ଶିଵପୁରାଣମ୍

ମଯ୍ଯର୍ପିତମନା ଏଷ ଭଜତେ ମାମନନ୍ଯଧୀଃ ଅସ୍ଯ ସଂରକ୍ଷଣାଦନ୍ଯତ୍ପ୍ରିଯଂ ମମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ଏହାର ମନ ମୋ ପାଖରେ ଏକାଗ୍ର ଅଛି, ଏହି ବାଘ ମୋ ପ୍ରତି ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ଭକ୍ତି କରେ; ଏହି ବାଘର ରକ୍ଷା ଛଡ଼ା ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ନୁହେଁ।

ଭଵିତଵ୍ଯମନେନାତୋ ମମାନ୍ତଃପୁରଚାରିଣା ଗଣେଶ୍ଵରପଦଂ ଚାସ୍ମୈ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦାସ୍ଯତି ଶଂକରଃ

ଏହି ବାଘ ମୋ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବସିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ମମତାରେ ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ ରୂପରେ ପଦ ଦେବେ।

ଏନମଗ୍ରେସରଂ କୃତ୍ଵା ସଖୀଭିର୍ଗନ୍ତୁମୁତ୍ସହେ

ଏହି ବାଘକୁ ଆଗୁଆ କରି, ମୁଁ ମୋ ସଖୀମାନେ ସହିତ ଯାଇପାରିବି।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରହସନ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵୀମ୍ମୁଗ୍ଧାମିଵ ସ୍ମଯନ୍

ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ହସିଲେ ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିର୍ମଳ ଶିଶୁ ଭଳି ଦେଖି ମୁସ୍କୁରାଇଲେ।

ପଶୌ ଦେଵି ମୃଗାଃ କ୍ରୂରାଃ କ୍ଵ ଚ ତେ ଽନୁଗ୍ରହଃ ଶୁଭଃ ଆଶୀଵିଷମୁଖେ ସାକ୍ଷାଦମୃତଂ କିଂ ନିଷିଚ୍ଯତେ

ହେ ଦେବୀ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପଶୁମାନେ ଦୟାହୀନ ଏବଂ କ୍ରୂର। ତୁମର ମଙ୍ଗଳମୟ କୃପା କେଉଁଠି? ବିଷାକ୍ତ ସାପର ମୁହଁକୁ କିଏ ସିଧାସଳଖ ଅମୃତ ଢାଳେ?

ଵ୍ଯାଘ୍ରମାତ୍ରେଣ ସନ୍ନେଷ ଦୁଷ୍ଟଃ କୋ ଽପି ନିଶାଚରଃ ଅନେନ ଭକ୍ଷିତା ଗାଵୋ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ

ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ରାତିର ପ୍ରାଣୀ ଏକ ବାଘିଣୀ ସହିତ ଗାଁର ଗାଈ ଓ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଖାଇ ଦେଇଛି।

ତର୍ପଯଂସ୍ତାନ୍ଯଥାକାମଂ କାମରୂପୀ ଚରତ୍ଯସୌ ଅଵଶ୍ଯଂ ଖଲୁ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଫଲଂ ପାପସ୍ଯ କର୍ମଣଃ

ସେ ଯେଉଁ ରୂପ ଚାହେଁ ଧରି, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା କରେ ସେଉଁଠି ଘୁରେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ପାପ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ଅତଃ କିଂ କୃପଯା କୃତ୍ଯମୀଦୃଶେଷୁ ଦୁରାତ୍ମସୁ ଅନେନ ଦେଵ୍ଯାଃ କିଂ କୃତ୍ଯଂ ପ୍ରକୃତ୍ଯା କଲୁଷାତ୍ମନା

ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ କୃପା କରିବାର କ'ଣ ଅର୍ଥ? ଯେଉଁଠି ପ୍ରକୃତିରୁ ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ, ଦେବୀଙ୍କର କ'ଣ କାମ?

ଯଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ସର୍ଵଂ ତଥ୍ଯମସ୍ତ୍ଵଯମୀଦୃଶଃ ତଥାପି ମାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋ ଽଭୂନ୍ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯୋ ମାମୁପାଶ୍ରିତଃ

ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେସବୁ ସତ୍ୟ। ସେ ଏପରି ଅଟୁଟ। ତଥାପି, ଯେଉଁଠି ସେ ମୋ ଶରଣ ନେଇଛି, ମୁଁ ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ।

ଅସ୍ଯ ଭକ୍ତିମଵିଜ୍ଞାଯ ପ୍ରାଗ୍ଵୃତ୍ତଂ ତେ ନିଵେଦିତମ୍ ଭକ୍ତିଶ୍ଚେଦସ୍ଯ କିଂ ପାପୈର୍ନ ତେ ଭକ୍ତଃ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ଜାଣିନଥିବା ବେଳେ, ତୁମେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଥା କହିଛ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ଭକ୍ତ, ତାଙ୍କର ପାପ କ'ଣ କରିପାରିବ? ଭକ୍ତ କେବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।

ପୁଣ୍ଯକର୍ମାପି କିଂ କୁର୍ଯାତ୍ତ୍ଵଦୀଯାଜ୍ଞାନପେକ୍ଷଯା ଅଜା ପ୍ରଜ୍ଞା ପୁରାଣୀ ଚ ତ୍ଵମେଵ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଭଲ କାମ କରେ, ସେମାନେ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଛଡ଼ା କିଛି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମେ ଅଜନ୍ମା, ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ।

ତ୍ଵଦଧୀନା ହି ସର୍ଵେଷାଂ ବଂଧମୋକ୍ଷଵ୍ଯଵସ୍ଥିତିଃ ତ୍ଵଦୃତେ ପରମା ଶକ୍ତିଃ ସଂସିଦ୍ଧିଃ କସ୍ଯ କର୍ମଣା

ସମସ୍ତଙ୍କର ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତୁମକୁ ଛଡ଼ି, କାହାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବଶକ୍ତି ବା ସଫଳତା ଆସିପାରିବ?

ତ୍ଵମେଵ ଵିଵିଧା ଶକ୍ତିଃ ଭଵାନାମଥ ଵା ସ୍ଵଯମ୍ ଅଶକ୍ତଃ କର୍ମକରଣେ କର୍ତା ଵା କିଂ କରିଷ୍ଯତି

ତୁମେ ଏକା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତିର ମୂଳ। ଜଗତର ଜୀବମାନେ କିଛି କରନ୍ତୁ କି ନା କରନ୍ତୁ, ତୁମକୁ ଛଡ଼ି କର୍ତ୍ତା କ'ଣ କରିପାରିବ?

ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ମମ ଚାନ୍ଯେଷାଂ ଦେଵଦାନଵରକ୍ଷସାମ୍ ତତ୍ତଦୈଶ୍ଵର୍ଯସମ୍ପ୍ରାପ୍ତ୍ଯୈ ତଵୈଵାଜ୍ଞା ହି କାରଣମ୍

ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ତୁମର ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ।

ଅତୀତାଃ ଖଲ୍ଵସଂଖ୍ଯାତା ବ୍ରହ୍ମାଣୋ ହରଯୋ ଭଵାଃ ଅନାଗତାସ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ଵଦାଜ୍ଞାନୁଵିଧାଯିନଃ

ଅଗଣନୀୟ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବ ଚାଲିଗଲେ, ଅଗଣନୀୟ ଆସିବେ; ସମସ୍ତେ ତୁମ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

ତ୍ଵାମନାରାଧ୍ଯ ଦେଵେଶି ପୁରୁଷାର୍ଥଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ଲବ୍ଧୁଂ ନ ଶକ୍ଯମସ୍ମାଭିରପି ସର୍ଵୈଃ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ

ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବୀ, ତୁମକୁ ଉପାସନା କରିବା ଛଡ଼ା, ଆମେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ।

ଵ୍ଯତ୍ଯାସୋ ଽପି ଭଵେତ୍ସଦ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵସ୍ଥାଵରତ୍ଵଯୋଃ ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଚାପି ତ୍ଵଯେଵ ସ୍ଥାପିତଂ ଯତଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଜଡ଼ ପ୍ରାଣୀର ଅବସ୍ଥା ଏକାଏକି ବଦଳିଯାଇପାରେ; ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ତୁମେ ଏକା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର।

ତ୍ଵଂ ହି ସର୍ଵଜଗଦ୍ଭର୍ତୁଶ୍ଶିଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ ଅନାଦିମଧ୍ଯନିଧନା ଶକ୍ତିରାଦ୍ଯା ସନାତନୀ

ତୁମେ ଶିବଙ୍କର, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପାଳକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଆଦି ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ।

ସମସ୍ତଲୋକଯାତ୍ରାର୍ଥଂ ମୂର୍ତିମାଵିଶ୍ଯ କାମପି

ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚଳାଚଳ ପାଇଁ, ତୁମେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କର।

ଅତୋ ଦୁଷ୍କୃତକର୍ମାପି ଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଽଯଂ ତ୍ଵଦନୁଗ୍ରହାତ୍ ପ୍ରାପ୍ନୋତୁ ପରମାଂ ସିଦ୍ଧିମତ୍ର କଃ ପ୍ରତିବନ୍ଧକଃ

ଏହିପରି, ଏହି ବାଘ ମଧ୍ୟ, ଯଦିଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛି, ତୁମ ଦୟାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ପାଇପାରେ; ଏଠାରେ କ'ଣ ବାଧା ଅଛି?

ଇତ୍ଯାତ୍ମନଃ ପରଂ ଭାଵଂ ସ୍ମାରଯିତ୍ଵାନୁରୂପତଃ ବ୍ରହ୍ମଣାଭ୍ଯର୍ଥିତା ଗୌରୀ ତପସୋ ଽପି ନ୍ଯଵର୍ତତ

ଏପରି ଭାବେ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱରୂପକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଗୌରୀ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ରୁକିଦେଲେ।

ତତୋ ଦେଵୀମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯନ୍ତର୍ହିତେ ସତି ଦେଵୀଂ ଚ ମାତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେନାଂ ହିମଵତା ସହ

ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କର ମାଆ ମେନାଙ୍କୁ ହିମବତଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯାଶ୍ଵାସ୍ଯ ବହୁଧା ପିତରୌ ଵିରହାସହୌ ତପଃ ପ୍ରଣଯିନୋ ଦେଵୀ ତପୋଵନମହୀରୁହାନ୍

ସେ ତାଙ୍କର ବିଚ୍ଛେଦ ଦୁଃଖରେ ଅସହ୍ୟ ହୋଇଥିବା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବହୁ ଭଳି ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ଆସକ୍ତ ଦେବୀ ତପୋବନର ଗଛମାନେ ତଳକୁ ଗଲେ।

ଵିପ୍ରଯୋଗଶୁଚେଵାଗ୍ରେ ପୁଷ୍ପବାଷ୍ପଂ ଵିମୁଂଚତଃ ତତ୍ତୁଚ୍ଛାଖାସମାରୂଢଵିହଗୋ ଦୀରିତୈ ରୁତୈଃ

ବିଚ୍ଛେଦର ଦୁଃଖରେ, ଫୁଲ ଭଳି ଅଶ୍ରୁ ଝରାଉଥିବା ସମୟରେ, ଉପର ଡାଳିରେ ବସିଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଦୁଃଖର ସ୍ୱରରେ ଡାକିଲେ।

ଵ୍ଯାକୁଲଂ ବହୁଧା ଦୀନଂ ଵିଲାପମିଵ କୁର୍ଵତଃ ସଖୀଭ୍ଯଃ କଥଯଂତ୍ଯେଵଂ ସତ୍ତ୍ଵରା ଭର୍ତୃଦର୍ଶନେ

ବହୁ ଭଳି ଅସ୍ଥିର ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମନେ ମନେ କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର କାନ୍ଦିବା ପରି, ସେ ତାଙ୍କ ସହେଳୀମାନେ ପାଖରେ ଗଭୀର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ କଥା କହିଲେ।

ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଚ ତଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଂ ସ୍ନେହାତ୍ପୁତ୍ରମିଵୌରସମ୍ ଦେହସ୍ଯ ପ୍ରଭଯା ଚୈଵ ଦୀପଯନ୍ତୀ ଦିଶୋ ଦଶ

ସେ ସେଇ ବାଘକୁ ଆଗରେ ରଖିଲେ, ମୁଁ ପୁଅ ପ୍ରତି ଯେପରି ମମତା ରଖେ, ସେପରି ସ୍ନେହରେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଦଶଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରିଦେଲେ।

ପ୍ରଯଯୌ ମଂଦରଂ ଗୌରୀ ଯତ୍ର ଭର୍ତା ମହେଶ୍ଵରଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଜଗତାଂ ଧାତା କର୍ତା ପାତା ଵିନାଶକୃତ୍

ଗୌରୀ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ ମହେଶ୍ୱର ବସିଥିଲେ।

କୃତ୍ଵା ଗୌରଂ ଵପୁର୍ଦିଵ୍ଯଂ ଦେଵୀ ଗିରିଵରାତ୍ମଜା କଥଂ ଦଦର୍ଶ ଭର୍ତାରଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ମନ୍ଦିତଂ ସତୀ

ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ କିପରି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ?

ପ୍ରଵେଶସମଯେ ତସ୍ଯା ଭଵନଦ୍ଵାରଗୋଚରୈଃ ଗଣେଶୈଃ କିଂ କୃତଂ ଦେଵସ୍ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କିନ୍ତଦା ଽକରୋତ୍

ସେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ବେଳେ, ମହଲର ଦ୍ୱାରରେ ଥିବା ଗଣମାନେକୁ ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ କଣ କଲେ? ସେମାନେ କଣ କଲେ?