ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଅଶେଷାମିଵ ତାମାଜ୍ଞାଂ ଶିଵଯୋଶ୍ଚିତ୍ରକୃତ୍ଯଯୋଃ ମୂର୍ଧ୍ନି କୃତ୍ଵା ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଭଦ୍ରୋ ଗଂତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ

ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଭଦ୍ର ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

ଅଥୈଷ ଭଗଵାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରେତାଵାସକୃତାଲଯଃ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାଦେଵୋ ଦେଵ୍ଯା ମନ୍ଯୁପ୍ରମାର୍ଜକଃ

ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ବିରଭଦ୍ର, ଦେବୀଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦୂର କରିବାରେ, ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ବାସ କରୁଥିବା ମହାଦେବ, ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସସର୍ଜ ରୋମକୂପେଭ୍ଯୋ ରୋମଜାଖ୍ଯାନ୍ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍ ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଭୁଜଦେଶାତ୍ତୁ ଶତକୋଟିଗଵିଶ୍ଵରାନ୍

ତାଙ୍କର ତ୍ୱଚାର ରୋମ କୂପରୁ ରୋମଜ ନାମକ ଗଣପତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରୁ ଶତ କୋଟି ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ଉପଜିଲେ।

ପାଦାତ୍ତଥୋରୁଦେଶାଚ୍ଚ ପୃଷ୍ଠାତ୍ପାର୍ଶ୍ଵାନ୍ମୁଖାଦ୍ଗଲାତ୍ ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁଲ୍ଫାଚ୍ଛିରୋମଧ୍ଯାତ୍କଂଠାଦାସ୍ଯାତ୍ତଥୋଦରାତ୍

ତାଙ୍କର ପା, ଉରୁ, ପିଠ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ମୁହଁ, ଗଳା, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଗୋଡ଼, ମୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ, କଣ୍ଠ, ମୁଖ ଓ ଉଦରରୁ ଅନେକ ଜୀବ ଉପଜିଲେ।

ତଦା ଗଣେଶ୍ଵରୈର୍ଭଦ୍ରୈର୍ଭଦ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମୈଃ ସଂଛାଦିତମଭୂତ୍ସର୍ଵଂ ସାକାଶଵିଵରଂ ଜଗତ୍

ସେସବୁ ଭଦ୍ର ଗଣେଶ୍ୱରମାନେ, ଭଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସମାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଭରିଗଲେ, ଏହି ଭୂମିର ଦିଗ ଦିଗରେ।

ସର୍ଵେ ସହସ୍ରହସ୍ତାସ୍ତେ ସହସ୍ରାଯୁଧପାଣଯଃ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରାସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରସମପ୍ରଭାଃ

ସେମାନେ ସବୁ ହଜାର ହାତ ଧରିଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାତରେ ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ।

ଶୂଲଶକ୍ତିଗଦାହସ୍ତାଷ୍ଟଂକୋପଲଶିଲାଧରାଃ କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଦୃଶାସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରାଶ୍ଚ ଜଟାଧରାଃ

ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଜଟାଧାରୀ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ଗଦା, କୋପଲ, ପଥର ଧରିଥିବା, କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସଦୃଶ।

ନିପେତୁର୍ଭୃଶମାକାଶେ ଶତଶସ୍ସିଂହଵାହନାଃ ଵିନେଦୁଶ୍ଚ ମହାନାଦାଞ୍ଜଲଦା ଇଵ ଭଦ୍ରଜାଃ

ଶତଶ: ଭଦ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ସିଂହ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଆକାଶରେ ତେଜରେ ତଳିଗଲେ, ବଡ଼ ଧ୍ୱନିରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ବଦଳର ଭଳି।

ତୈର୍ଭଦ୍ରୈର୍ଭଗଵାନ୍ମଦ୍ରସ୍ତଥା ପରିଵୃତୋ ବଭୌ କାଲାନଲଶତୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ଯଥାଂତେ କାଲଭୈରଵଃ

ସେସବୁ ଭଦ୍ର ଗଣମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ, ଯେପରି କାଳଭୈରବ ଶତ ଶତ କାଳାଗ୍ନିରେ ଆବୃତ ହୁଅନ୍ତି।

ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ସମାରୁହ୍ଯ ଵୃଷେଂଦ୍ରଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ ଜଗାମ ଭଗଵାନ୍ଭଦ୍ରଶ୍ଶୁଭମଭ୍ରଂ ଯଥା ଭଵଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଦ୍ର ପ୍ରଭୁ, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ ହେଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ଵୃଷଭମାରୂଢେ ଭଦ୍ରେ ତୁ ଭସିତପ୍ରଭଃ ବଭାର ମୌକ୍ତିକଂ ଛତ୍ରଂ ଗୃହୀତସିତଚାମରଃ

ଭଦ୍ର, ଭସ୍ମ ଭଳି ଚମକି, ବୃଷ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ମୂକ୍ତା ଭଳି ଧଳା ଛତା ଧରିଥିଲେ, ଶୁଧ୍ଧ ଧଳା ଚାମର ଧରିଥିଲେ।

ସ ତଦା ଶୁଶୁଭେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଭଦ୍ରସ୍ଯ ଭସିତପ୍ରଭଃ ଭଗଵାନିଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵିଶ୍ଵଜଗଦ୍ଗୁରୋଃ

ତାପରେ, ଭଦ୍ରଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଭସ୍ମ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ପାହାଡ଼ର ମହାରାଜ ଭଳି, ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

ସୋ ଽପି ତେନ ବଭୌ ଭଦ୍ରଃ ଶ୍ଵେତଚାମରପାଣିନା ବାଲସୋମେନ ସୌମ୍ଯେନ ଯଥା ଶୂଲଵରାଯୁଧଃ

ଭଦ୍ର, ଧଳା ଚାମର ହାତରେ ଧରି, ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମୃଦୁ ଚମକିଲେ, ଯେପରି ଶୂଳ ଧରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।

ଦଧ୍ମୌ ଶଂଖଂ ସିତଂ ଭଦ୍ରଂ ଭଦ୍ରସ୍ଯ ପୁରତଃ ଶୁଭମ୍ ଭାନୁକଂପୋ ମହାତେଜା ହେମରତ୍ନୈରଲଂକୃତଃ

ଭଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ହେମ ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଭାନୁ, ଶୁଭ୍ର ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କଲେ।

ଦେଵଦୁଂଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଦିଵ୍ଯସଂକୁଲନିଃସ୍ଵନାଃ ଵଵୃଷୁଶ୍ଶତଶୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ବଲାହକାଃ

ଦେବମାନଙ୍କ ଦୁଂଦୁଭି ଦିଗ୍ବଜ୍ୟ ଧ୍ୱନିରେ ମଣିଗଲା, ଆକାଶ ଭରିଗଲା, ଶତଶ: ମେଘ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ।

ଫୁଲ୍ଲାନାଂ ମଧୁଗର୍ଭାଣାଂ ପୁଷ୍ପାଣାଂ ଗଂଧବଂଧଵଃ ମାର୍ଗାନୁକୂଲସଂଵାହା ଵବୁଶ୍ଚ ପଥି ମାରୁତାଃ

ଫୁଲ ଫୁଲିଥିବା, ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ବାୟୁ, ପଥରେ ଶୀତଳ ହେଇ ବହିଲା, ଯାତ୍ରାକୁ ସହଜ କଲା।

ତତୋ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ ସର୍ଵେ ମତ୍ତା ଯୁଦ୍ଧବଲୋଦ୍ଧତାଃ

ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଗଣେଶ୍ୱରମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଓ ମଦମସ୍ତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।

ତଦା ଭଦ୍ରଗଣାଂତଃସ୍ଥୋ ବଭୌ ଭଦ୍ରଃ ସ ଭଦ୍ରଯା ଯଥା ରୁଦ୍ରଗଣାଂତଃ ସ୍ଥସ୍ତ୍ର୍ଯମ୍ବକୋଂବିକଯା ସହ

ସେ ସମୟରେ, ଭଦ୍ର ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଦ୍ର ଭଦ୍ରା ସହ ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ଯେପରି ତ୍ରୟମ୍ବକ ରୁଦ୍ର ଗଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ବିକା ସହ ଉପସ୍ଥିତ।

ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଵାଟଂ ରଣ୍ମଯମ୍ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହାବାହୁର୍ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାନୁଗଃ

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିରଭଦ୍ର ତାଙ୍କର ଅନେକ ଅନୁଚର ସହିତ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଅଞ୍ଚଳ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ, ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତତସ୍ତୁ ଦକ୍ଷପ୍ରତିପାଦିତସ୍ଯ କ୍ରତୁପ୍ରଧାନସ୍ଯ ଗଣପ୍ରଧାନଃ ପ୍ରଯୋଗଭୂମିଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ଭଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ରୋ ଯଥାଂତେ ଭୁଵନଂ ଦିଧକ୍ଷୁଃ

ତାପରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ, ଗଣମାନ୍ୟ ଭଦ୍ର ରୁଦ୍ର ଏହି ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସଂସାରର ଶେଷରେ ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ।

ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଧାନାନାଂ ସୁରାଣାମମିତୌଜସାମ୍ ଦଦର୍ଶ ଚ ମହତ୍ସତ୍ରଂ ଚିତ୍ରଧ୍ଵଜପରିଚ୍ଛଦମ୍

ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବତାମାନେ ଆୟୋଜିତ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ରଙ୍ଗିନ ପତାକା ଓ ଭବ୍ୟ ଉପକରଣରେ ସଜିଥିଲା।

ସୁଦର୍ଭଋତୁସଂସ୍ତୀର୍ଣଂ ସୁସମିଦ୍ଧହୁତାଶନମ୍ କାଂଚନୈର୍ଯଜ୍ଞଭାଂଡୈଶ୍ଚ ଭ୍ରାଜିଷ୍ଣୁଭିରଲଂକୃତମ୍

ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଶୁଦ୍ଧ ଦର୍ଭା ଓ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଉପହାରରେ ଆଛାଦିତ ଥିଲା, ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଭଲଭାବେ ଜଳିଥିଲା, ସୁନାର ଦୀପ୍ତିମାନ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରରେ ଭବ୍ୟ ଭାବରେ ସଜିଥିଲା।

ଋଷିଭିର୍ଯଜ୍ଞପଟୁଭିର୍ଯଥାଵତ୍କର୍ମକର୍ତୃଭିଃ ଵିଧିନା ଵେଦଦୃଷ୍ଟେନ ସ୍ଵନୁଷ୍ଠିତବହୁକ୍ରମମ୍

ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଯଜ୍ଞକୁ ଜଣା ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ।

ଦେଵାଂଗନାସହସ୍ରାଢ୍ଯମପ୍ସରୋଗଣସେଵିତମ୍ ଵେଣୁଵୀଣାରଵୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଵେଦଘୋଷୈଶ୍ଚ ବୃଂହିତମ୍

ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ଦେବୀମାନେ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ବାଂଶୀ ଓ ବୀଣାର ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ବେଦର ଚାଣ୍ଟ ରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେଉଥିଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦକ୍ଷାଧ୍ଵରେ ଵୀରୋ ଵୀରଭଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ସିଂହନାଦଂ ତଦା ଚକ୍ରେ ଗଂଭୀରୋ ଜଲଦୋ ଯଥା

ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖି, ପ୍ରତାପଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ଶିଂହର ଦହାଡ଼ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ରୋଷ କଲେ।

ତତଃ କିଲକିଲାଶବ୍ଦ ଆକାଶଂ ପୂରଯନ୍ନିଵ ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ କୃତୋ ଜଜ୍ଞେ ମହାନ୍ନ୍ଯକ୍କୃତସାଗରଃ

ତାପରେ ଗଣମାନ୍ୟମାନେ ଏମିତି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କଲେ, ଯାହା ଆକାଶକୁ ପୂରଣ କରିଦେଲା, ଏହି ଶବ୍ଦ ସାଗରକୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କରିଦେଲା।

ତେନ ଶବ୍ଦେନ ମହତାଃ ଗ୍ରସ୍ତା ସର୍ଵେଦିଵୌକସଃ ଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ ପରିତୋ ଭୀତାଃ ସ୍ରସ୍ତଵସ୍ତ୍ରଵିଭୂଷଣାଃ

ସେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଓ ଭୂଷଣ ଖସିଯାଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ।

କିଂସ୍ଵିଦ୍ଭଗ୍ନୋ ମହାମେରୁଃ କିଂସ୍ଵିତ୍ସଂଦୀର୍ଯତେ ମହୀ କିମିଦଂ କିମିଦଂ ଵେତି ଜଜଲ୍ପୁସ୍ତ୍ରିଦଶା ଭୃଶମ୍

ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ — 'ମହାମେରୁ ଭଙ୍ଗ ହେଇଗଲା କି? ପୃଥିବୀ ଫାଟିଯାଉଛି କି? ଏହା କଣ, ଏହା କଣ?'

ମୃଗେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଯଥା ନାଦଂ ଗଜେଂଦ୍ରା ଗହନେ ଵନେ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥାଵିଧଂ କେଚିତ୍ତତ୍ଯଜୁର୍ଜୀଵିତଂ ଭଯାତ୍

ଯେପରି ଦୂର ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିଂହର ଦହାଡ଼ ହାତୀମାନେ ଭୟଭୀତ କରେ, ସେଇପରି କିଛି ଦେବତା ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଭୟରେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।