ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସାମରଃ ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଯଯୌ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତପୋଵନମ୍ ସଂସ୍ମରନ୍ମନସା ଦେଵଦୁଃଖମୋକ୍ଷଂ ସ୍ଵଯତ୍ନତଃ

ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବୀଙ୍କର ତପୋବନକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କର ମନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପ୍ରୟାସକୁ ଭାବିଲେ।

ଦଦର୍ଶ ଚ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ତପସି ନିଷ୍ଠିତାମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାମିଵ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ଭଵାନୀଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍

ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଲେ ଭବାନୀଙ୍କୁ, ଯିଏ ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟାରେ ବସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଭିତି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।

ନନାମ ଚାସ୍ଯ ଜଗତୋ ମାତରଂ ସ୍ଵସ୍ଯ ଵୈ ହରେଃ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ପିତୁର୍ଭାର୍ଯାମାର୍ଯାମଦ୍ରୀଶ୍ଵରାତ୍ମଜାମ୍

ସେ ଜଗତର ମାତାଙ୍କୁ, ନିଜ ଭାଇ ହରିଙ୍କ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟଙ୍କର ଜନ୍ମଜାତ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମାଣମାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵୀ ଦେଵଗଣୈଃ ସହ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ତଦର୍ହଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଽସ୍ମୈ ସ୍ଵାଗତାଦ୍ଯୈରୁପାଚରତ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଦେବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।

ତାଂ ଚ ପ୍ରତ୍ଯୁପଚାରୋକ୍ତିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯାଭିନଂଦ୍ଯ ଚ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତପସୋ ହେତୁମଜାନନ୍ନିଵ ପଦ୍ମଜଃ

ଦେବୀଙ୍କର ଆତିଥ୍ୟ ଶବ୍ଦକୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ, ପ୍ରଶଂସା କରି, ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ଅପରିଚିତ ଭଳି ଦେବୀଙ୍କର ତପସ୍ୟାର କାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ତୀଵ୍ରେଣ ତପସାନେନ ଦେଵ୍ଯା କିମିହ ସାଧ୍ଯତେ ତପଃଫଲାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ତ୍ଵଦଧୀନା ହି ସିଦ୍ଧଯଃ

ଏପରି ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରି, ଦେବୀ, ଏଠି କଣ ସାଧନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ତପସ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଫଳ ତ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଯଶ୍ଚୈଵ ଜଗତାଂ ଭର୍ତା ତମେଵ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ଭର୍ତାରମାତ୍ମନା ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରାପ୍ତଞ୍ଚ ତପସଃ ଫଲମ୍

ଯିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆପଣ ପତି ଭାବେ ପାଇଛନ୍ତି; ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।

ଅଥଵା ସର୍ଵମେଵୈତତ୍କ୍ରୀଡାଵିଲସିତଂ ତଵ ଇଦନ୍ତୁ ଚିତ୍ରଂ ଦେଵସ୍ଯ ଵିରହଂ ସହସେ କଥମ୍

କିମ୍ବା ଏହା ସବୁ ଆପଣଙ୍କର ଖେଳ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ; ତଥାପି, ଦେବୀ, ଦେବଙ୍କୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଆପଣ କିପରି ସହିପାରିଛନ୍ତି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।

ସର୍ଗାଦୌ ଭଵତୋ ଦେଵାଦୁତ୍ପତ୍ତିଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଯଦା ତଦା ପ୍ରଜାନାଂ ପ୍ରଥମସ୍ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରଥମଜଃ ସୁତଃ

ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା କଥା ଶୁଣାଯାଏ; ତାପରେ, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଆପଣ ମୋର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମଜାତ ପୁଅ।

ଯଦା ପୁନଃ ପ୍ରଜାଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ଲଲାଟାଦ୍ଭଵତୋ ଭଵଃ ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଽଭୂତ୍ତଦା ତ୍ଵଂ ମେ ଗୁରୁଃ ଶ୍ଵଶୁରଭାଵତଃ

ପୁନଃ, ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ଭବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାହାପରେ ଆପଣ ମୋର ଶ୍ୱଶୁର ହେବାରୁ ଗୁରୁ ହେଲେ।

ଯଦା ଭଵଦ୍ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସ୍ତେ ପୁତ୍ରୋ ମମ ପିତା ସ୍ଵଯମ୍ ତଦା ପିତାମହସ୍ତ୍ଵଂ ମେ ଜାତୋ ଲୋକପିତାମହ

ଯେତେବେଳେ ପାହାଡ଼ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ମୋର ମଧ୍ୟ ପିତା ହେଲେ, ତେବେ ଆପଣ ମୋର ପିତାମହ, ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ ହେଲେ।

ତଦୀଦୃଶସ୍ଯ ଭଵତୋ ଲୋକଯାତ୍ରାଵିଧାଯିନଃ ଵୃତ୍ତଵନ୍ତଃପୁରେ ଭର୍ତା କଥଯିଷ୍ଯେ କଥଂ ପୁନଃ

ଏପରି ଲୋକର ଚଳାଚଳ ନିୟମ କରୁଥିବା ଆପଣ, ପୂର୍ବରୁ ପତିର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୁନି ପତି ବିଷୟରେ କିପରି କହିବି?

କିମତ୍ର ବହୁନା ଦେହେ ଯଶ୍ଚାଯଂ ମମ କାଲିମା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସତ୍ତ୍ଵଵିଧାନେନ ଗୌରୀ ଭଵିତୁମୁତ୍ସହେ

ଏଠି ଅଧିକ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଏହି କଳିମା ରଙ୍ଗକୁ ଛାଡି, ଶୁଦ୍ଧ ଗୁଣରେ ଆମେ ଗୌରୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଏତାଵତା କିମର୍ଥେନ ତୀଵ୍ରଂ ଦେଵି ତପଃ କୃତମ୍ ସ୍ଵେଚ୍ଛୈଵ କିମପର୍ଯାପ୍ତା କ୍ରୀଡେଯଂ ହି ତଵେଦୃଶୀ

ଏପରି ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ, ଦେବୀ? ଆପଣଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଏକା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ କି? ଏପରି ଖେଳ ତ ଆପଣଙ୍କର।

କ୍ରୀଡା ଽପି ଚ ଜଗନ୍ମାତସ୍ତଵ ଲୋକହିତାଯ ଵୈ ଅତୋ ମମେଷ୍ଟମନଯା ଫଲଂ କିମପି ସାଧ୍ଯତାମ୍

ଜଗତର ମାତା, ଆପଣଙ୍କର ଖେଳ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ; ତେଣୁ, ଏହି ମୋର ଦ୍ୱାରା କିଛି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ସାଧନ ହେଉ।

ନିଶୁଂଭଶୁଂଭନାମାନୌ ଦୈତ୍ଯୌ ଦତ୍ତଵରୌ ମଯା ଦୃପ୍ତୌ ଦେଵାନ୍ପ୍ରବାଧେତେ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଲବ୍ଧସ୍ତଯୋର୍ଵଧଃ

ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଶୁମ୍ଭ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଦେତ୍ୟ, ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅତି ଅହଂକାରୀ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ବିନାଶ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି।

ଅଲଂ ଵିଲଂବନେନାତ୍ର ତ୍ଵଂ କ୍ଷଣେନ ସ୍ଥିରା ଭଵ ଶକ୍ତିର୍ଵିସୃଜ୍ଯମାନା ଽଦ୍ଯ ତଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି

ଏଠାରେ ଅଧିକ ବିଳମ୍ବ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ; ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ଦୃଢ଼ ହେବା, ଆଜି ତୁମ ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ ହେବା ସହିତ, ସେମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଭ୍ଯର୍ଥିତା ଚୈଵ ଦେଵୀ ଗିରିଵରାତ୍ମଜା ତ୍ଵକ୍କୋଶଂ ସହସୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ଗୌରୀ ସା ସମଜାଯତ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବାରୁ, ପର୍ବତର କନ୍ୟା ଦେବୀ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଚମ୍ର ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ଗୌରୀ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।

ସା ତ୍ଵକ୍କୋଶାତ୍ମନୋତ୍ସୃଷ୍ଟା କୌଶିକୀ ନାମ ନାମତଃ କାଲୀ କାଲାମ୍ବୁଦପ୍ରଖ୍ଯା କନ୍ଯକା ସମପଦ୍ଯତ

ସେଇ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ଚମ୍ରରୁ କୌଶିକୀ ନାମରେ, କାଳୀ ଭିନ୍ନ ନାମରେ, ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି କଳା ଏକ କନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ସା ତୁ ମାଯାତ୍ମିକା ଶକ୍ତିର୍ଯୋଗନିଦ୍ରା ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ଶଂଖଚକ୍ରତ୍ରିଶୂଲାଦିସାଯୁଧାଷ୍ଟମହାଭୁଜା

ସେ ମାୟାର ଶକ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଯୋଗନିଦ୍ରା ଭିନ୍ନ ନାମରେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଏବଂ ଅଠ ଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ ଥିଲେ।

ସୌମ୍ଯା ଘୋରା ଚ ମିଶ୍ରା ଚ ତ୍ରିନେତ୍ରା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରା ଅଜାତପୁଂସ୍ପର୍ଶରତିରଧୃଷ୍ଯା ଚାତିସୁନ୍ଦରୀ

ସେ ମୃଦୁ, ଭୟଙ୍କର ଓ ମିଶ୍ର ରୂପରେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଚାନ୍ଦ୍ରର ଶୋଭାରେ ଭୂଷିତ, ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ଅଜୟ, ଏବଂ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ।

ଦତ୍ତା ଚ ବ୍ରହ୍ମଣେ ଦେଵ୍ଯା ଶକ୍ତିରେଷା ସନାତନୀ ନିଶୁଂଭସ୍ଯ ଚ ଶୁଂଭସ୍ଯ ନିହଂତ୍ରୀ ଦୈତ୍ଯସିଂହଯୋଃ

ଏହି ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଶୁମ୍ଭ ଦେତ୍ୟସିଂହଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଶକ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମଣାପି ପ୍ରହୃଷ୍ଟେନ ତସ୍ଯୈ ପରମଶକ୍ତଯେ ପ୍ରବଲଃ କେସରୀ ଦତ୍ତୋ ଵାହନତ୍ଵେ ସମାଗତଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରବଳ ସିଂହକୁ ତାଙ୍କର ଯାନ ଭାବରେ ଦେଲେ।

ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ଚ ଵସତିଂ ତସ୍ଯାଃ ପୂଜାମାସଵପୂର୍ଵକୈଃ ମାଂସୈର୍ମତ୍ସ୍ଯୈରପୂପୈଶ୍ଚ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯାସୌ ସମାଦିଶତ୍

ସେ ଦେବୀଙ୍କର ପୂଜା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ମଦ, ମାଂସ, ମାଛ ଓ ପିଠା ଦ୍ୱାରା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ସା ଚୈଵ ସଂମତା ଶକ୍ତିର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମାତରଂ ଗୌରୀଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚାନୁପୂର୍ଵଶଃ

ସେ ଶକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ, ପ୍ରଥମେ ମା ଗୌରୀଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

ଶକ୍ତିଭିଶ୍ଚାପି ତୁଲ୍ଯାଭିଃ ସ୍ଵାତ୍ମଜାଭିରନେକଶଃ ପରୀତା ପ୍ରଯଯୌ ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୌ ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତା

ସେ ନିଜ ପରିଚୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଝିଅମାନେ ସହିତ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଦେତ୍ୟ ରାଜାମାନେକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।

ନିହତୌ ଚ ତଯା ତତ୍ର ସମରେ ଦୈତ୍ଯପୁଂଗଵୌ ତଦ୍ବାଣୈଃ କାମବାଣୈଶ୍ଚ ଚ୍ଛିନ୍ନଭିନ୍ନାଂଗମାନସୌ

ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦେତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ତୀର ଓ କାମ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଦେହ ଓ ମନ ଭାଙ୍ଗି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।

ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧଵିସ୍ତରଶ୍ଚାତ୍ର ନ କୃତୋ ଽନ୍ଯତ୍ର ଵର୍ଣନାତ୍ ଊହନୀଯଂ ପରସ୍ମାଚ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତଂ ଵର୍ଣଯାମି ଵଃ

ସେ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା ହୋଇନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ଅନୁମାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କିନ୍ତୁ ଆପଣମାନେ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ମୁଁ କହିବି।

ଉତ୍ପାଦ୍ଯ କୌଶିକୀଂ ଗୌରୀ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପ୍ରତିପାଦ୍ଯ ତାମ୍ ତସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁପକାରାଯ ପିତାମହମଥାବ୍ରଵୀତ୍

କୌଶିକୀଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ଗୌରୀ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଭରସା କରି ଦେଲେ; ତାପରେ ପ୍ରତିଉପକାର ସ୍ୱରୂପ ପିତାମହ କହିଲେ।