ଶିଵପୁରାଣମ୍

ନା ଽପି ଶ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନଂ ସ୍ତଂଭସ୍ଯାନଲଵର୍ଚସଃ ଶ୍ରାଂତଃ ସ ସୂକରହରୀଃ ପ୍ରାପ ପୂର୍ଵଂ ରଣାଂଗଣମ୍

ତଥାପି, ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଥମ୍ଭର ଆକୃତି ମିଳିଲା ନାହିଁ; କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ବରାହ ଆକୃତିରେ ଥିବା ହରି ପ୍ରଥମେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରିଲେ।

ଅଥ ଗଚ୍ଛଂସ୍ତୁ ଵ୍ଯୋମ୍ନା ଚ ଵିଧିସ୍ତାତ ପିତା ତଵ ଦଦର୍ଶ କେତକୀ ପୁଷ୍ପଂ କିଂଚିଦ୍ଵିଚ୍ଯୁତମଦ୍ଭୁତମ୍

ତାପରେ, ତୁମ ପିତା ବିଧାତା ଆକାଶ ମାଗରେ ଯିବାବେଳେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଥିବା କେତକୀ ଫୁଲ ଅଳ୍ପ ଖସିଥିବା ଦେଖିଲେ।

ଅତିସୌରଭ୍ଯମମ୍ଲାନଂ ବହୁଵର୍ଷଚ୍ଯୁତଂ ତଥା ଅନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ତଯୋଃ କୃତ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ, ଅମ୍ଲାନ, ବହୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଖସିଥିବା ସେଇ ଫୁଲକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ କରଣୀୟ ବିଷୟ ଭାବିଲେ।

ପରିହାସଂ ତୁ କୃତଵାନ୍କଂପନାଚ୍ଚଲିତଂ ଶିରଃ ତସ୍ମାତ୍ତାଵନୁଗୃହ୍ଣାତୁଂ ଚ୍ଯୁତଂ କେତକମୁତ୍ତମମ୍

ସେ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହଲିଲାରୁ ଉତ୍ତମ କେତକୀ ଫୁଲଟି ଖସିଗଲା; ସେ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ।

କିଂ ତ୍ଵଂ ପତସି ପୁଷ୍ପେଶ ପୁଷ୍ପରାଟ୍ କେନ ଵା ଧୃତମ୍ ଆଦିମସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ସ୍ତଂଭମଧ୍ଯାଚ୍ଚ୍ଯୁତଶ୍ଚିରମ୍

ହେ ଫୁଲର ମହାରାଜ, କାହିଁକି ତୁମେ ଖସିପଡ଼ୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲା? ଅପାର ଆଦି ଦୀପର ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ବହୁଦିନ ହେଉଛି ଖସିପଡ଼ିଛ।

ନ ସଂପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜହ୍ଯାଶାମଂତଦର୍ଶନେ ଅସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ଚ ସେଵାର୍ଥଂ ହଂସମୂର୍ତିରିହାଗତଃ

ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନି; ଏହା ଦେଖିବା ଆଶା ଛାଡ଼। ତାଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ, ମୁଁ ହଂସ ରୂପେ ଏଠାରେ ଆସିଛି।

ଇତଃ ପରଂ ସଖେ ମେ ଽଦ୍ଯ ତ୍ଵଯା କର୍ତଵ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍ ମଯା ସହ ତ୍ଵଯା ଵାଚ୍ଯମେତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ସନ୍ନିଧୌ

ଏଠାରୁ ଆଗକୁ, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ଆଜି ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଚାହୁଁଛ, ସେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ମୋ ସହିତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସ୍ତଂଭାଂତୋ ଵୀକ୍ଷିତୋ ଧାତ୍ରା ତତ୍ର ସାକ୍ଷ୍ଯହମଚ୍ଯୁତ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେତକଂ ତତ୍ର ପ୍ରଣନାମ ପୁନଃ ନଃ ଅସତ୍ଯମପି ଶସ୍ତଂ ସ୍ଯାଦାପଦୀତ୍ଯନୁଶାସନମ୍

ମୁଁ ଷ୍ଟମ୍ଭର ଶେଷ ଦେଖିଛି, ଏଠାରେ ମୁଁ ସାକ୍ଷୀ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ଏହିପରି କହି, ସେ ପୁଣି କେତକୀକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦୁଃଖରେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହୋଇପାରେ — ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଅଛି।

ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ରା ଽଚ୍ଯୁତମାଯତଶ୍ରମଂ ପ୍ରନଷ୍ଟହର୍ଷଂ ତୁ ନନର୍ତ ହର୍ଷାତ୍ ଉଵାଚ ଚୈନଂ ପରମାର୍ଥମଚ୍ଯୁତଂ ଷଂଢାତ୍ତଵାଦଃ ସ ଵିଧିସ୍ତତୋ ଽଚ୍ଯୁତମ୍

ଏଠାରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ପ୍ରୟାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ହୀନ ଥିଲେ, ସେ ଖୁସିରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କହିଲେ; ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ।

ସ୍ତଂଭାଗ୍ରମେତତ୍ସମୁଦୀକ୍ଷିତଂ ହରେ ତତ୍ରୈଵ ସାକ୍ଷୀ ନନୁ କେତକଂ ତ୍ଵିଦମ୍ ତତୋ ଽଵଦତ୍ତତ୍ର ହି କେତକଂ ମୃଷା ତଥେତି ତଦ୍ଧାତୃଵଚସ୍ତଦଂତିକେ

ହେ ହରି, ଏହି ଷ୍ଟମ୍ଭର ଶିରା ଦେଖାଯାଇଛି — ସେଠାରେ କେତକୀ ସାକ୍ଷୀ। ତାପରେ କେତକୀ କହିଲା, 'ଏହା ମିଥ୍ୟା।' ଏଭଳି ଧାତା ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ।

ହରିଶ୍ଚ ତତ୍ସତ୍ଯମିତୀଵ ଚିଂତଯଂଶ୍ଚକାର ତସ୍ମୈ ଵିଧଯେ ନମଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଷୋଡଶୈରୁପଚାରୈଶ୍ଚ ପୂଜଯାମାସ ତଂ ଵିଧିମ୍

ହରି ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି, ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଷୋଳ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କଲେ।

ଵିଧିଂ ପ୍ରହର୍ତୁଂ ଶଠମଗ୍ନିଲିଂଗତଃ ସ ଈଶ୍ଵରସ୍ତତ୍ର ବଭୂଵ ସାକୃତିଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ ସ୍ଵାମି ଵିଲୋକନାତ୍ପୁନଃ ପ୍ରକଂପପାଣିଃ ପରିଗୃହ୍ଯ ତତ୍ପଦମ୍

ବ୍ରହ୍ମା ଚତୁରତା ଦେଖାଇ ଅଗ୍ନି ଲିଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ହାତ କମ୍ପିଲା; ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରିଲେ।

ଆଦ୍ଯଂତହୀନଵପୁଷି ତ୍ଵଯି ମୋହବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଭୂଯାଦ୍ଵିମର୍ଶ ଇହ ନାଵତି କାମନୋତ୍ଥଃ ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାକର କଶ୍ମଲଂ ନୌ ମୃଷ୍ଟଂ କ୍ଷମସ୍ଵ ଵିହିତଂ ଭଵତୈଵ କେଲ୍ଯା

ତୁମେ ଯାହାଙ୍କର ରୂପର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଭ୍ରମରେ ଆଉ କୌଣସି ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନ ନେଉ। ହେ କରୁଣାମୟ, ଦୟା କର; ତୁମ ଲୀଳାରେ ହୋଇଥିବା ଦୋଷକୁ ଖ୍ଷମା କର।

ଵତ୍ସପ୍ରସନ୍ନୋ ଽସ୍ମି ହରେ ଯତସ୍ତ୍ଵମୀଶତ୍ଵମିଚ୍ଛନ୍ନପି ସତ୍ଯଵାକ୍ଯମ୍ ବ୍ରୂଯାସ୍ତତସ୍ତେ ଭଵିତା ଜନେଷୁ ସାମ୍ଯଂ ମଯା ସତ୍କୃତିରପ୍ଯଲପ୍ଥାଃ

ହେ ହରି, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, କାରଣ ତୁମେ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲ। ଏହିଠାରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ସହିତ ସମତା ମିଳିବ ଏବଂ ମୋର ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟ ପାଇବ।

ଇତଃ ପରଂ ତେ ପୃଥଗାତ୍ମନଶ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠୋତ୍ସଵପୂଜନଂ ଚ

ଏଠାରୁ ଆଗକୁ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ଅଲଗା ଆତ୍ମା, କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉତ୍ସବ ଏବଂ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଇତି ଦେଵଃ ପୁରା ପ୍ରୀତଃ ସତ୍ଯେନ ହରଯେ ପରମ୍ ଦଦୌ ସ୍ଵସାମ୍ଯମତ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵସଂଘେ ଚ ପଶ୍ଯତି

ଏଭଳି, ପୁରୁଣା କାଳରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରସନ୍ନ ଦେବତା ସତ୍ୟବାଦି ହରିଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମତା ଦେଲେ।

ସସର୍ଜାଥ ମହାଦେଵଃ ପୁରୁଷଂ କଂଚିଦଦ୍ଭୁତମ୍ ଭୈରଵାଖ୍ଯଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଦର୍ପଜିଘାଂସଯା

ତାପରେ ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଭୌହର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରୁଷ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ନାମ ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅହଂକାର ଦମନ ପାଇଁ।

ସ ଵୈ ତଦା ତତ୍ର ପତିଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିଵମଂଗଣେ କିଂ କାର୍ଯଂ କରଵାଣ୍ଯତ୍ର ଶୀଘ୍ରମାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ

ସେ ଶିବଙ୍କ ଦରବାରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠାରେ କଣ କରିବି? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ଆଦେଶ ଦିଅ।'

ଵତ୍ସଯୋ ଽଯଂ ଵିଧିଃ ସାକ୍ଷାଜ୍ଜଗତାମାଦ୍ଯଦୈଵତମ୍ ନୂନମର୍ଚଯ ଖଡ୍ଗଂ ସ୍ଵଂ ତିଗ୍ମେନ ଜଵସା ପରମ୍

ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିଶ୍ଚୟ ଉପାସ୍ୟ। ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଘାତ କର।

ସ ଵୈ ଗୃହୀତ୍ଵୈକକରେଣ କେଶଂ ତତ୍ପଞ୍ଚମଂ ଦୃପ୍ତମସତ୍ଯଭାଷଣମ୍ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଶିରାଂସ୍ଯସ୍ଯ ନିହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ ପ୍ରକଂପଯନ୍ଖଡ୍ଗମତିସ୍ଫୁଟଂ କରୈଃ

ସେ ଏକ ହାତରେ ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ, ଯିଏ ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଥିଲେ, ଧରିଲେ; ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ତଳୱାରକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ।

ପିତା ତଵୋତ୍ସୃଷ୍ଟଵିଭୂଷଣାଂବରସ୍ରଗୁତ୍ତରୀଯାମଲକେଶସଂହତିଃ ପ୍ରଵାତରଂଭେଵ ଲତେଵ ଚଂଚଲଃ ପପାତ ଵୈ ଭୈରଵପାଦପଂକଜେ

ତୁମ ପିତା, ତାଙ୍କର ଭୂଷଣ, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଉପର ଚାଦର ଏବଂ ଜଟା ଛାଡ଼ି, ବାତାସ ଆସିଲେ ଲତା ଯେପରି ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ସେପରି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କରଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ତାଵଦ୍ଵିଧିଂ ତାତ ଦିଦୃକ୍ଷୁରଚ୍ଯୁତଃ କୃପାଲୁରସ୍ମତ୍ପତିପାଦପଲ୍ଲଵମ୍ ନିଷିଚ୍ଯ ବାଷ୍ପୈରଵଦତ୍କୃତାଂଜଲିର୍ଯଥା ଶିଶୁଃ ସ୍ଵଂ ପିତରଂ କଲାକ୍ଷରମ୍

ତାପରେ ଦୟାଳୁ ଅଚ୍ୟୁତ, ନିଜେ ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣର ଧୂଳି ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ହାତ ଜୋଡି ଓ ଅଖିରୁ ଲୁହ ଝରାଇ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଭାବୁକ ଶବ୍ଦରେ କହେ, ସେପରି କଥା କହିଲେ ।

ତ୍ଵଯା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପୁରା ହି ଦତ୍ତଂ ଯଦସ୍ଯ ପଞ୍ଚାନନମୀଶଚିହ୍ନମ୍ ତସ୍ମାତ୍କ୍ଷମସ୍ଵାଦ୍ଯମନୁଗ୍ରହାର୍ହଂ କୁରୁ ପ୍ରସାଦଂ ଵିଧଯେ ହ୍ଯମୁଷ୍ମୈ

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଦିନ ଶ୍ରମ କରି ଏହି ପଞ୍ଚମୁଖ ଚିହ୍ନ, ଶାସନର ଚିହ୍ନ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଦୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ । ସେ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ । ଏହି ବିଧି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତୁ ।

ଇତ୍ଯର୍ଥିତୋ ଽଚ୍ଯୁତେନେଶସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସୁରଗଣାଂଗଣେ ନିଵର୍ତଯାମାସ ତଦା ଭୈରଵଂ ବ୍ରହ୍ମଦଂଡତଃ

ଏପରି ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ପ୍ରଭୁ ଖୁସି ହେଇ, ଦେବମାନେ ଥିବା ସଭାରେ, ସେତେବେଳେ ଭୈରବଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ ।

ଅଥାହ ଦେଵଃ କିତଵଂ ଵିଧିଂ ଵିଗତକଂଧରମ୍ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵମର୍ହଣାକାଂକ୍ଷୀ ଶଠମୀଶତ୍ଵମାସ୍ଥିତଃ

ତାପରେ ଦେବତା, ମୁଣ୍ଡହୀନ ଏହି ଚତୁର ବିଧିଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ପୂଜା ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଚତୁର ଓ ଚଳାକ ହୋଇ ଅଧିପତ୍ୟ ନେଇଛ ।'

ନାତସ୍ତେ ସତ୍କୃତିର୍ଲୋକେ ଭୂଯାତ୍ସ୍ଥାନୋତ୍ସଵାଦିକମ୍ ସ୍ଵାମିନ୍ପ୍ରସୀଦାଦ୍ଯ ମହାଵିଭୂତେ ମନ୍ଯେ ଵରଂ ଵରଦ ମେ ଶିରସଃ ପ୍ରମୋକ୍ଷମ୍

ତୁମେ ପୁଣି ଏହି ସଂସାରରେ କେବେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା, ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ସମ୍ମାନ ନ ପାଅ । ହେ ମହାମହିମାନ୍ବିତ ପ୍ରଭୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଭାବୁଛି, ମୋର ମୁଣ୍ଡର ମୁକ୍ତି ହିଁ ମୋ ପ୍ରାର୍ଥିତ ବର ।

ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ବଂଧଵେ ଵିଶ୍ଵଯୋନଯେ ସହିଷ୍ଣଵେ ସର୍ଵଦୋଷାଣାଂ ଶଂଭଵେ ଶୈଲଧନ୍ଵନେ

ନମସ୍କାର ଆପଣଙ୍କୁ, ହେ ଭଗବାନ, ବନ୍ଧୁ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଦୋଷ ସହିପାରୁଥିବା, ଶଂଭୁ, ପାହାଡ଼ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ।

ଅରାଜଭଯମେତଦ୍ଵୈ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ନ ଶିଷ୍ଯତି ତତସ୍ତ୍ଵଂ ଜହି ଦଂଡାର୍ହଂ ଵହ ଲୋକଧୁରଂ ଶିଶୋ

ରାଜା ନଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟରେ ଟିକି ରହିପାରିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଯିଏ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ, ଏବଂ ଜଗତର ଭାର ଉଠା, ହେ ପୁଅ ।

ଵରଂ ଦଦାମି ତେ ତତ୍ର ଗୃହାଣ ଦୁର୍ଲଭଂ ପରମ୍ ଵୈତାନିକେଷୁ ଗୃହ୍ଯେଷୁ ଯଜ୍ଞେ ଚ ଭଵାନ୍ ଗୁରୁଃ

ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଉଛି—ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଗ୍ରହଣ କର; ସମସ୍ତ ବୈତାନିକ ଓ ଗୃହଯଜ୍ଞରେ, ତୁମେ ଗୁରୁ ହେବ ।