତ୍ର ସଦା ଅବିନାଶୀ ରହିବ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏବଂ ମୋ ପ୍ରତି ତୁମର ଭକ୍ତି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ରହିବ।