ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଦ୍ଵାସ୍ଥୈସ୍ସସଂଭ୍ରମୈରେଵ ଦେଵୋ ଦେଵ୍ଯାଗମୋତ୍ସୁକଃ ଶଂକମାନା ପ୍ରଵିଷ୍ଟାନ୍ତସ୍ତଞ୍ଚ ସା ସମପଶ୍ଯତ

ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଭୟ ଭିତିରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ଭିତରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ତୈସ୍ତୈଃ ପ୍ରଣଯଭାଵୈଶ୍ଚ ଭଵନାନ୍ତରଵର୍ତିଭିଃ ଗଣେନ୍ଦ୍ରୈର୍ଵନ୍ଦିତା ଵାଚା ପ୍ରଣନାମ ତ୍ରିଯମ୍ବକମ୍

ଭବନ ଭିତରେ ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଗଣମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ତ୍ରିୟମ୍ବକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ନୋତ୍ଥିତା ଯାଵତ୍ତାଵତ୍ତାଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଦୋର୍ଭ୍ଯାମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ପରିତଃ ପରଯା ମୁଦା

ସେ ଏଉଁଠି ଉଠିନଥିବା ସମୟରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଚାରିପଟେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଘେରି ନେଲେ।

ସ୍ଵାଂକେ ଧର୍ତୁଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଽପି ସା ପର୍ଯଂକେ ନ୍ଯଷୀଦତ ପର୍ଯଂକତୋ ବଲାଦ୍ଦେଵୀଂ ସୋଙ୍କମାରୋପ୍ଯ ସୁସ୍ମିତାମ୍

ସେ ତାଙ୍କ ଆଙ୍କରେ ବସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦେବୀ ବିଛାନାରେ ବସିଗଲେ। ବିଛାନାରୁ ସେ ମଧୁର ହସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଙ୍କରେ ବସାଇଲେ।

ସସ୍ମିତୋ ଵିଵୃତୈର୍ନେତ୍ରୈସ୍ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରପିବନ୍ନିଵ ତଯା ସଂଭାଷଣାଯେଶଃ ପୂର୍ଵଭାଷିତମବ୍ରଵୀତ୍

ହସୁଥିବା ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ମେଳି ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହରେ ପ୍ରଥମେ କଥା କହିଲେ।

ସା ଦଶା ଚ ଵ୍ଯତୀତା କିଂ ତଵ ସର୍ଵାଂଗସୁନ୍ଦରି ଯସ୍ଯାମନୁନଯୋପାଯଃ କୋ ଽପି କୋପାନ୍ନ ଲଭ୍ଯତେ

ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସମୟ ଚାଲିଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରୋଧରେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ମନ ଶାନ୍ତ କରିହେବା ଯାଏଁ ନୁହେଁ।

ସ୍ଵେଚ୍ଛଯାପି ନ କାଲୀତି ନାନ୍ଯଵର୍ଣଵତୀତି ଚ ତ୍ଵତ୍ସ୍ଵଭାଵାହୃତଂ ଚିତ୍ତଂ ସୁଭ୍ରୁ ଚିଂତାଵହଂ ମମ

ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ଚଳିଲା ନାହିଁ, ତୁମେ ରଙ୍ଗ ବଦଳାଇଲା ନାହିଁ; ତୁମ ସ୍ୱଭାବ ମୋ ମନକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇଛି, ଓ ଶୋଭାମୟୀ, ଏହିଥିରେ ମୋତେ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି।

ଵିସ୍ମୃତଃ ପରମୋ ଭାଵଃ କଥଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଂଗଯୋଗତଃ ନ ସମ୍ଭଵନ୍ତି ଯେ ତତ୍ର ଚିତ୍ତକାଲୁଷ୍ଯହେତଵଃ

ଆମ ଦୁହେଁର ଇଚ୍ଛା ଏକତ୍ର ହେବାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଅଶୁଦ୍ଧିର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ, ସେଠି କିପରି ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବକୁ ଭୁଲିଗଲେ?

ପୃଥଗ୍ଜନଵଦନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵିପ୍ରିଯସ୍ଯାପି କାରଣମ୍ ଆଵଯୋରପି ଯଦ୍ଯସ୍ତି ନାସ୍ତ୍ଯେଵୈତଚ୍ଚରାଚରମ୍

ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ପରି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅସନ୍ତୋଷର କାରଣ ଥାଏ, ତେବେ ଏପରି ଘଟଣା ଚରାଚର ଜଗତରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

ଅହମଗ୍ନିଶିରୋନିଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵଂ ସୋମଶିରସି ସ୍ଥିତା ଅଗ୍ନୀଷୋମାତ୍ମକଂ ଵିଶ୍ଵମାଵାଭ୍ଯାଂ ସମଧିଷ୍ଠିତମ୍

ମୁଁ ଅଗ୍ନିର ଶିର ଉପରେ ବସିଛି, ତୁମେ ସୋମର ଶିର ଉପରେ ଅଛ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ମିଶି ତିଆରି, ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରୁଛୁ।

ଜଗଦ୍ଧିତାଯ ଚରତୋଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛାଧୃତଶରୀରଯୋଃ ଆଵଯୋର୍ଵିପ୍ରଯୋଗେ ହି ସ୍ଯାନ୍ନିରାଲମ୍ବନଂ ଜଗତ୍

ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ଆମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଠିତ ଦେହ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ। ଯଦି ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଅଲଗା ହେଉ, ତେବେ ଏହି ସଂସାର ଆଧାର ବିହୀନ ହେଇଯିବ।

ଅସ୍ତି ହେତ୍ଵନ୍ତରଂ ଚାତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତିଵିନିଶ୍ଚିତମ୍ ଵାଗର୍ଥମିଵ ମେ ଵୈତଜ୍ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଂଗମମ୍

ଏଠାରେ ଆଉ ଏକ କାରଣ ଅଛି, ଯାହା ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଛି। ଯେପରି ବାକ୍ୟ ଓ ଅର୍ଥ ଅଭିନ୍ନ, ସେପରି ଏହି ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଅଭିନ୍ନ।

ତ୍ଵଂ ହି ଵାଗମୃତଂ ସାକ୍ଷାଦହମର୍ଥାମୃତଂ ପରମ୍ ଦ୍ଵଯମପ୍ଯମୃତଂ କସ୍ମାଦ୍ଵିଯୁକ୍ତମୁପପଦ୍ଯତେ

ତୁମେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀର ଅମୃତ, ମୁଁ ଅର୍ଥର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ। ଦୁହେଁ ଅମର, ତେବେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ସମ୍ଭବ?

ଵିଦ୍ଯାପ୍ରତ୍ଯାଯିକା ତ୍ଵଂ ମେ ଵେଦ୍ଯୋ ଽହଂ ପ୍ରତ୍ଯଯାତ୍ତଵ ଵିଦ୍ଯାଵେଦ୍ଯାତ୍ମନୋରେଵ ଵିଶ୍ଲେଷଃ କଥମାଵଯୋଃ

ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଦେଉଥିବା, ମୁଁ ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଥିବା। ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞେୟ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ହେବ?

ନ କର୍ମଣା ସୃଜାମୀଦଂ ଜଗତ୍ପ୍ରତିସୃଜାମି ଚ ସର୍ଵସ୍ଯାଜ୍ଞୈକଲଭ୍ଯତ୍ଵାଦାଜ୍ଞାତ୍ଵଂ ହି ଗରୀଯସୀ

ମୁଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାରକୁ ସୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରେନି। ସମସ୍ତ କିଛି ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ଲାଭ ହୁଏ, ତେଣୁ ଆଜ୍ଞା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଆଜ୍ଞୈକସାରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ଵାତଂତ୍ର୍ଯଲକ୍ଷଣମ୍ ଆଜ୍ଞଯା ଵିପ୍ରଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଚୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ମମ କୀଦୃଶମ୍

ଶାସନର ମୂଳ ହେଉଛି ଆଜ୍ଞା, ଏହା ସ୍ୱାଧୀନତାର ଚିହ୍ନ। ଯଦି ମୁଁ ଆଜ୍ଞାଠାରୁ ଅଲଗା ହେଉ, ତେବେ ମୋର ଶାସନ କିପରି ହେବ?

ନ କଦାଚିଦଵସ୍ଥାନମାଵଯୋର୍ଵିପ୍ରଯୁକ୍ତଯୋଃ ଦେଵାନାଂ କାର୍ଯମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଲୀଲୋକ୍ତିଂ କୃତଵାନହମ୍

ଆମେ କେବେ ବି ଅଲଗା ହେଇ ରହୁନାହିଁ। ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ ପାଇଁ, ମୁଁ କେବଳ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି।

ତ୍ଵଯାପ୍ଯଵିଦିତଂ ନାସ୍ତି କଥଂ କୁପିତଵତ୍ଯସି ତତସ୍ତ୍ରିଲୋକରକ୍ଷାର୍ଥେ କୋପୋ ମଯ୍ଯପି ତେ କୃତଃ

ତୁମେ କେବେ କିଛି ଅଜଣା ନୁହଁ, ତେବେ କାହିଁକି ରୁଷ୍ଟ ହେଲ? ପରେ, ତିନି ଲୋକର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ତୁମର କ୍ରୋଧ ମଧ୍ୟ ମୋ ଉପରେ ପଡ଼ିଛି।

ଯଦନର୍ଥାଯ ଭୂତାନାଂ ନ ତଦସ୍ତି ଖଲୁ ତ୍ଵଯି ଇତି ପ୍ରିଯଂଵଦେ ସାକ୍ଷାଦୀଶ୍ଵରେ ପରମେଶ୍ଵରେ

ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା କ୍ଷତିକାରକ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମରେ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରିୟମ୍ବଦେ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ଓ ପରମେଶ୍ୱରୀ।

ଶୃଂଗାରଭାଵସାରାଣାଂ ଜନ୍ମଭୂମିରକୃତ୍ରିମା ସ୍ଵଭର୍ତ୍ରା ଲଲିତନ୍ତଥ୍ଯମୁକ୍ତଂ ମତ୍ଵା ସ୍ମିତୋତ୍ତରମ୍

ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରେମର ସାର ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମସ୍ଥଳ ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ କୃତ୍ରିମ ନୁହଁ। ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ମୃଦୁ ଓ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ, ସେ ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଲଜ୍ଜଯା ନ କିମପ୍ଯୂଚେ କୌଶିକୀ ଵର୍ଣନାତ୍ପରମ୍ ତଦେଵ ଵର୍ଣଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ଶୃଣୁ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଵର୍ଣନମ୍

ଲଜ୍ଜାରେ କୌଶିକୀ ବର୍ଣ୍ଣନା ଛଡ଼ା କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ସେଥିରେ ବିସ୍ତାର କରିବି, ଦେବୀଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣ।

କିଂ ଦେଵେନ ନ ସା ଦୃଷ୍ଟା ଯା ସୃଷ୍ଟା କୌଶିକୀ ମଯା ତାଦୃଶୀ କନ୍ଯକା ଲୋକେ ନ ଭୂତା ନ ଭଵିଷ୍ଯତି

ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି କି? ଯିଏ କୌଶିକୀ ଭାବେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ। ଏପରି କନ୍ୟା ଏ ଲୋକରେ କେବେ ଥିଲେ ନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ।

ତସ୍ଯା ଵୀର୍ଯଂ ବଲଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯନିଲଯଂ ଵିଜଯଂ ତଥା ଶୁଂଭସ୍ଯ ଚ ନିଶୁଂଭସ୍ଯ ମାରଣେ ଚ ରଣେ ତଯୋଃ

ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବଳ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବାସ, ବିଜୟ, ଏବଂ ଶୁମ୍ଭ ଓ ନିଶୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବା ସବୁ ତାଙ୍କର।

ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଫଲଦାନଂ ଚ ଲୋକାଯ ଭଜତେ ସଦା ଲୋକାନାଂ ରକ୍ଷଣଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଵିଜ୍ଞାପଯିଷ୍ଯତି

ସେ ସଦା ଲୋକଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନିରନ୍ତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିବେ।

ଇତି ସଂଭାଷମାଣାଯା ଦେଵ୍ଯା ଏଵାଜ୍ଞଯା ତଦା ଵ୍ଯାଘ୍ରଃ ସଖ୍ଯା ସମାନୀଯ ପୁରୋ ଽଵସ୍ଥାପିତସ୍ତଦା

ଏପରି ଦେବୀ କଥାହେଉଥିବାବେଳେ, ସେଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ସେଙ୍କର ସହଚରୀ ବାଘକୁ ଆଣି ସାମ୍ନାରେ ରଖିଲେ।

ତଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯାହ ପୁନର୍ଦେଵୀ ଦେଵାନୀତମୁପାଯତମ୍ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ପଶ୍ଯ ନ ଚାନେନ ସଦୃଶୋ ମଦୁପାସକଃ

ସେଠାରେ ବାଘକୁ ଦେଖି, ଦେବୀ ପୁଣି କହିଲେ: 'ଦେବତାମାନେ ଏହି ବାଘକୁ ଉପାୟ ଭାବେ ଆଣିଛନ୍ତି। ଦେଖ, ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପରି କେହି ନାହିଁ।'

ଅନେନ ଦୁଷ୍ଟସଂଘେଭ୍ଯୋ ରକ୍ଷିତଂ ମତ୍ତପୋଵନମ୍ ଅତୀଵ ମମ ଭକ୍ତଶ୍ଚ ଵିଶ୍ରବ୍ଧଶ୍ଚ ସ୍ଵରକ୍ଷଣାତ୍

ଏହି ବାଘ ମୋର ତପୋବନକୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା। ସେ ମୋର ଗଭୀର ଭକ୍ତ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ।

ସ୍ଵଦେଶଂ ଚ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ପ୍ରସାଦାର୍ଥଂ ସମାଗତଃ ଯଦି ପ୍ରୀତିରଭୂନ୍ମତ୍ତଃ ପରାଂ ପ୍ରୀତିଂ କରୋଷି ମେ

ତୁମେ ନିଜ ଦେଶ ଛାଡି ମୋର କୃପା ପାଇବାକୁ ଏଠାରେ ଆସିଛ। ଯଦି ତୁମର ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଛି, ତେବେ ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରେମ ଦେଖା।

ନିତ୍ଯମନ୍ତଃପୁରଦ୍ଵାରି ନିଯୋଗାନ୍ନନ୍ଦିନଃ ସ୍ଵଯମ୍ ରକ୍ଷିଭିସ୍ସହ ତଚ୍ଚିହ୍ନୈର୍ଵର୍ତତାମଯମୀଶ୍ଵର

ନନ୍ଦିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ନିଜେ ରକ୍ଷକମାନେ ସହିତ ଏବଂ ସେହି ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ସଦା ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।