ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତ୍ଯଜତଂ ମାନମାତ୍ମୀଯଂ ମଯୀଶେ କୁରୁତଂ ମତିମ୍ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଲୋକେଷୁ ସର୍ଵୋପ୍ଯର୍ଥଃ ପ୍ରକାଶତେ

ତୁମେ ନିଜ ଅହଂକାର ଛାଡ଼, ମୋତେ ଈଶ୍ୱର ଭାବି ମନ ଲଗାଅ; ମୋର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କାମ ଜଗତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

ଗୁରୂକ୍ତିର୍ଵ୍ଯଂଜକଂ ତତ୍ର ପ୍ରମାଣଂ ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵମିଦଂ ଗୂଢଂ ଭଵତ୍ପ୍ରୀତ୍ଯା ଭଣାମ୍ଯହମ୍

ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ସୂଚକ ଓ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରମାଣ; ଏହି ଗୁପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରେ କହୁଛି।

ଅହମେଵ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମତ୍ସ୍ଵରୂପଂ କଲାକଲମ୍ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵାଦୀଶ୍ଵରଶ୍ଚାହଂ କୃତ୍ଯଂ ମେନୁଗ୍ରହାଦିକମ୍

ମୁଁ ଏକାମ୍ବରେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ମୋର ସ୍ୱରୂପ ସକଳ ଓ ନିଷ୍କଳ ଦୁହିଁ; ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଈଶ୍ୱର, ସୃଷ୍ଟି ଓ କୃପା କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର।

ବୃହତ୍ତ୍ଵାଦ୍ବୃଂହଣତ୍ଵାଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାହଂ ବ୍ରହ୍ମକେଶଵୌ ସମତ୍ଵାଦ୍ଵ୍ଯାପକତ୍ଵାଚ୍ଚ ତଥୈଵାତ୍ମାହମର୍ଭକୌ

ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ କେଶବ ମୋ ସମାନ, ସମତା ଓ ବ୍ୟାପ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।

ଅନାତ୍ମାନଃ ପରେ ସର୍ଵେ ଜୀଵା ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ ଅନୁଗ୍ରହାଦ୍ଯଂ ସର୍ଗାଂଗଂ ଜଗତ୍କୃତ୍ଯଂ ଚ ପଂକଜମ୍

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଆତ୍ମା ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ କେବଳ ଜୀବ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ପଦ୍ମଯୋଗେ ଜଗତ ମୋର କୃପାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଈଶତ୍ଵାଦେଵ ମେ ନିତ୍ଯଂ ନ ମଦନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିତ୍ ଆଦୌ ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ନିଷ୍କଲଂ ଲିଂଗମୁତ୍ଥିତମ୍

ମୋର ନିରନ୍ତର ଶାସନଶକ୍ତି କେବଳ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି, ଅନ୍ୟ କାହାରି ନୁହେଁ । ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ନିରାକାର ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା ।

ତସ୍ମାଦଜ୍ଞାତମୀଶତ୍ଵଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦ୍ଯୋତଯିତୁଂ ହି ଵାମ୍ ସକଲୋହମତୋ ଜାତଃ ସାକ୍ଷାଦୀଶସ୍ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍

ତେଣୁ, ମୋର ଶାସନଶକ୍ତି ଅଜଣା ଥିଲାବେଳେ, ହେ ବାମେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲି । ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲି ।

ସକଲତ୍ଵମତୋ ଜ୍ଞେଯମୀଶତ୍ଵଂ ମଯି ସତ୍ଵରମ୍ ଯଦିଦଂ ନିଷ୍କଲଂ ସ୍ତଂଭଂ ମମ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵବୋଧକମ୍

ଏହିପରି, ମୋର ଶାସନଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ । ଏହି ନିରାକାର ଦ୍ୱାରା ମୋର ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ହୁଏ ।

ଲିଂଗଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତତ୍ଵାନ୍ମମ ଲିଂଗଂ ଭଵେଦିଦମ୍ ତଦିଦଂ ନିତ୍ଯମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯଂ ଯୁଵାଭ୍ଯାମତ୍ର ପୁତ୍ରକୌ

ଏହା ଲିଙ୍ଗର ଲକ୍ଷଣ ଥିବାରୁ, ଏହା ମୋର ଲିଙ୍ଗ । ତେଣୁ, ହେ ପୁଅମାନେ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଏହାକୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ ।

ମଦାତ୍ମକମିଦଂ ନିତ୍ଯଂ ମମ ସାନ୍ନିଧ୍ଯକାରଣମ୍ ମହତ୍ପୂଜ୍ଯମିଦଂ ନିତ୍ଯମଭେଦାଲ୍ଲିଂଗସିଂଗିନୋଃ

ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଦା ମୋର ଅଂଶ ଓ ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟର କାରଣ । ଏହାକୁ ସଦା ବଡ଼ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଲିଙ୍ଗଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ ।

ଯତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ଯେନ ମଦୀଯଂ ଲିଂଗମୀଦୃଶମ୍ ତତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ ସୋହମପ୍ରତିଷ୍ଠୋପି ଵତ୍ସକୌ

ମୋର ଏପରି ଲିଙ୍ଗ କେଉଁଠି ଏବଂ କିଏ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ, ସେଠି ମୁଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ହେ ପ୍ରିୟ ପୁଅମାନେ, ଅନ୍ୟଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ।

ମତ୍ସାମ୍ଯମେକଲିଂଗସ୍ଯ ସ୍ଥାପନେ ଫଲମୀରିତମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯେ ସ୍ଥାପିତେ ଲିଂଗେ ମଦୈକ୍ଯଂ ଫଲମେଵ ହି

ଏକ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଲେ ମୋ ସମାନତାର ଫଳ ମିଳେ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ମୋ ସହିତ ଏକତାର ଫଳ ମିଳେ ।

ଲିଂଗଂ ପ୍ରାଧାନ୍ଯତଃ ସ୍ଥାପ୍ଯଂ ତଥାବେରଂ ତୁ ଗୌଣକମ୍ ଲିଂଗାଭାଵେନ ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ସବେରମପି ସର୍ଵତଃ

ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ, ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ । ଯଦି ଲିଙ୍ଗ ନାହିଁ, ତେବେ ସେଠା, ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ ।

ସର୍ଗାଦିପଞ୍ଚକୃତ୍ଯସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣଂ ବ୍ରୂହି ନୌ ପ୍ରଭୋ ମତ୍କୃତ୍ଯବୋଧନଂ ଗୁହ୍ଯଂ କୃପଯା ପ୍ରବ୍ରଵୀମି ଵାମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ ଆମକୁ କହ । ମୋର କାର୍ଯ୍ୟର ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦୟାକରି ତୁମେ ଦେଖାଇବି ।

ସୃଷ୍ଟିଃ ସ୍ଥିତିଶ୍ଚ ସଂହାରସ୍ତିରୋଭାଵୋ ଽପ୍ଯନୁଗ୍ରହଃ ପଞ୍ଚୈଵ ମେ ଜଗତ୍କୃତ୍ଯଂ ନିତ୍ଯସିଦ୍ଧମଜାଚ୍ଯୁତୌ

ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାର, ଗୁପ୍ତି ଓ କୃପା—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୋର ନିତ୍ୟ ଓ ସିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ, ହେ ଅଜନ୍ମା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ।

ସର୍ଗଃ ସଂସାରସଂରଂଭସ୍ତତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସ୍ଥିତିର୍ମତା ସଂହାରୋ ମର୍ଦନଂ ତସ୍ଯ ତିରୋଭାଵସ୍ତଦୁତ୍କ୍ରମଃ

ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ସଂସାରର ଆରମ୍ଭ, ତାହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ପାଳନ କୁହାଯାଏ । ସଂହାର ହେଉଛି ତାହାର ନାଶ, ଗୁପ୍ତି ହେଉଛି ତାହାର ଅନ୍ତର୍ଧାନ ।

ତନ୍ମୋକ୍ଷୋ ଽନୁଗ୍ରହସ୍ତନ୍ମେ କୃତ୍ଯମେଵଂ ହି ପଞ୍ଚକମ୍ କୃତ୍ଯମେତଦ୍ଵହତ୍ଯନ୍ଯସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ଗୋପୁରବିଂବଵତ୍

ମୋକ୍ଷ ହେଉଛି କୃପା; ଏହିପରି, ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ । ମୁଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନିରବ ରହନ୍ତି, ଯେପରି ଗୋପୁରର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ।

ସର୍ଗାଦି ଯଚ୍ଚତୁଷ୍କୃତ୍ଯଂ ସଂସାରପରିଜୃଂଭଣମ୍ ପଞ୍ଚମଂ ମୁକ୍ତିହେତୁର୍ଵୈ ନିତ୍ଯଂ ମଯି ଚ ସୁସ୍ଥିରମ୍

ସୃଷ୍ଟି ଆଦି ଚାରିଟି କାର୍ଯ୍ୟ ସଂସାରର ବିସ୍ତାର; ପଞ୍ଚମଟି ମୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଯାହା ସଦା ମୋ ଭିତରେ ମୁକ୍ତିର କାରଣ ।

ତଦିଦଂ ପଞ୍ଚଭୂତେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ ମାମକୈର୍ଜନୈଃ ସୃଷ୍ଟିର୍ଭୂମୌ ସ୍ଥିତିସ୍ତୋଯେ ସଂହାରଃ ପାଵକେ ତଥା

ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଏହି ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖନ୍ତି: ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟି, ଜଳରେ ପାଳନ, ଅଗ୍ନିରେ ସଂହାର ।

ତିରୋଭାଵୋ ଽନିଲେ ତଦ୍ଵଦନୁଗ୍ରହ ଇହାମ୍ବରେ ସୃଜ୍ଯତେ ଧରଯା ସର୍ଵମଦ୍ଭିଃ ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ଧତେ

ବାୟୁରେ ଗୁପ୍ତି ଓ ଆକାଶରେ କୃପା ଅଛି; ପୃଥିବୀ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସବୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।

ଅର୍ଦ୍ଯତେ ତେଜସା ସର୍ଵଂ ଵାଯୁନା ଚାପନୀଯତେ ଵ୍ଯୋମ୍ନାନୁଗୃହ୍ଯତେ ସର୍ଵଂ ଜ୍ଞେଯମେଵଂ ହି ସୂରିଭିଃ

ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ଦଗ୍ଧ ହୁଏ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଦୂରେ ନେଇଯାଯିଏ, ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଧାରଣ ହୁଏ; ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୁଝିବା ଉଚିତ ।

ପଞ୍ଚକୃତ୍ଯମିଦଂ ବୋଢୁଂ ମମାସ୍ତି ମୁଖପଞ୍ଚକମ୍ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ପଞ୍ଚମଂ ମୁଖମ୍

ମୋର ଏହି ପାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିବା ପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ମୁହଁ ଅଛି; ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରିଟି ମୁହଁ ଓ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ ମୁହଁ ।

ଯୁଵାଭ୍ଯାଂ ତପସା ଲବ୍ଧମେତତ୍କୃତ୍ଯଦ୍ଵଯଂ ସୁତୌ ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତ୍ଯଭୀଧଂ ଭାଗ୍ଯଂ ମତ୍ତଃ ପ୍ରୀତାଦତିପ୍ରିଯମ୍

ତୁମେ ଯେ ତପସ୍ୟା କରିଛ, ତାହାର ଫଳରେ ହେ ପୁଅମାନେ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପାଳନ—ଏହି ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିଛି; ଏହି ଭାଗ୍ୟ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଇଛି ।

ତଥା ରୁଦ୍ରମହେଶାଭ୍ଯାମନ୍ଯତ୍କୃତ୍ଯଦ୍ଵଯଂ ପରମ୍ ଅନୁଗ୍ରହାଖ୍ଯଂ କେନାପି ଲବ୍ଧୁଂ ନୈଵ ହି ଶକ୍ଯତେ

ଏହିପରି ରୁଦ୍ର ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କର ଦୟାର ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କେହିଁଠି ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।

ତତ୍ସର୍ଵଂ ପୌର୍ଵିକଂ କର୍ମ ଯୁଵାଭ୍ଯାଂ କାଲଵିସ୍ମୃତମ୍ ନ ତଦ୍ରୁଦ୍ର ମହେଶାଭ୍ଯାଂ ଵିସ୍ମୃତଂ କର୍ମ ତାଦୃଶମ୍

ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ କାଳ କ୍ରମରେ ଭୁଲିଯାଇଛ; କିନ୍ତୁ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ରୁଦ୍ର ଓ ମହେଶ୍ୱର କେବେ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି।

ରୂପେ ଵେଶେ ଚ କୃତ୍ଯେ ଚ ଵାହନେ ଚାସନେ ତଥା ଆଯୁଧାଦୌ ଚ ମତ୍ସାମ୍ଯମସ୍ମାଭିସ୍ତତ୍କୃତେ କୃତମ୍

ଆମେ ନିଜେ ଯେପରି ଆକୃତି, ପୋଷାକ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଯାନ, ଆସନ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଯେପରି ଅଛୁ, ସେହିପରି ସବୁକିଛି ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି କରିଛୁ।

ମଦ୍ଧ୍ଯାନଵିରହାଦ୍ଵତ୍ସୌ ମୌଢ୍ଯଂ ଵାମେଵମାଗତମ୍ ମଜ୍ଜ୍ଞାନେ ସତି ନୈଵଂ ସ୍ଯାନ୍ମାନଂ ରୂପେ ମହେଶଵତ୍

ମୋ ଜ୍ଞାନରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାରୁ, ହେ ବଛାମାନେ, ତୁମେ ଏହି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛ; ଯଦି ମୋ ଜ୍ଞାନ ଥାନ୍ତା, ତେବେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭଳି ଆକୃତି ଉପରେ ଏପରି ଗର୍ବ ହେବ ନାଥାନ୍ତା।

ତସ୍ମାନ୍ମଜ୍ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମଂତ୍ରମୋଂକାରନାମକମ୍ ଇତଃ ପରଂ ପ୍ରଜପତଂ ମାମକଂ ମାନଭଂଜନମ୍

ସେଥିପାଇଁ, ମୋର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି 'ଓଁ' ନାମକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର; ଏହା ମୋର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଗର୍ବକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।

ଉପାଦିଶଂ ନିଜଂ ମଂତ୍ରମୋଂକାରମୁରୁମଂଗଲମ୍ ଓଂକାରୋ ମନ୍ମୁଖାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରଥମଂ ମତ୍ପ୍ରବୋଧକଃ

ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଜ ମହାମଙ୍ଗଳମୟ 'ଓଁ' ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇଛି; ଏହି 'ଓଁ' ପ୍ରଥମେ ମୋର ମୁଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ମୋ ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିଥିଲା।