ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମେଶାନୀଂ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀମ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞାଂ ସର୍ଵଗାଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଵର୍ଜିତାମ୍

ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଶାସନକାରୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସତ-ଅସତର ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତା ଦେବୀକୁ ଦେଖିଲେ।

ପରମାଂ ନିଖିଲଂ ଭାସା ଭାସଯନ୍ତୀମିଦଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାଦେଵୀଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଵୈ ଵିରାଟ୍

ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ନିଜ ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛନ୍ତି; ବିରାଟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

ଦେଵି ଦେଵେନ ସୃଷ୍ଟୋ ଽହମାଦୌ ସର୍ଵଜଗନ୍ମଯି ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ସୃଜାମି ସକଲଂ ଜଗତ୍

ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ; ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ମନସା ନିର୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵି ଦେଵାଦଯୋ ମଯା ନ ଵୃଦ୍ଧିମୁପଗଚ୍ଛନ୍ତି ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ

ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୋ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି; ତଥାପି, ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇନାହାନ୍ତି।

ମିଥୁନପ୍ରଭଵାମେଵ କୃତ୍ଵା ସୃଷ୍ଟିମତଃ ପରମ୍ ସଂଵର୍ଧଯିତୁମିଚ୍ଛାମି ସର୍ଵା ଏଵ ମମ ପ୍ରଜାଃ

ଉଚ୍ଚତମ ସୃଷ୍ଟି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ଦମ୍ପତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି; ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।

ନ ନିର୍ଗତଂ ପୁରା ତ୍ଵତ୍ତୋ ନାରୀଣାଂ କୁଲମଵ୍ଯଯମ୍ ତେନ ନାରୀକୁଲଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶକ୍ତିର୍ମମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ପୂର୍ବରୁ ତୁମଠାରୁ କେବେ ନାରୀମାନଙ୍କର ଅବିନାଶୀ କୁଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ; ଏହିପରି, ମୋ ପାଖରେ ନାରୀ କୁଳ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ସର୍ଵାସାମେଵ ଶକ୍ତୀନାଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ଖଲୁ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଶକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀମ୍

ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା।

ତ୍ଵାମେଵ ଵରଦାଂ ମାଯାଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ସୁରେଶ୍ଵରୀମ୍ ଚରାଚରଵିଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମଂଶେନୈକେନ ସର୍ଵଗେ

ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ, ଦୟାଦାନ କରୁଥିବା, ମାୟା ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଶାସନକାରୀ, ଚରାଚର ଜଗତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତୁମ ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ହେ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ଭଵ ଭଵାର୍ଦିନି ଏଵଂ ସା ଯାଚିତା ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମଯୋନିନା

ଦକ୍ଷ, ମୋ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରୀ ହେଉ, ହେ ଭବାର୍ଦିନୀ; ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମର ମୂଳ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଶକ୍ତିମେକାଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯାତ୍ସସର୍ଜାତ୍ମସମପ୍ରଭାମ୍ ତାମାହ ପ୍ରହସନ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵଦେଵଵରୋ ହରଃ

ସେ ନିଜ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ପରି ଚମକୁଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହର ହସି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତପସାରାଧ୍ଯ କୁରୁ ତସ୍ଯ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ତାମାଜ୍ଞାଂ ପରମେଶସ୍ଯ ଶିରସା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ସା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ଉପାସନା କର; ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଦେବୀ ଏହାକୁ ସ୍୵ୀକାର କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନାଦ୍ଦେଵୀ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁହିତାଭଵତ୍ ଦତ୍ତ୍ଵୈଵମତୁଲାଂ ଶକ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୀମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉପଦେଶରେ ଦେବୀ ଡକ୍ଷଙ୍କର ଝିଅ ହେଲେ । ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇ ଦେଲେ ।

ଵିଵେଶ ଦେହଂ ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵଶ୍ଚାଂତରଧୀଯତ ତଦା ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯାଂ ଭୋଗଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦେବତା ତାହାପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରୁ ଏହି ଜଗତରେ ଜନାନୀ ସହ ଭୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ମୈଥୁନେନ ପ୍ରଵର୍ତତେ ବ୍ରହ୍ମାପି ପ୍ରାପ ସାନନ୍ଦଂ ସନ୍ତୋଷଂ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଏହାପରେ ମିଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଳନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ ।

ଏତଦ୍ଵସ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ପୁଣ୍ଯଵୃଦ୍ଧିକରଂ ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଭୂତସର୍ଗାନୁପଂଗତଃ

ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି । ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିର ବିବରଣୀ ପରେ ଆସିଛି ।

ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵମଵାପ୍ନୋତି ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଲଭତେ ଶୁଭାନ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା ପ୍ରତିଦିନ କହାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ଓ ଶୁଭ ପୁଅମାନେ ପାଇଥାଏ ।

ଏଵଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରାଂ ଶକ୍ତିମୀଶ୍ଵରାଦେଵ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ ମୈଥୁନପ୍ରଭଵାଂ ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୃକାମଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ପାଇ, ପ୍ରଜାପତି ମିଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ।

ସ୍ଵଯମପ୍ଯଦ୍ଭୁତୋ ନାରୀ ଚାର୍ଧେନ ପୁରୁଷୋ ଽଭଵତ୍ ଯାର୍ଧେନ ନାରୀ ସା ତସ୍ମାଚ୍ଛତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ

ସେ ନିଜେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜନାନୀ ଓ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ । ଯେଉଁ ଅର୍ଧ ଭାଗ ଜନାନୀ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମ ନେଲେ ।

ଵିରାଜମସୃଜଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସୋ ଽର୍ଧନ ପୁରୁଷୋ ଽଭଵତ୍ ସ ଵୈ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ପୂର୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମନୁରୁଚ୍ଯତେ

ବ୍ରହ୍ମା ଭିରାଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ । ସେ ଆଦି ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ।

ସା ଦେଵୀ ଶତରୂପା ତୁ ତପଃ କୃତ୍ଵା ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍ ଭର୍ତାରଂ ଦୀପ୍ତଯଶସଂ ମନୁମେଵାନ୍ଵପଦ୍ଯତ

ଦେବୀ ଶତରୂପା କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି, ମନୁଙ୍କର ଭାର୍ୟା ହେଲେ, ଯିଏ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବଢ଼ିଆ ଯଶସ୍ବୀ ଥିଲେ ।

ତସ୍ମାତ୍ତୁ ଶତରୂପା ସା ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯମସୂଯତ ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋତ୍ତାନପାଦୌ ପୁତ୍ରୌ ପୁତ୍ରଵତାଂ ଵରୌ

ଶତରୂପାଙ୍କଠୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ, ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।

କନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଚ ମହାଭାଗେ ଯାଭ୍ଯାଂ ଜାତାସ୍ତ୍ଵିମାଃ ପ୍ରଜାଃ ଆକୂତିରେକା ଵିଜ୍ଞେଯା ପ୍ରସୂତିରପରା ସ୍ମୃତା

ସେ ଦୁଇଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାଁଠୁ ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଏକ କନ୍ୟା ଆକୂତି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଅନ୍ୟଟି ପ୍ରସୂତି ଭାବରେ ସ୍ମୃତି ।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ପ୍ରସୂତିଂ ଚ ଦଦୌ ଦକ୍ଷାଯ ତାଂ ପ୍ରଭୁଃ ରୁଚେଃ ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚୈଵ ଚାକୂତିଂ ସମପାଦଯତ୍

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ପ୍ରସୂତିକୁ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ, ପ୍ରଜାପତି ଆକୂତିକୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ଦେଲେ ।

ଆକୂତ୍ଯାଂ ମିଥୁନଂ ଜଜ୍ଞେ ମାନସସ୍ଯ ରୁଚେଃ ଶୁଭମ୍ ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଚୈଵ ଯାଭ୍ଯାଂ ସଂଵର୍ତିତଂ ଜଗତ୍

ଆକୂତିଙ୍କଠୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ମନରେ ଦୁଇଟି ଶୁଭ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା । ଏମାନେ ଏହି ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ।

ଚତସ୍ରୋ ଵିଂଶତିଃ କନ୍ଯା ଦକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଜନଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ

ଡକ୍ଷ ପ୍ରଭୁ ଚବିଶଟି କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।

ଶ୍ରଦ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିଃ ପୁଷ୍ଟିସ୍ତୁଷ୍ଟିର୍ମେଧା କ୍ରିଯା ତଥା ବୁଦ୍ଧିର୍ଲଜ୍ଜା ଵପୁଃ ଶାଂତିସ୍ସିଦ୍ଧିଃ କୀର୍ତିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶୀ

ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଭୂତି, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତି—ଏହି ତେରଟି ।

ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମୋ ଦାକ୍ଷାଯଣୀଃ ପ୍ରଭୁଃ ତାଭ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟା ଯଵୀଯସ୍ଯ ଏକାଦଶ ସୁଲୋଚନାଃ

ଧର୍ମ ପ୍ରଭୁ ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେକୁ ଭାର୍ୟା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଅନ୍ୟ ଏଗାରଟି କନ୍ୟା, ଯେଉଁମାନେ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ବୟସର ଓ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ, ରହିଗଲେ ।

ଖ୍ଯାତିଃ ସତ୍ଯର୍ଥସଂଭୂତିଃ ସ୍ମୃତିଃ ପ୍ରୀତିଃ କ୍ଷମା ତଥା ସନ୍ନତିଶ୍ଚାନସୂଯା ଚ ଊର୍ଜା ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ତଥା

ଖ୍ୟାତି, ସତ୍ୟାର୍ଥ, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି, କ୍ଷମା, ସନ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା ।

ଭୃଗୁଶ୍ଶର୍ଵୋ ମରୀଚିଶ୍ଚ ଅଂଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଽତ୍ରିର୍ଵିଶିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପାଵକଃ ପିତରସ୍ତଥା

ଭୃଗୁ, ଶର୍ବ, ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପାବକ, ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ।