ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଂ ପ୍ରଲଂବୋଷ୍ଠଂ ମେଘସାଗରନିଃସ୍ଵନମ୍ ଵସାନଂ ଚର୍ମ ଵୈଯାଘ୍ରଂ ମହଦ୍ରୁଧିରନିସ୍ରଵମ୍

ତାଙ୍କର ଜିହ୍ବା ତଡିତ୍ ପରି, ଓଠ ଲମ୍ବା, ଗର୍ଜନ ମେଘ ଓ ସାଗର ପରି, ବାଘର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ରକ୍ତ ଝରୁଥିଲା।

ଗଣ୍ଡଦ୍ଵିତଯସଂସୃଷ୍ଟମଣ୍ଡଲୀକୃତକୁଣ୍ଡଲମ୍ ଵରାମରଶିରୋମାଲାଵଲୀକଲିତଶେଖରମ୍

ତାଙ୍କର କୁଣ୍ଡଳ ଦୁଇ ଗାଳକୁ ଛୁଇ ଚକ୍ର ଗଠନ କରିଥିଲା, ଶିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବମାନେର ମୁଣ୍ଡ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ରଣନ୍ନୂପୁରକେଯୂରମହାକନକଭୂଷିତମ୍ ରତ୍ନସଂଚଯସଂଦୀପ୍ତଂ ତାରହାରାଵୃତୋରସମ୍

ସେ ରଣରେ ରଣିଥିବା ନୂପୁର ଓ କେୟୂର ଭଳି ବଡ଼ ସୁନା ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଛାତି ରତ୍ନ ଓ ମୁକୁତା ମାଳାରେ ଚମକୁଥିଲା।

ମହାଶରଭଶାର୍ଦୂଲସିଂହୈଃ ସଦୃଶଵିକ୍ରମମ୍ ପ୍ରଶସ୍ତମତ୍ତମାତଂଗସମାନଗମନାଲସମ୍

ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଶରଭ, ବାଘ ଓ ସିଂହ ପରି ଦୃଢ଼ ଥିଲା; ତାଙ୍କର ଚାଲିବା ଭଙ୍ଗି ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ପରି ଗମ୍ଭୀର ଓ ମାଜେସ୍ଟିକ ଥିଲା।

ଶଂଖଚାମରକୁଂଦେନ୍ଦୁମୃଣାଲସଦୃଶପ୍ରଭମ୍ ସତୁଷାରମିଵାଦ୍ରୀନ୍ଦ୍ରଂ ସାକ୍ଷାଜ୍ଜଂଗମତାଂ ଗତମ୍

ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶଂଖ, ଚାମର, ଚମେଲି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ପଦ୍ମ ଡଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ତିନି ହିମପାତ ହୋଇଥିବା ପାହାଡ଼ର ରାଜା ପରି ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ।

ଜ୍ଵାଲାମାଲାପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ଦୀପ୍ତମୌକ୍ତିକଭୂଷଣମ୍ ତେଜସା ଚୈଵ ଦୀଵ୍ଯଂତଂ ଯୁଗାଂତ ଇଵ ପାଵକମ୍

ତିନି ଅଗ୍ନିର ମାଳାରେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ତେଜସ୍ୱୀ ମୁକ୍ତା ଗହଣା ପିନ୍ଧିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଚମକ ଏପରି ଥିଲା, ଯେଉଁପରି ଯୁଗ ଶେଷର ଦହନ ଅଗ୍ନି।

ସ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ମହୀଂ ଗତ୍ଵା ପ୍ରଣତଃ ପ୍ରାଂଜଲିସ୍ତତଃ ପାର୍ଶ୍ଵତୋ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପର୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ସେ ଭୂମିରେ ଗୁଡ଼ିଯାଇ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କଲେ, ତାପରେ ଦେବଦେବ ଗଣେଶଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।

ମନ୍ଯୁନା ଚାସୃଜଦ୍ଭଦ୍ରାଂ ଭଦ୍ରକାଲୀଂ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍ ଆତ୍ମନଃ କର୍ମସାକ୍ଷିତ୍ଵେ ତେନ ଗଂତୁଂ ସହୈଵ ତୁ

କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ ଭାବରେ ସହଯାତ୍ରୀ ଭାବେ ନେଇଗଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଵସ୍ଥିତଂ ଵୀରଭଦ୍ରଂ କାଲାଗ୍ନିସନ୍ନିଭମ୍ ଭଦ୍ରଯା ସହିତଂ ପ୍ରାହ ଭଦ୍ରମସ୍ତ୍ଵିତି ଶଂକରଃ

ଭଦ୍ର ସହିତ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶଂକର କହିଲେ: 'ସବୁ ଭଲ ହେଉ।'

ସ ଚ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ସହ ଦେଵ୍ଯା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଆଜ୍ଞାପଯ ମହାଦେଵ କିଂ କାର୍ଯଂ କରଵାଣ୍ଯହମ୍

ସେ ଦେବୀ ସହିତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମହାଦେବ, ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ କଣ କରିବି?'

ତତସ୍ତ୍ରିପୁରହା ପ୍ରାହ ହୈମଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯେଚ୍ଛଯା ଵୀରଭଦ୍ରଂ ମହାବାହୁଂ ଵାଚା ଵିପୁଲନାଦଯା

ତାପରେ ତ୍ରିପୁର ନାଶକ, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଭଲପାଇ, ଗଭୀର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱରରେ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ପ୍ରାଚେତସସ୍ଯ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଂ ସଦ୍ଯୋ ଵିନାଶଯ ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ସହାସି ତ୍ଵମେତତ୍କୃତ୍ଯଂ ଗଣେଶ୍ଵର

'ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଭଦ୍ରକାଳୀ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କର; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର, ଗଣେଶ୍ୱର।'

ଅହମପ୍ଯନଯା ସାର୍ଧଂ ରୈଭ୍ଯାଶ୍ରମସପୀପତଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଵୀକ୍ଷେ ଗଣେଶାନ ଵିକ୍ରମଂ ତଵ ଦୁଃସହମ୍

'ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଭଦ୍ର ସହିତ ରୈଭ୍ୟା ଆଶ୍ରମରେ ରହିବି, ଗଣେଶ୍ୱର, ତୁମ ଦୁର୍ଜୟ ପ୍ରତାପ ଦେଖିବି।'

ଵୃକ୍ଷା କନଖଲେ ଯେ ତୁ ଗଂଗାଦ୍ଵାରସମୀପଗାଃ ସୁଵର୍ଣଶୃଂଗସ୍ଯ ଗିରେର୍ମେରୁମଂଦରସଂନିଭାଃ

କନଖଳରେ, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।

ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରଦେଶେ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଯୁଜ୍ଞଃ ସଂପ୍ରତି ଵର୍ତତେ ସହସା ତସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିଘାତଂ କୁରୁ ମା ଚିରମ୍

ସେଠାରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଛି; ତୁରନ୍ତ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବିଘ୍ନ କର, ବିଳମ୍ବ କରିନାହିଁ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ସତି ଦେଵେନ ଦେଵୀ ହିମଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜା ଭଦ୍ରଂ ଭଦ୍ରଂ ଚ ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଵତ୍ସଂ ଧେନୁରିଵୌରସମ୍

ଦେବତା କହିବା ପରେ, ହିମାଳୟର ରାଜାର ଝିଅ ଦେବୀ, ଗାଁ ଝିଅ ତାଙ୍କ ଛାଣିକୁ ଯେପରି ଦୟାରେ ଦେଖିଥାଏ, ଭଦ୍ରକୁ ଦୟାର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

ଆଲିଂଗ୍ଯ ଚ ସମାଘ୍ରାଯ ମୂର୍ଧ୍ନି ଷଡ୍ଵଦନଂ ଯଥା ସସ୍ମିତା ଵଚନଂ ପ୍ରାହ ମଧୁରଂ ମଧୁରଂ ସ୍ଵଯମ୍

ସେ ଷଡ୍ମୁଖ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ଘ୍ରାଣ କରି, ହସି, ମଧୁର ଓ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।

ଵତ୍ସ ଭଦ୍ର ମହାଭାଗ ମହାବଲପରାକ୍ରମ ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ତ୍ଵମୁତ୍ପନ୍ନୋ ମମ ମନ୍ଯୁଂ ପ୍ରମାର୍ଜକ

'ପ୍ରିୟ ଭଦ୍ର, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟବାନ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟାର୍ଥରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ; ମୋ କ୍ରୋଧ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ।'

ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରମନାହୂଯ ଯଜ୍ଞକର୍ମରତୋ ଽଭଵତ୍ ଦକ୍ଷଂ ଵୈରେଣ ତଂ ତସ୍ମାଦ୍ଭିଂଧି ଯଜ୍ଞଂ ଗଣେଶ୍ଵର

'ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଡାକିନାହିଁ; ଏହି ଦ୍ୱେଷରେ, ଗଣେଶ୍ୱର, ତାଙ୍କର ଯଜ୍ଞକୁ ଭଙ୍ଗ କର।'

ଯଜ୍ଞଲକ୍ଷ୍ମୀମଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ର କୃତ୍ଵା ମମାଜ୍ଞଯା ଯଜମାନଂ ଚ ତଂ ହତ୍ଵା ଵତ୍ସ ହିଂସଯ ଭଦ୍ରଯା

'ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ, ଭଦ୍ର, ଯଜ୍ଞର ଭାଗ୍ୟକୁ ଅଭାଗ୍ୟ କର; ଏବଂ, ପ୍ରିୟ, ଭଦ୍ର ସହିତ ଯଜ୍ମାନକୁ ହତ କର।'

ଅଶେଷାମିଵ ତାମାଜ୍ଞାଂ ଶିଵଯୋଶ୍ଚିତ୍ରକୃତ୍ଯଯୋଃ ମୂର୍ଧ୍ନି କୃତ୍ଵା ନମସ୍କୃତ୍ଯ ଭଦ୍ରୋ ଗଂତୁଂ ପ୍ରଚକ୍ରମେ

ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଭଦ୍ର ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

ଅଥୈଷ ଭଗଵାନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରେତାଵାସକୃତାଲଯଃ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାଦେଵୋ ଦେଵ୍ଯା ମନ୍ଯୁପ୍ରମାର୍ଜକଃ

ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ବିରଭଦ୍ର, ଦେବୀଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦୂର କରିବାରେ, ପ୍ରେତମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ବାସ କରୁଥିବା ମହାଦେବ, ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ସସର୍ଜ ରୋମକୂପେଭ୍ଯୋ ରୋମଜାଖ୍ଯାନ୍ଗଣେଶ୍ଵରାନ୍ ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଭୁଜଦେଶାତ୍ତୁ ଶତକୋଟିଗଵିଶ୍ଵରାନ୍

ତାଙ୍କର ତ୍ୱଚାର ରୋମ କୂପରୁ ରୋମଜ ନାମକ ଗଣପତିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରୁ ଶତ କୋଟି ଭୟଙ୍କର ଗଣମାନେ ଉପଜିଲେ।

ପାଦାତ୍ତଥୋରୁଦେଶାଚ୍ଚ ପୃଷ୍ଠାତ୍ପାର୍ଶ୍ଵାନ୍ମୁଖାଦ୍ଗଲାତ୍ ଗୁହ୍ଯାଦ୍ଗୁଲ୍ଫାଚ୍ଛିରୋମଧ୍ଯାତ୍କଂଠାଦାସ୍ଯାତ୍ତଥୋଦରାତ୍

ତାଙ୍କର ପା, ଉରୁ, ପିଠ, ପାର୍ଶ୍ୱ, ମୁହଁ, ଗଳା, ଗୁପ୍ତ ଅଂଶ, ଗୋଡ଼, ମୁଣ୍ଡର ମଧ୍ୟ, କଣ୍ଠ, ମୁଖ ଓ ଉଦରରୁ ଅନେକ ଜୀବ ଉପଜିଲେ।

ତଦା ଗଣେଶ୍ଵରୈର୍ଭଦ୍ରୈର୍ଭଦ୍ରତୁଲ୍ଯପରାକ୍ରମୈଃ ସଂଛାଦିତମଭୂତ୍ସର୍ଵଂ ସାକାଶଵିଵରଂ ଜଗତ୍

ସେସବୁ ଭଦ୍ର ଗଣେଶ୍ୱରମାନେ, ଭଦ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ସମାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଭରିଗଲେ, ଏହି ଭୂମିର ଦିଗ ଦିଗରେ।

ସର୍ଵେ ସହସ୍ରହସ୍ତାସ୍ତେ ସହସ୍ରାଯୁଧପାଣଯଃ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରାସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରସମପ୍ରଭାଃ

ସେମାନେ ସବୁ ହଜାର ହାତ ଧରିଥିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାତରେ ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଉଜ୍ୱଳ।

ଶୂଲଶକ୍ତିଗଦାହସ୍ତାଷ୍ଟଂକୋପଲଶିଲାଧରାଃ କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଦୃଶାସ୍ତ୍ରିନେତ୍ରାଶ୍ଚ ଜଟାଧରାଃ

ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ଜଟାଧାରୀ, ଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ଗଦା, କୋପଲ, ପଥର ଧରିଥିବା, କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସଦୃଶ।

ନିପେତୁର୍ଭୃଶମାକାଶେ ଶତଶସ୍ସିଂହଵାହନାଃ ଵିନେଦୁଶ୍ଚ ମହାନାଦାଞ୍ଜଲଦା ଇଵ ଭଦ୍ରଜାଃ

ଶତଶ: ଭଦ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ସିଂହ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଆକାଶରେ ତେଜରେ ତଳିଗଲେ, ବଡ଼ ଧ୍ୱନିରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ବଦଳର ଭଳି।

ତୈର୍ଭଦ୍ରୈର୍ଭଗଵାନ୍ମଦ୍ରସ୍ତଥା ପରିଵୃତୋ ବଭୌ କାଲାନଲଶତୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ଯଥାଂତେ କାଲଭୈରଵଃ

ସେସବୁ ଭଦ୍ର ଗଣମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ, ଯେପରି କାଳଭୈରବ ଶତ ଶତ କାଳାଗ୍ନିରେ ଆବୃତ ହୁଅନ୍ତି।