ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନମରାନ୍ଭୀତାନ୍ପ୍ରଣତାର୍ତିହରୋ ହରଃ ଇଦମାହ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରହସନ୍ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଵତୀମ୍

ଭୟଭୀତ ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି, ନମିଥିବାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ହର, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି ଏହି କଥା କହିଲେ।

ମାଭୈଷ୍ଟ ତ୍ରିଦଶାସ୍ସର୍ଵେ ଯୂଯଂ ଵୈ ମାମିକାଃ ପ୍ରଜାଃ ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥମେଵେହ ଧୃତୋ ଦଂଡଃ କୃପାଲୁନା

ତମେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟ କରନି, ତମେ ମୋର ନିଜ ଜନ। କେବଳ କୃପା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଭଵତାଂ ନିର୍ଜରାଣାଂ ହି କ୍ଷାନ୍ତୋ ଽସ୍ମାଭିର୍ଵ୍ଯତିକ୍ରମଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେଷ୍ଵସ୍ମାସୁ ଯୁଷ୍ମାକଂ ନ ସ୍ଥିତିର୍ନ ଚ ଜୀଵିତମ୍

ହେ ଅମରମାନେ, ତୁମର ଅପରାଧ ଆମେ ଖ୍ଷମା କରିଛୁ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅଁ, ତୁମର ପଦବୀ କିମ୍ବା ଜୀବନ ରହିନଥାଏ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତ୍ରିଦଶାସ୍ସର୍ଵେ ଶର୍ଵେଣାମିତତେଜସା ସଦ୍ଯୋ ଵିଗତସନ୍ଦେହା ନନୃତୁର୍ଵିବୁଧା ମୁଦା

ଏଭଳି ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଶର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁରନ୍ତ ସନ୍ଦେହ ହୀନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

ପ୍ରସନ୍ନମନସୋ ଭୂତ୍ଵାନନ୍ଦଵିହ୍ଵଲମାନସାଃ ସ୍ତୁତିମାରେଭିରେ କର୍ତୁଂ ଶଂକରସ୍ଯ ଦିଵୌକସଃ

ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜିଯାଇ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଷ୍ଟୁତି ଗାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତ୍ଵମେଵ ଦେଵାଖିଲଲୋକକର୍ତା ପାତା ଚ ହର୍ତା ପରମେଶ୍ଵରୋ ଽସି କଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଖ୍ଯସ୍ଵରୂପଭେଦୈ ରଜସ୍ତମସ୍ସତ୍ତ୍ଵଧୃତାତ୍ମମୂର୍ତେ

ତୁମେ ହେଉଛ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ; ତୁମେ ପରମେଶ୍ୱର, କବି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ, ରଜ, ତମସ୍ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମ ମୂର୍ତ୍ତି।

ସର୍ଵମୂର୍ତେ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵଭାଵନ ପାଵନ ଅମୂର୍ତେ ଭକ୍ତହେତୋର୍ହି ଗୃହୀତାକୃତିସୌଖ୍ଯଦ

ସମସ୍ତ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଅରୂପୀ, ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

ଚଂଦ୍ରୋ ଽଗଦୋ ହି ଦେଵେଶ କୃପାତସ୍ତଵ ଶଂକର ନିମଜ୍ଜନାନ୍ମୃତଃ ପ୍ରାପ ସୁଖଂ ମିହିରଜାଜଲିଃ

ହେ ଦେବେଶ, ହେ ଶଙ୍କର, ତୁମର କୃପାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ; ଡୁବିଯିବା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣର ଅର୍ପଣରୁ ସେ ସୁଖ ପାଇଥିଲେ।

ସୀମନ୍ତିନୀ ହତଧଵା ତଵ ପୂଜନତଃ ପ୍ରଭୋ ସୌଭାଗ୍ଯମତୁଲଂ ପ୍ରାପ ସୋମଵାରଵ୍ରତାତ୍ସୁତାନ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ, ସେ ସୀମନ୍ତିନୀ ତୁମ ପୂଜା କରି, ଅତୁଳ ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସୋମବାର ବ୍ରତରୁ ପୁଅମାନେ ପାଇଥିଲେ।

ଶ୍ରୀକରାଯ ଦଦୌ ଦେଵଃ ସ୍ଵୀଯଂ ପଦମନୁତ୍ତମମ୍ ସୁଦର୍ଶନମରକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ନୃପମଂଡଲଭୀତିତଃ

ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକରଙ୍କୁ ନିଜର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧାମ ଦାନ କଲେ; ହେ ସୁଦର୍ଶନ, ତୁମେ ରାଜାମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅଜୟ ଅଟୁଟ ଅଛ।

ମେଦୁରଂ ତାରଯାମାସ ସଦାରଂ ଚ ଘୃଣାନିଧିଃ ଶାରଦାଂ ଵିଧଵାଂ ଚକ୍ରେ ସଧଵାଂ କ୍ରିଯଯା ଭଵାନ୍

ଦୟାର ସାଗର ମେଦୁରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଉଦ୍ଧାର କଲେ; ତୁମ ଉପକାରରେ ଶାରଦା, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ବିଧବା ଥିଲେ, ସେ ପୁନି ସ୍ୱାମୀସହିତ ହେଲେ।

ଭଦ୍ରାଯୁଷୋ ଵିପତ୍ତିଂ ଚ ଵିଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତ୍ଵମଦାଃ ସୁଖମ୍ ସୌମିନୀ ଭଵବନ୍ଧାଦ୍ଵୈ ମୁକ୍ତା ଽଭୂତ୍ତଵ ସେଵନାତ୍

ତୁମେ ଭଦ୍ରାୟୁଷଙ୍କର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ କାଟି ତାଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଲେ; ସୌମିନୀ ତୁମ ସେବାରେ ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।

ତ୍ଵଂ ଶଂଭୋ କହରୀଶାଶ୍ଚ ରଜସ୍ସତ୍ତ୍ଵତମୋଗୁଣୈଃ କର୍ତା ପାତା ତଥା ହର୍ତା ଜନାନୁଗ୍ରହକାଂକ୍ଷଯା

ହେ ଶମ୍ଭୁ, ହେ ନଦୀର ନାଥ, ତୁମେ ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରୁଛ; ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅଭିଲାଷାରେ।

ସର୍ଵଗର୍ଵାପହାରୀ ଚ ସର୍ଵତେଜୋଵିଲାସକଃ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଦିଗୂଢଶ୍ଚ ସର୍ଵାନୁଗ୍ରହକାରକଃ

ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅହଂକାର ଦୂର କର, ସମସ୍ତ ତେଜ ଉଜାଗର କର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୃପା ଦେଉଛ।

ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵଂ ଚ ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ସର୍ଵଂ ଗିରୀଶ୍ଵର ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି ପୁନସ୍ତ୍ରାହି କୃପାଂ କୁରୁ ମମୋପରି

ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମଠାରୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ; ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାଥ। ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ପୁନି ରକ୍ଷା କର—ମୋ ଉପରେ କୃପା କର।

ଅଥାସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଣିପତ୍ଯ କୃତାଂଜଲିଃ ଏଵଂ ତ୍ଵଵସରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵ୍ଯଜ୍ଞାପଯତ ଶୂଲିନେ

ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ହାତ ଜୋଡି ଶିର ନମାଇ ଏହି ଅବସର ପାଇଁ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଜଯ ଦେଵ ମହାଦେଵ ପ୍ରଣତାର୍ତିଵିଭଂଜନ ଈଦୃଶେଷ୍ଵପରାଧେଷୁ କୋ ଽନ୍ଯସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରସୀଦତି

ଜୟ ହେ ପ୍ରଭୁ, ମହାଦେବ, ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ଦୁଃଖିତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା; ଏପରି ଅପରାଧରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ କୃପା କରିପାରିବେ?

ଲବ୍ଧମାନୋ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ଯେ ପୁରା ନିହିତା ମୃଧେ ପ୍ରତ୍ଯାପତ୍ତିର୍ନ କସ୍ଯ ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରସନ୍ନେ ପରମେଶ୍ଵରେ

ଯେମାନେ ପୂର୍ବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଥିଲେ ଏବଂ ପୁନି ହେବେ, ପରମେଶ୍ୱର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ କିଏ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତି ନ ପାଇବେ?

ଯଦିଦଂ ଦେଵଦେଵାନାଂ କୃତମନ୍ତୁଷୁ ଦୂଷଣମ୍ ତଦିଦଂ ଭୂଷଣଂ ମନ୍ଯେତ ଅଂଗୀକାରଗୌରଵାତ୍

ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ତୁମ ସ୍ୱୀକୃତିକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେଉଁଠି ଏହାକୁ ଭୂଷଣ ଭାବେ ମନାଯାଉ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯମାନସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରମେଷ୍ଠିନା ଵିଲୋକ୍ଯ ଵଦନଂ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵଦେଵସ୍ସ୍ମଯନ୍ନିଵ

ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଦେବୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ମୃଦୁ ହସିଲେ।

ପୁତ୍ରଭୂତସ୍ଯ ଵାତ୍ସଲ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦ୍ମଜନ୍ମନଃ ଦେଵାଦୀନାଂ ଯଥାପୂର୍ଵମଂଗାନି ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରଭୁଃ

ପୁତ୍ରସମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ, ପ୍ରଭୁ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଫେରାଇ ଦେଲେ।

ପ୍ରଥମାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଯା ଦେଵ୍ଯୋ ଦଂଡିତା ଦେଵମାତରଃ ତାସାମପି ଯଥାପୂର୍ଵାଣ୍ଯଂଗାନି ଗିରିଶୋ ଦଦୌ

ଏବଂ ଯେଉଁ ଦେବୀମାନେ ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ଦେବମାତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ନାଥ ପୂର୍ବବତ୍ ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଫେରାଇ ଦେଲେ।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଭଗଵାନେଵ ସ୍ଵଯଂ ବ୍ରହ୍ମା ପିତାମହଃ ତତ୍ପାପାନୁଗୁଣଂ ଚକ୍ରେ ଜରଚ୍ଛାଗମୁଖଂ ମୁଖମ୍

କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ, ପିତାମହ, ତାଙ୍କର ପାପ ଅନୁଯାୟୀ ବୃଦ୍ଧ ଛାଗର ମୁହଁ ଦେଲେ।

ସୋ ଽପି ସଂଜ୍ଞାଂ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜୀଵିତଃ ସୁଧୀ ଭୀତଃ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ ଶଂଭୁଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରଲପନ୍ବହୁ

ସେ ଚେତନା ଫେରି, ଜୀବନ ଦେଖି, ଭୟଭିତ ହେଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ବହୁ କଥା କହି କ୍ଷମା ଚାହିଲେ।

ଜଯ ଦେଵ ଜଗନ୍ନାଥ ଲୋକାନୁଗ୍ରହକାରକ କୃପାଂ କୁରୁ ମହେଶାନାପରାଧଂ ମେ କ୍ଷମସ୍ଵ ହ

ଜୟ ହେ ପ୍ରଭୁ, ଜଗନ୍ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌କୁ କୃପା କରୁଥିବା; ମହେଶ୍ୱର, ମୋ ଉପରେ କୃପା କର, ମୋ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କର।

କର୍ତା ଭର୍ତା ଚ ହର୍ତା ଚ ତ୍ଵମେଵ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭୋ ମଯା ଜ୍ଞାତଂ ଵିଶେଷେଣ ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିସକଲେଶ୍ଵରଃ

ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ ଓ ସଂହାରକ, ହେ ପ୍ରଭୁ; ମୁଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ବୁଝିଲି ଯେ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ।

ତ୍ଵଯୈଵ ଵିତତଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ସୃଷ୍ଟଂ ନ ନାଶିତମ୍ ନ ହି ତ୍ଵଦଧିକାଃ କେଚିଦୀଶାସ୍ତେ ଽଚ୍ଯୁତକାଦଯଃ

ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ବିସ୍ତାର କର, ଭରି ରଖ, ସୃଷ୍ଟି କର, ନାଶ କରନାହାଁ; ଏଇ ଅଚ୍ୟୁତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କେହି ତୁମଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ନୁହଁନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ତଂ ତଥା ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଭୀତଂ ପ୍ରଲପଂତଂ କୃତାଗସମ୍

ସେ ଏପରି ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କଥା କହୁଥିଲେ, କାରଣ ସେ ଏକ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ।

ତଥୋକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତସ୍ଯ ପିତୁଃ ପ୍ରିଯଚିକୀର୍ଷଯା ଗାଣପତ୍ଯଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଦକ୍ଷାଯାକ୍ଷଯମୀଶ୍ଵରଃ

ଏପରି କହି, ତାଙ୍କର ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଈଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଗଣମାନ୍ୟତା ଓ ଅବିନାଶୀ ଗଣପତି ପଦବୀ ଦେଲେ।