ଶିଵପୁରାଣମ୍

ମନୋହରତରୋଦାରମଧୁରସ୍ମିତପୂର୍ଵଯା ସଂବଭାଷେ ସୁସଂପୀତୋ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମୀଶ୍ଵରଃ

ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଉଦାର ଓ ମଧୁର ହସରେ ପୂର୍ବରୁ, ଈଶ୍ୱର ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।

ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ମହାଭାଗ ମମ ପୁତ୍ର ପିତାମହ ଜ୍ଞାତମେଵ ମଯା ସର୍ଵଂ ତଵ ଵାକ୍ଯସ୍ଯ ଗୌରଵମ୍

ବତ୍ସ, ବତ୍ସ, ମହାଭାଗ, ମୋ ପୁଅ, ପିତାମହ! ତୋର ସମସ୍ତ କଥାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣିଛି।

ପ୍ରଜାନାମେଵ ବୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ତ୍ଵଯାଧୁନା ତପସା ଽନେନ ତୁଷ୍ଟୋସ୍ମି ଦଦାମି ଚ ତଵେପ୍ସିତମ୍

ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମେ ଏବେ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ତୁମେ ଚାହିଥିବା ଦାନ ଦେବି।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପରମୋଦାରଂ ସ୍ଵଭାଵମଧୁରଂ ଵଚଃ ସସର୍ଜ ଵପୁଷୋ ଭାଗାଦ୍ଦେଵୀଂ ଦେଵଵରୋ ହରଃ

ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଜ ସ୍ବଭାବରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ମଧୁର ଭାବରେ, ହର ଦେବତା ନିଜ ଦେହର ଏକ ଅଂଶରୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଯାମାହୁର୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଦେଵୀଂ ଦିଵ୍ଯଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍ ପରସ୍ଯ ପରମାଂ ଶକ୍ତିଂ ଭଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ଦେବୀ ଦିବ୍ୟ ଗୁଣରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଭବଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶକ୍ତି।

ଯସ୍ଯାଂ ନ ଖଲୁ ଵିଦ୍ଯଂତେ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ଯୁଜରାଦଯଃ ଯା ଭଵାନୀ ଭଵସ୍ଯାଂଗାତ୍ସମାଵିରଭଵତ୍କିଲ

ତାଙ୍କରେ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ଏହା ପରି ଦୁଃଖ ନାହିଁ; ସେ ଭବାନୀ, ଭବଙ୍କର ଦେହରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ।

ଯସ୍ଯା ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ମନସା ଚେଂଦ୍ରିଯୈଃ ସହ ସା ଭର୍ତୁର୍ଵପୁଷୋ ଭାଗାଜ୍ଜାତେଵ ସମଦୃଶ୍ଯତ

ତାଙ୍କୁ ନେଇ କଥା, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଫେରିଯାନ୍ତି; ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କର ଦେହର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲେ।

ଯା ସା ଜଗଦିଦଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ମହିମ୍ନା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ଶରୀରିଣୀଵ ସ ଦେଵୀ ଵିଚିତ୍ରଂ ସମଲକ୍ଷ୍ଯତ

ସେ ଦେବୀ ନିଜ ମହିମାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛନ୍ତି; ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା ପରି, ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ଦେଖାଗଲା।

ସର୍ଵଂ ଜଗଦିଦଂ ଚୈଷା ସଂମୋହଯତି ମାଯଯା ଈଶ୍ଵରାତ୍ସୈଵ ଜାତାଭୂଦଜାତା ପରମାର୍ଥତଃ

ସେ ଦେବୀ ନିଜ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି; ଈଶ୍ୱରଙ୍କରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସତ୍ୟରେ ସେ ଅଜନ୍ମା।

ନ ଯସ୍ଯା ପରମୋ ଭାଵଃ ସୁରାଣାମପି ଗୋଚରଃ ଵିଶ୍ଵାମରେଶ୍ଵରୀ ଚୈଵ ଵିଭକ୍ତା ଭର୍ତୁରଂଗତଃ

ତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ବଭାବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପହୱାର; ସେ ବିଶ୍ୱର ଶାସନକାରୀ, ନିଜ ପତିଙ୍କର ଦେହରୁ ଅଲଗା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମେଶାନୀଂ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରୀମ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞାଂ ସର୍ଵଗାଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଵର୍ଜିତାମ୍

ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମହାଶାସନକାରୀ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସତ-ଅସତର ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତା ଦେବୀକୁ ଦେଖିଲେ।

ପରମାଂ ନିଖିଲଂ ଭାସା ଭାସଯନ୍ତୀମିଦଂ ଜଗତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାଦେଵୀଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଵୈ ଵିରାଟ୍

ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ନିଜ ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛନ୍ତି; ବିରାଟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

ଦେଵି ଦେଵେନ ସୃଷ୍ଟୋ ଽହମାଦୌ ସର୍ଵଜଗନ୍ମଯି ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନିଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ସୃଜାମି ସକଲଂ ଜଗତ୍

ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ; ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ମନସା ନିର୍ମିତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵି ଦେଵାଦଯୋ ମଯା ନ ଵୃଦ୍ଧିମୁପଗଚ୍ଛନ୍ତି ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ

ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୋ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି; ତଥାପି, ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇନାହାନ୍ତି।

ମିଥୁନପ୍ରଭଵାମେଵ କୃତ୍ଵା ସୃଷ୍ଟିମତଃ ପରମ୍ ସଂଵର୍ଧଯିତୁମିଚ୍ଛାମି ସର୍ଵା ଏଵ ମମ ପ୍ରଜାଃ

ଉଚ୍ଚତମ ସୃଷ୍ଟି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ଦମ୍ପତି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି; ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାକୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।

ନ ନିର୍ଗତଂ ପୁରା ତ୍ଵତ୍ତୋ ନାରୀଣାଂ କୁଲମଵ୍ଯଯମ୍ ତେନ ନାରୀକୁଲଂ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଶକ୍ତିର୍ମମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ପୂର୍ବରୁ ତୁମଠାରୁ କେବେ ନାରୀମାନଙ୍କର ଅବିନାଶୀ କୁଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନାହିଁ; ଏହିପରି, ମୋ ପାଖରେ ନାରୀ କୁଳ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ସର୍ଵାସାମେଵ ଶକ୍ତୀନାଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ଖଲୁ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଶକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀମ୍

ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା।

ତ୍ଵାମେଵ ଵରଦାଂ ମାଯାଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ସୁରେଶ୍ଵରୀମ୍ ଚରାଚରଵିଵୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମଂଶେନୈକେନ ସର୍ଵଗେ

ମୁଁ କେବଳ ତୁମକୁ, ଦୟାଦାନ କରୁଥିବା, ମାୟା ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଶାସନକାରୀ, ଚରାଚର ଜଗତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ତୁମ ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ହେ ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୀ ଭଵ ଭଵାର୍ଦିନି ଏଵଂ ସା ଯାଚିତା ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମଯୋନିନା

ଦକ୍ଷ, ମୋ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରୀ ହେଉ, ହେ ଭବାର୍ଦିନୀ; ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମର ମୂଳ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଶକ୍ତିମେକାଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯାତ୍ସସର୍ଜାତ୍ମସମପ୍ରଭାମ୍ ତାମାହ ପ୍ରହସନ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵଦେଵଵରୋ ହରଃ

ସେ ନିଜ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ପରି ଚମକୁଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହର ହସି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତପସାରାଧ୍ଯ କୁରୁ ତସ୍ଯ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ ତାମାଜ୍ଞାଂ ପରମେଶସ୍ଯ ଶିରସା ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ସା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ଉପାସନା କର; ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର। ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଦେବୀ ଏହାକୁ ସ୍୵ୀକାର କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନାଦ୍ଦେଵୀ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦୁହିତାଭଵତ୍ ଦତ୍ତ୍ଵୈଵମତୁଲାଂ ଶକ୍ତିଂ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୀମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉପଦେଶରେ ଦେବୀ ଡକ୍ଷଙ୍କର ଝିଅ ହେଲେ । ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇ ଦେଲେ ।

ଵିଵେଶ ଦେହଂ ଦେଵସ୍ଯ ଦେଵଶ୍ଚାଂତରଧୀଯତ ତଦା ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯାଂ ଭୋଗଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦେବତା ତାହାପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରୁ ଏହି ଜଗତରେ ଜନାନୀ ସହ ଭୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।

ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିଶ୍ଚ ଵିପ୍ରେଂଦ୍ରା ମୈଥୁନେନ ପ୍ରଵର୍ତତେ ବ୍ରହ୍ମାପି ପ୍ରାପ ସାନନ୍ଦଂ ସନ୍ତୋଷଂ ମୁନିପୁଂଗଵାଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଏହାପରେ ମିଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଳନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ ।

ଏତଦ୍ଵସ୍ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ପୁଣ୍ଯଵୃଦ୍ଧିକରଂ ଶ୍ରାଵ୍ଯଂ ଭୂତସର୍ଗାନୁପଂଗତଃ

ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି । ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏହା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିର ବିବରଣୀ ପରେ ଆସିଛି ।

ଯ ଇଦଂ କୀର୍ତଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତିସମୁଦ୍ଭଵମ୍ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵମଵାପ୍ନୋତି ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଲଭତେ ଶୁଭାନ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତିକଥା ପ୍ରତିଦିନ କହାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ଓ ଶୁଭ ପୁଅମାନେ ପାଇଥାଏ ।

ଏଵଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରାଂ ଶକ୍ତିମୀଶ୍ଵରାଦେଵ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ ମୈଥୁନପ୍ରଭଵାଂ ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୃକାମଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଏପରି ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତି ପାଇ, ପ୍ରଜାପତି ମିଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ।

ସ୍ଵଯମପ୍ଯଦ୍ଭୁତୋ ନାରୀ ଚାର୍ଧେନ ପୁରୁଷୋ ଽଭଵତ୍ ଯାର୍ଧେନ ନାରୀ ସା ତସ୍ମାଚ୍ଛତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ

ସେ ନିଜେ ଅଦ୍ଭୁତ ଜନାନୀ ଓ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ । ଯେଉଁ ଅର୍ଧ ଭାଗ ଜନାନୀ ଥିଲା, ସେଠାରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମ ନେଲେ ।

ଵିରାଜମସୃଜଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସୋ ଽର୍ଧନ ପୁରୁଷୋ ଽଭଵତ୍ ସ ଵୈ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ପୂର୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମନୁରୁଚ୍ଯତେ

ବ୍ରହ୍ମା ଭିରାଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ । ସେ ଆଦି ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ, ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ।