ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପିତା ତଵୋତ୍ସୃଷ୍ଟଵିଭୂଷଣାଂବରସ୍ରଗୁତ୍ତରୀଯାମଲକେଶସଂହତିଃ ପ୍ରଵାତରଂଭେଵ ଲତେଵ ଚଂଚଲଃ ପପାତ ଵୈ ଭୈରଵପାଦପଂକଜେ

ତୁମ ପିତା, ତାଙ୍କର ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଉପର ଚାଦର ଏବଂ ଜଟା ଛାଡ଼ି, ବାତାସ ଆସିଲେ ଲତା ଯେପରି ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେପରି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କରଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ତାଵଦ୍ଵିଧିଂ ତାତ ଦିଦୃକ୍ଷୁରଚ୍ଯୁତଃ କୃପାଲୁରସ୍ମତ୍ପତିପାଦପଲ୍ଲଵମ୍ ନିଷିଚ୍ଯ ବାଷ୍ପୈରଵଦତ୍କୃତାଂଜଲିର୍ଯଥା ଶିଶୁଃ ସ୍ଵଂ ପିତରଂ କଲାକ୍ଷରମ୍

ତାପରେ ଦୟାଳୁ ଅଚ୍ୟୁତ, ନିଜେ ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳି ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ହାତ ଜୋଡି ଓ ଅଖିରୁ ଲୁହ ଝରାଇ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଭାବୁକ ଶବ୍ଦରେ କହେ, ସେପରି କଥା କହିଲେ ।

ତ୍ଵଯା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପୁରା ହି ଦତ୍ତଂ ଯଦସ୍ଯ ପଞ୍ଚାନନମୀଶଚିହ୍ନମ୍ ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷମସ୍ଵାଦ୍ଯମନୁଗ୍ରହାର୍ହଂ କୁରୁ ପ୍ରସାଦଂ ଵିଧଯେ ହ୍ଯମୁଷ୍ମୈ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଦିନ ଶ୍ରମ କରି ଏହି ପଞ୍ଚମୁଖ ଚିହ୍ନ, ଶାସନର ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ । ସେ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ । ଏହି ବିଧି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତୁ ।

ଇତ୍ଯର୍ଥିତୋ ଽଚ୍ଯୁତେନେଶସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସୁରଗଣାଂଗଣେ ନିଵର୍ତଯାମାସ ତଦା ଭୈରଵଂ ବ୍ରହ୍ମଦଂଡତଃ

ଏପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଇ, ଦେବମାନେ ଥିବା ସଭାରେ, ସେତେବେଳେ ଭୈରବଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ।

ଅଥାହ ଦେଵଃ କିତଵଂ ଵିଧିଂ ଵିଗତକଂଧରମ୍ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵମର୍ହଣାକାଂକ୍ଷୀ ଶଠମୀଶତ୍ଵମାସ୍ଥିତଃ

ତାପରେ ଦେବତା, ମୁଣ୍ଡହୀନ ଏହି ଚତୁର ବିଧିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ପୂଜା ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଚତୁର ଓ ଚଳାକ ହୋଇ ଅଧିପତ୍ୟ ନେଇଛ ।'

ନାତସ୍ତେ ସତ୍କୃତିର୍ଲୋକେ ଭୂଯାତ୍ସ୍ଥାନୋତ୍ସଵାଦିକମ୍ ସ୍ଵାମିନ୍ପ୍ରସୀଦାଦ୍ଯ ମହାଵିଭୂତେ ମନ୍ଯେ ଵରଂ ଵରଦ ମେ ଶିରସଃ ପ୍ରମୋକ୍ଷମ୍

ତୁମେ ପୁଣି ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ସମ୍ମାନ ନ ପାଅ । ହେ ମହାମହିମାନ୍ବିତ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଭାବୁଛି, ମୋର ମୁଣ୍ଡର ମୁକ୍ତି ହିଁ ମୋ ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ।

ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ବଂଧଵେ ଵିଶ୍ଵଯୋନଯେ ସହିଷ୍ଣଵେ ସର୍ଵଦୋଷାଣାଂ ଶଂଭଵେ ଶୈଲଧନ୍ଵନେ

ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ଭଗବାନ, ବନ୍ଧୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସହିପାରୁଥିବା, ଶଂଭୁ, ପାହାଡ଼ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ।

ଅରାଜଭଯମେତଦ୍ଵୈ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ନ ଶିଷ୍ଯତି ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ଦଂଡାର୍ହଂ ଵହ ଲୋକଧୁରଂ ଶିଶୋ

ରାଜା ନଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟରେ ଟିକି ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଯିଏ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ, ଏବଂ ଜଗତର ଭାର ଉଠା, ହେ ପୁଅ ।

ଵରଂ ଦଦାମି ତେ ତତ୍ର ଗୃହାଣ ଦୁର୍ଲଭଂ ପରମ୍ ଵୈତାନିକେଷୁ ଗୃହ୍ଯେଷୁ ଯଜ୍ଞେ ଚ ଭଵାନ୍ ଗୁରୁଃ

ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଉଛି—ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଗ୍ରହଣ କର; ସମସ୍ତ ବୈତାନିକ ଓ ଗୃହଯଜ୍ଞରେ, ତୁମେ ଗୁରୁ ହେବ ।

ନିଷ୍ଫଲସ୍ତ୍ଵଦୃତେ ଯଜ୍ଞଃ ସାଂଗଶ୍ଚ ସହଦକ୍ଷିଣଃ ଅଥାହ ଦେଵଃ କିତଵଂ କେତକଂ କୂଟସାକ୍ଷିଣମ୍

ତୁମେ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଇନାହିଁ । ତାପରେ ଦେବତା, ଚତୁର କେତକୀ, ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀକୁ କହିଲେ ।

ରେ ରେ କେତକ ଦୁଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ଶଠ ଦୂରମିତୋ ଵ୍ରଜ ମମାପି ପ୍ରେମ ତେ ପୁଷ୍ପେ ମା ଭୂତ୍ପୂଜାସ୍ଵିତଃ ପରମ୍

ଅରେ କେତକୀ, ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଚଳାକ—ଏଠାରୁ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଅ! ମୋ ପୂଜାରେ ତୁମ ଫୁଲ କେବେ ଅଂଶ ହେଉନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା କେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଉନାହିଁ ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ତତ୍ର ଦେଵେନ କେତକଂ ଦେଵଜାତଯଃ ସର୍ଵାନି ଵାରଯାମାସୁସ୍ତତ୍ପାର୍ଶ୍ଵାଦନ୍ଯତସ୍ତଦା

ଏପରି ଦେବତା କହିବା ସହିତ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କେତକୀକୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରୁ ଦୂରେ ରଖିବାକୁ ନିଷେଧ କଲେ ।

ନମସ୍ତେ ନାଥ ମେ ଜନ୍ମନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵଦାଜ୍ଞଯା ସଫଲଂ କ୍ରିଯତାଂ ତାତ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ମମ କିଲ୍ବିଷମ୍

ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋର ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଥିଲା, ଏବେ ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଫଳବତୀ କରନ୍ତୁ, ହେ ବାପା! ମୋର ପାପକୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ ।

ଜ୍ଞାନାଜ୍ଞାନକୃତଂ ପାପଂ ନାଶଯତ୍ଯେଵ ତେ ସ୍ମୃତିଃ ତାଦୃଶେ ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେ ମେ ମିଥ୍ଯାଦୋଷଃ କୁତୋ ଭଵେତ୍

ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ମରଣରେ ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ । ଏପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମୋ ପାଇଁ ମିଥ୍ୟା ଦୋଷ କିପରି ହେବ?

ତଥା ସ୍ତୁତସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍କେତକେନ ସଭାତଲେ ନ ମେ ତ୍ଵଦ୍ଧାରଣଂ ଯୋଗ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵାଗହମୀଶ୍ଵରଃ

ଏପରି କେତକୀ ଦ୍ୱାରା ସଭା ମଝିରେ ସ୍ତୁତି ପାଇ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଧାରଣ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ମୁଁ ସତ୍ୟବାଦୀ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।'

ମଦୀଯାସ୍ତ୍ଵାଂ ଧରିଷ୍ଯଂଇ ଜନ୍ମ ତେ ସଫଲଂ ତତଃ ତ୍ଵଂ ଵୈ ଵିତାନଵ୍ଯାଜେନ ମମୋପରି ଭଵିଷ୍ଯସି

କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଜର ଭାବେ ଧାରଣ କରିବି; ଏଭଳି ତୁମର ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେବ । ଛତାର ଉପଲକ୍ଷେ, ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ରହିବ ।

ଇତ୍ଯନୁଗୃହ୍ଯ ଭଗଵାନ୍କେତକଂ ଵିଧିମାଧଵୌ ଵିରରାଜ ସଭାମଧ୍ଯେ ସର୍ଵଦେଵୈରଭିଷ୍ଟୁତଃ

ଏଭଳି କେତକୀ ଉପରେ କୃପା କରି, ପ୍ରଭୁ, ବିଧି ଓ ମାଧବ ସହିତ, ସଭା ମଝିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ।

ତତ୍ରାଂତରେ ତୌ ଚ ନାଥଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵିଧିମାଧଵୌ ବଦ୍ଧାଂଜଲିପୁଟୌ ତୂଷ୍ଣୀଂ ତସ୍ଥତୁର୍ଦକ୍ଷଵାମଗୌ

ସେଠାରେ ବିଧି ଓ ମାଧବ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ହାତ ଜୋଡି ଡାହାଣ ଓ ବାମ ପାଖରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ।

ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ତୌ ଦେଵଂ ସକୁଟୁଂବଂ ଵରାସନେ ପୂଜଯାମାସତୁଃ ପୂଜ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯୈଃ ପୁରୁଷଵସ୍ତୁଭିଃ

ସେଠାରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଗରିମାସ୍ଥାନରେ ବସାଇ, ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ ।

ପୌରୁଷଂ ପ୍ରାକୃତଂ ଵସ୍ତୁଜ୍ଞେଯଂ ଦୀର୍ଘାଲ୍ପକାଲିକମ୍ ହାରନୂପୁରକେଯୂରକିରୀଟମଣିକୁଂଡଲୈଃ

ପୁରୁଷ ସ୍ୱଭାବିକ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଯାହାକୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ସେଠି ହାର, ନୂପୁର, ବାହୁଡ଼ି, ମୁକୁଟ, ମଣି ଓ କଣବାଲା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ, ଏହା କେତେ ଦୀର୍ଘ କିମ୍ବା କ୍ଷଣିକ ହେଉଥିବାରେ ମତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ।

ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରୋତ୍ତରୀଯସ୍ରକ୍କ୍ଷୌମମାଲ୍ଯାଂଗୁଲୀଯକୈଃ ପୁଷ୍ପତାଂବୂଲକର୍ପୂରଚଂଦନାଗୁରୁଲେପନୈଃ

ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର, ଉପର ଚାଦର, ମାଳା, ରେଶମ, ଫୁଲ ମାଳା, ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଫୁଲ, ତାମ୍ବୁଳ, କପୂର, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ ଚୁଆଯାଏ।

ଧୂପଦୀପସିତଚ୍ଛତ୍ରଵ୍ଯଜନଧ୍ଵଜଚାମରୈଃ ଅନ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯୋପହାରୈଶ୍ଚ ଵାଙ୍ମନୋତୀତଵୈଭଵୈଃ

ଧୂପ, ଦୀପ, ସ୍ୱେତ ଛତା, ବା ଚମର, ପତାକା, ଚାମର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା, ଯାହାର ମହିମା କଥା ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ।

ପତିଯୋଗ୍ଯୈଃ ପଶ୍ଵଲଭ୍ଯୈସ୍ତୌ ସମର୍ଚଯତାଂ ପତିମ୍ ଯଦ୍ଯଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ଵସ୍ତୁ ପତିଯୋଗ୍ଯଂ ହିତଦ୍ଧ୍ଵଜେ

ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯାହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉପଯୋଗୀ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିବା, ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱାରା ପତିଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦ୍ଵସ୍ତ୍ଵଖିଲମୀଶୋପି ପାରଂ ପର୍ଯଚିକୀର୍ଷଯା ସଭ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଦଦୌ ହୃଷ୍ଟଃ ପୃଥକ୍ତତ୍ର ଯଥାକ୍ରମମ୍

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହୋଇ ସେଇ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ସଭାସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଏବଂ ନିୟମିତ କ୍ରମରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ।

କୋଲାହଲୋ ମହାନାସୀତ୍ତତ୍ର ତଦ୍ଵସ୍ତୁ ଗୃହ୍ଣତାମ୍ ତତ୍ରୈଵ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଭ୍ଯାଂ ଚାର୍ଚିତଃ ଶଂକରଃ ପୁରା

ସେଠାରେ ସେଇ ବସ୍ତୁ ନେଉଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହ ହେଲା; ସେଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରସନ୍ନଃ ପ୍ରାହ ତୌ ନମ୍ରୌ ସସ୍ମିତଂ ଭକ୍ତିଵର୍ଧନଃ ତୁଷ୍ଟୋ ଽହମଦ୍ଯ ଵାଂ ଵତ୍ସୌ ପୂଜଯା ଽସ୍ମିନ୍ମହାଦିନେ

ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ନମ୍ର ହୋଇଥିବାକୁ ହସି ହସି କହିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇଲା: 'ମୁଁ ଏହି ମହାଦିନରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ପୂଜାରେ ଖୁସି ହେଲି।'

ଦିନମେତତ୍ତତଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ମହତ୍ତରମ୍ ଶିଵରାତ୍ରିରିତି ଖ୍ଯାତା ତିଥିରେଷା ମମ ପ୍ରିଯା

ଏହି ଦିନ ଏବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ହେବ; ଏହି ତିଥି, ଯାହାକୁ ଶିବରାତ୍ରି ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ, ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।

ଏତତ୍କାଲେ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପୂଜାଂ ମଲ୍ଲିଂଗବେରଯୋଃ କୁର୍ଯାତ୍ତୁ ଜଗତଃ କୃତ୍ଯଂ ସ୍ଥିତିସର୍ଗାଦିକଂ ପୁମାନ୍

ଏହି ସମୟରେ ଯିଏ ମାଳା ଲାଗିଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଓ ବିଗ୍ରହର ପୂଜା କରେ, ସେ ଜଗତର ରକ୍ଷା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରେ।

ଶିଵରାତ୍ରାଵହୋରାତ୍ରଂ ନିରାହାରୋ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ ଅର୍ଚଯେଦ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଥାବଲମଵଂଚକଃ

ଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଓ ରାତି, ଯିଏ ଉପବାସ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ନିୟମ ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଭିତରେ କୌଶଳ ନ ରଖି ପୂଜା କରେ—