ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଆଵୃତ୍ତ୍ଯା ତାଂ ମହାଦେଵୀମସେଵଂତ ସମଂତତଃ ଅତୀଵ ଶୁଶୁଭେ ତାସାମଂତରେ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଘେରି ରହି, ତାଙ୍କର ସେବା କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ବହୁତ ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ତାରାପରିଷଦୋ ମଧ୍ଯେ ଚଂଦ୍ରଲେଖେଵ ଶାରଦୀ ତତଃ ଶଂଖସମୁତ୍ଥସ୍ଯ ନାଦସ୍ଯ ସମନଂତରମ୍

ତାରାଙ୍କ ପରିଷଦ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶରଦ ଋତୁର ଚାନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; ତାପରେ ଶଂଖରୁ ଉଠୁଥିବା ଧ୍ୱନି ପରେ,

ପ୍ରାସ୍ଥାନିକୋ ମହାନାଦଃ ପଟହଃ ସମତାଡ୍ଯତ ତତୋ ମଧୁରଵାଦ୍ଯାନି ସହ ତାଲୋଦ୍ଯତୈସ୍ସ୍ଵନୈଃ

ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ଥାନିକ ଢୋଲ ଚାଲିଲା; ତାପରେ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଉପକରଣ ତାଳ ଓ ହସ୍ତ ତାଳ ସହିତ ଝଙ୍କାରିଲା।

ଅନାହତାନି ସନ୍ନେଦୁଃ କାହଲାନାଂ ଶତାନି ଚ ସାଯୁଧାନାଂ ଗଣେଶାନାଂ ମହେଶସମତେଜସାମ୍

ଅନେକ କାହଳ ଅପ୍ରହରିତ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲା; ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେବସେନାପତିମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ସହସ୍ରାଣି ଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ତଦାନୀଂ ପୁରତୋ ଯଯୁଃ ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଵୃଷାରୂଢୋ ଗଜାରୂଢୋ ଯଥା ଗୁରୁଃ

ସେ ସମୟରେ ହଜାର ଏବଂ ଆଠସଂଖ୍ୟା ଶତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷାରୁଢ଼ ଜଣେ, ହାତୀ ଉପରେ ଗୁରୁ ଯେପରି, ଆଗକୁ ଚାଲିଲେ।

ଜଗାମ ଗଣପଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମନଂଦୀଶ୍ଵରାର୍ଚିତଃ ଦେଵଦୁଂଦୁଭଯୋ ନେଦୁର୍ଦିଵି ଦିଵ୍ଯସୁଖା ଘନାଃ

ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗଣପତି, ସୋମନନ୍ଦୀଶ୍ବରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଦେବମାନେ ଦୁଂଦୁଭି ଦିବାକାଶରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲେ, ମେଘମାନେ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।

ନନୃତୁର୍ମୁନଯସ୍ସର୍ଵେ ମୁମୁଦୁଃ ସିଦ୍ଧଯୋଗିନଃ ସସୃଜୁଃ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିଂ ଚ ଵିତାନୋପରି ଵାରିଦାଃ

ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସିଦ୍ଧ ଯୋଗୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇଥିଲେ; ମେଘମାନେ ତାଣ୍ଡ ଉପରେ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

ତଦା ଦେଵଗଣୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଃ ପଥି ସର୍ଵତ୍ର ସଂଗତା କ୍ଷଣାଦିଵ ପିତୁର୍ଗେହଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମହେଶ୍ଵରୀ

ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମହେଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ପଥରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁପିତୋ ଦକ୍ଷଶ୍ଚାତ୍ମନଃ କ୍ଷଯକାରଣାତ୍ ତସ୍ଯା ଯଵୀଯସୀଭ୍ଯୋ ଽପି ଚକ୍ରେ ପୂଜାମ ସତ୍କୃତାମ୍

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦକ୍ଷ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ନିଜ ନଷ୍ଟର ହେତୁ ଥିଲେ; ତଥାପି ସେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କନ୍ୟାମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପୂଜା କଲେ।

ତଦା ଶଶିମୁଖୀ ଦେଵୀ ପିତରଂ ସଦସି ସ୍ଥିତମ୍ ଅଂବିକା ଯୁକ୍ତମଵ୍ଯଗ୍ରମୁଵାଚାକୃପଣଂ ଵଚଃ

ତାପରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା, ସଭାରେ ବସିଥିବା ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶାନ୍ତ ଓ ଅଡ଼ିଗ ଭାବରେ କୌଣସି ଦୟା ନ ଦେଖାଇ କଥା କହିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ପିଶାଚାଂତା ଯସ୍ଯାଜ୍ଞାଵଶଵର୍ତିନଃ ସ ଦେଵସ୍ସାଂପ୍ରତଂ ତାତ ଵିଧିନା ନାର୍ଚିତଃ କିଲ

ହେ ବାପା, ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଭୂତପିଶାଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ପୂଜା କରାଯାଇନାହିଁ।

ତଦାସ୍ତାଂ ମମ ଜ୍ଯାଯସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ର୍ଯାଃ ପୂଜାଂ କିମୀଦୃଶୀମ୍ ଅସତ୍କୃତାମଵଜ୍ଞାଯ କୃତଵାନସି ଗର୍ହିତମ୍

ମୋତେ, ତୁମର ବଡ଼ ଝିଅକୁ, ଏଭଳି ଅପମାନ କରି ପୂଜା ହେଉନାହିଁ, ଏହା ଯାହା ହେଉ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରି, ତୁମେ ଏକ ନିନ୍ଦନୀୟ କାମ କରିଛ।

ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦେନାଂ ଦକ୍ଷଃ କ୍ରୋଧାଦମର୍ଷିତଃ ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵିଶିଷ୍ଟାଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯା ବାଲାଃ ସୁତା ମମ

ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ଦକ୍ଷ କ୍ରୋଧ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋର ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୁବତୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।'

ତାସାଂ ତୁ ଯେ ଚ ଭର୍ତାରସ୍ତେ ମେ ବହୁମତା ମୁଦା ଗୁନୈଶ୍ଚାପ୍ଯଧିକାସ୍ସର୍ଵୈର୍ଭର୍ତୁସ୍ତେ ତ୍ର୍ଯଂବକାଦପି

ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ମାନ୍ୟ, ଖୁସି ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅଧିକ—ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ।

ସ୍ତବ୍ଧାତ୍ମା ତାମସଶ୍ଶର୍ଵସ୍ତ୍ଵମିମଂ ସମୁପାଶ୍ରିତା ତେନ ତ୍ଵାମଵମନ୍ଯେ ଽହଂ ପ୍ରତିକୂଲୋ ହି ମେ ଭଵଃ

ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ଅହଂକାରୀ ଓ ଅନ୍ଧକାରମନସ୍କ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ। ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରେ, କାରଣ ସେ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ।

ତଥୋକ୍ତା ପିତରଂ ଦକ୍ଷଂ କ୍ରୁଦ୍ଧା ଦେଵୀ ତମବ୍ରଵୀତ୍ ଶୃଣ୍ଵତାମେଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଯେ ଯଜ୍ଞସଦସି ସ୍ଥିତାଃ

ଏଭଳି ଦକ୍ଷଙ୍କ ଠାରୁ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ଦେବୀ ସଭାରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଅକସ୍ମାନ୍ମମ ଭର୍ତାରମଜାତାଶେଷଦୂଷଣମ୍ ଵାଚା ଦୂଷଯସେ ଦକ୍ଷ ସାକ୍ଷାଲ୍ଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍

ହେ ଦକ୍ଷ, କୌଣସି କାରଣ ଛାଡ଼ି, ତୁମେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ଓ ଦୋଷରହିତ, ତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛ।

ଵିଦ୍ଯାଚୌରୋ ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ ଵେଦେଶ୍ଵରଵିଦୂଷକଃ ତ ଏତେ ବହୁପାପ୍ମାନସ୍ସର୍ଵେ ଦଂଡ୍ଯା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ

ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଚୋରି କରେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଧୋକା ଦେଇଥାଏ, ବେଦକୁ ଅପମାନ କରେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାପାପୀ ଓ ଦଣ୍ଡ ଯୋଗ୍ୟ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ।

ତସ୍ମାଦତ୍ଯୁତ୍କଟସ୍ଯାସ୍ଯ ପାପସ୍ଯ ସଦୃଶୋ ଭୃଶମ୍ ସହସା ଦାରୁଣୋ ଦଂଡସ୍ତଵ ଦୈଵାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି

ଏହିପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପ ପାଇଁ, ତୁମ ପ୍ରତି ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଏକ ଭୟାନକ ଓ ଅଚାନକ ଦଣ୍ଡ ଆସିବ।

ତ୍ଵଯା ନ ପୂଜିତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ତ୍ରିଯଂବକଃ ତସ୍ମାତ୍ତଵ କୁଲଂ ଦୁଷ୍ଟଂ ନଷ୍ଟମିତ୍ଯଵଧାରଯ

ତୁମେ ଦେବଦେବ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିଲା, ଏହିକାରଣରୁ ତୁମ ଗୋତ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନଶ୍ଟ ହେବ—ଏହିକଥା ଭଲଭାବେ ଜାଣ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପିତରଂ ରୁଷ୍ଟା ସତୀ ସଂତ୍ଯକ୍ତସାଧ୍ଵସା ତଦୀଯାଂ ଚ ତନୁଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହିମଵଂତଂ ଯଯୌ ଗିରିମ୍

ଏଭଳି କହି, କ୍ରୋଧିତ ସତୀ ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ହିମବନ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ।

ସ ପର୍ଵତପରଃ ଶ୍ରୀମାଂଲ୍ଲବ୍ଧପୁଣ୍ଯଫଲୋଦଯଃ ତଦର୍ଥମେଵ କୃତଵାନ୍ ସୁଚିରଂ ଦୁଶ୍ଚରଂ ତପଃ

ସେ ପାହାଡ଼ରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ମହିମାଶାଳୀ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଲାଭ କରି, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତସ୍ମାତ୍ତମନୁଗୃହ୍ଣାତି ଭୂଧରେଶ୍ଵରମୀଶ୍ଵରୀ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ପିତରଂ ଚକ୍ରେ ସ୍ଵାତ୍ମନୋ ଯୋଗମାଯଯା

ଏହିକାରଣରୁ ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ପାହାଡ଼ର ନାଥଙ୍କୁ କୃପା କଲେ, ଓ ନିଜ ଯୋଗମାୟାରେ ତାଙ୍କୁ ବାପା କରିଲେ।

ଯଦା ଗତା ସତୀ ଦକ୍ଷଂ ଵିନିଂଦ୍ଯ ଭଯଵିହ୍ଵଲା ତଦା ତିରୋହିତା ମଂତ୍ରା ଵିହତଶ୍ଚ ତତୋ ଽଧ୍ଵରଃ

ଯେତେବେଳେ ସତୀ ଭୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଚାଲିଗଲେ, ତେବେ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା ଓ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହେଲା।

ତଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଗମନଂ ଦେଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରିପୁରୁମର୍ଦନଃ ଦକ୍ଷାଯ ଚ ଋଷିଭ୍ଯଶ୍ଚ ଚୁକୋପ ଚ ଶଶାପ ତାନ୍

ଦେବୀଙ୍କ ଯିବା ଖବର ଶୁଣି, ତିନି ପୁର ନାଶକ ଦକ୍ଷ ଓ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ସେମାନେ ଉପରେ ଶାପ ଦେଲେ।

ଯସ୍ମାଦଵମତା ଦକ୍ଷମତ୍କୃତେ ଽନାଗସା ସତୀ ପୂଜିତାଶ୍ଚେତରାଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵସୁତା ଭର୍ତୃଭିଃ ସହ

ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ସତୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷ ଅପମାନ କଲେ, ଯେଉଁବେଳେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଝିଅମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନେ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ—

ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽଂତରେ ତସ୍ମାତ୍ତଵ ଜାମାତରସ୍ତ୍ଵମୀ ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯଂତେ ସମଂ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞେଷ୍ଵଯୋନିଜାଃ

ତେଣୁ ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଜାମାତାମାନେ ଏକାସାଥିରେ, ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମାଯଜ୍ଞରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।

ଭଵିତା ମାନୁଷୋ ରାଜା ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯ ତ୍ଵମନ୍ଵଯେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ପୌତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଚାପି ପ୍ରଚେତସଃ

ତୁମେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁର ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କର ନାତି ଏବଂ ପ୍ରଚେତସଙ୍କର ପୁଅ ଭାବେ ଏକ ମାନବ ରାଜା ହେବେ।

ଅହଂ ତତ୍ରାପି ତେ ଵିଘ୍ନମାଚରିଷ୍ଯାମି ଦୁର୍ମତେ ଧର୍ମାର୍ଥକାମଯୁକ୍ତେଷୁ କର୍ମସ୍ଵପି ପୁନଃ ପୁନଃ

ହେ ଦୁଷ୍ଟମନା, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସଂପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁନିପୁନି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବି।