ଶିଵପୁରାଣମ୍

ସମୀକ୍ଷ୍ଯଂ ତୁ ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ନିଗୂଢୋ ଽଭ୍ରଂ ସମାସ୍ଥିତଃ ସମାପ୍ତଵାଦ୍ଯନିର୍ଘୋଷଃ ଶାଂତୋରୁଗଣନିଃସ୍ଵନଃ

ସେମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ସେ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ; ସଙ୍ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଗଣମାନେ ଦେଉଥିବା ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା।

ଅଥ ବ୍ରହ୍ମାଚ୍ଯୁତୌ ଵୀରୌ ହଂତୁକାମୌ ପରସ୍ପରମ୍ ମାହେଶ୍ଵରେଣ ଚା ଽସ୍ତ୍ରେଣ ତଥା ପାଶୁପତେନ ଚ

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ଦୁଇଁ ଶୂର, ପରସ୍ପରକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହିଁ, ମହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାଶୁପତ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ।

ଅସ୍ତ୍ରଜ୍ଵାଲୈରଥୋ ଦଗ୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵୋର୍ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ ଈଶୋପି ତଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯାଥ ହ୍ଯକାଲପ୍ରଲଯଂ ଭୃଶମ୍

ସେଠାରେ ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଶିଖାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ଜଗତ ଜଳିଗଲା; ଏହା ଦେଖି ପ୍ରଭୁ ଭୟଙ୍କର ଅସମୟ ପ୍ରଳୟ ଦେଖିଲେ।

ମହାନଲସ୍ତଂଭଵିଭୀଷଣାକୃତିର୍ବଭୂଵ ତନ୍ମଧ୍ଯତଲେ ସ ନିଷ୍କଲଃ

ସେ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଅଂଶ ନଥିବା, ବଡ଼ ଅଗ୍ନିର ଥମ୍ଭ ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ।

ତେ ଅସ୍ତ୍ରେ ଚାପି ସଜ୍ଵାଲେ ଲୋକସଂହରଣକ୍ଷମେ ନିପତେତୁଃ କ୍ଷଣେ ନୈଵ ହ୍ଯାଵିର୍ଭୂତେ ମହାନଲେ

ସେ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ, ଜଗତକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବା, ତୁରନ୍ତ ଖସିପଡ଼ିଲେ, କାରଣ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦଦ୍ଭୁତଂ ଚିତ୍ରମସ୍ତ୍ରଶାଂତିକରଂ ଶୁଭମ୍ କିମେତଦଦ୍ଭୁତାକାରମିତ୍ଯୂଚୁଶ୍ଚ ପରସ୍ପରମ୍

ସେ ଅଦ୍ଭୁତ, ଚମତ୍କାର, ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଯାହା ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିଲା, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତି କ'ଣ?'

ଅତୀଂଦ୍ରିଯମିଦଂ ସ୍ତଂଭମଗ୍ନିରୂପଂ କିମୁତ୍ଥିତମ୍ ଅସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵମପି ଚାଧଶ୍ଚାଵଯୋର୍ଲକ୍ଷ୍ଯମେଵ ହି

'ଏହି ଥମ୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଧରିପାରିବା ନୁହେଁ, ଅଗ୍ନିର ଆକୃତି—ଏହା କେମିତି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା? ଏହାର ଶୀର୍ଷ ଓ ତଳ ଆମେ ଦୁଇଁଜଣେ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।'

ଇତି ଵ୍ଯଵସିତୌ ଵୀରୌ ମିଲିତୌ ଵୀରମାନିନୌ ତତ୍ପରୌ ତତ୍ପରୀକ୍ଷାର୍ଥଂ ପ୍ରତସ୍ଥାତେ ଽଥ ସତ୍ଵରମ୍

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଇଁ ଶୂର, ନିଜ ଶୂରତାର ଗର୍ବରେ, ଏହାକୁ ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଲେ।

ଆଵଯୋର୍ମିଶ୍ରଯୋସ୍ତତ୍ର କାର୍ଯମେକଂ ନ ସଂଭଵେତ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୂକରତନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯାଦିମୀଯିଵାନ୍

'ଆମେ ଦୁଇଁଜଣେ ଏଠାରେ ଏକ କାମ କରିପାରିବା ନୁହେଁ,' ଏହିପରି କହି ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ତାହାର ତଳ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ।

ତଥା ବ୍ରହ୍ମାହଂ ସତନୁସ୍ତଦଂତଂ ଵୀକ୍ଷିତୁଂ ଯଯୌ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପାତାଲନିଲଯଂ ଗତ୍ଵା ଦୂରତରଂ ହରିଃ

ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମା ହଁସ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ତାହାର ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ; ହରି ପାତାଳ ଭିଦ୍ଧ କରି ଦୂରେ ତଳକୁ ଗଲେ।

ନା ଽପି ଶ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯ ସଂସ୍ଥାନଂ ସ୍ତଂଭସ୍ଯାନଲଵର୍ଚସଃ ଶ୍ରାଂତଃ ସ ସୂକରହରୀଃ ପ୍ରାପ ପୂର୍ଵଂ ରଣାଂଗଣମ୍

ତଥାପି, ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଥମ୍ଭର ଆକୃତି ମିଳିଲା ନାହିଁ; କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ବରାହ ଆକୃତିରେ ଥିବା ହରି ପ୍ରଥମେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରିଲେ।

ଅଥ ଗଚ୍ଛଂସ୍ତୁ ଵ୍ଯୋମ୍ନା ଚ ଵିଧିସ୍ତାତ ପିତା ତଵ ଦଦର୍ଶ କେତକୀ ପୁଷ୍ପଂ କିଂଚିଦ୍ଵିଚ୍ଯୁତମଦ୍ଭୁତମ୍

ତାପରେ, ତୁମ ପିତା ବିଧାତା ଆକାଶ ମାଗରେ ଯିବାବେଳେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖାଯାଉଥିବା କେତକୀ ଫୁଲ ଅଳ୍ପ ଖସିଥିବା ଦେଖିଲେ।

ଅତିସୌରଭ୍ଯମମ୍ଲାନଂ ବହୁଵର୍ଷଚ୍ଯୁତଂ ତଥା ଅନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଚ ତଯୋଃ କୃତ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଅତି ସୁଗନ୍ଧିତ, ଅମ୍ଲାନ, ବହୁ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଖସିଥିବା ସେଇ ଫୁଲକୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ କରଣୀୟ ବିଷୟ ଭାବିଲେ।

ପରିହାସଂ ତୁ କୃତଵାନ୍କଂପନାଚ୍ଚଲିତଂ ଶିରଃ ତସ୍ମାତ୍ତାଵନୁଗୃହ୍ଣାତୁଂ ଚ୍ଯୁତଂ କେତକମୁତ୍ତମମ୍

ସେ ହସିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ହଲିଲାରୁ ଉତ୍ତମ କେତକୀ ଫୁଲଟି ଖସିଗଲା; ସେ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ।

କିଂ ତ୍ଵଂ ପତସି ପୁଷ୍ପେଶ ପୁଷ୍ପରାଟ୍ କେନ ଵା ଧୃତମ୍ ଆଦିମସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ସ୍ତଂଭମଧ୍ଯାଚ୍ଚ୍ଯୁତଶ୍ଚିରମ୍

ହେ ଫୁଲର ମହାରାଜ, କାହିଁକି ତୁମେ ଖସିପଡ଼ୁଛ? କିଏ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲା? ଅପାର ଆଦି ଦୀପର ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ବହୁଦିନ ହେଉଛି ଖସିପଡ଼ିଛ।

ନ ସଂପଶ୍ଯାମି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଜହ୍ଯାଶାମଂତଦର୍ଶନେ ଅସ୍ଯାଂ ତସ୍ଯ ଚ ସେଵାର୍ଥଂ ହଂସମୂର୍ତିରିହାଗତଃ

ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନି; ଏହା ଦେଖିବା ଆଶା ଛାଡ଼। ତାଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ, ମୁଁ ହଂସ ରୂପେ ଏଠାରେ ଆସିଛି।

ଇତଃ ପରଂ ସଖେ ମେ ଽଦ୍ଯ ତ୍ଵଯା କର୍ତଵ୍ଯମୀପ୍ସିତମ୍ ମଯା ସହ ତ୍ଵଯା ଵାଚ୍ଯମେତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ସନ୍ନିଧୌ

ଏଠାରୁ ଆଗକୁ, ମୋ ବନ୍ଧୁ, ଆଜି ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଚାହୁଁଛ, ସେ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି କଥା ମୋ ସହିତ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସ୍ତଂଭାଂତୋ ଵୀକ୍ଷିତୋ ଧାତ୍ରା ତତ୍ର ସାକ୍ଷ୍ଯହମଚ୍ଯୁତ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କେତକଂ ତତ୍ର ପ୍ରଣନାମ ପୁନଃ ନଃ ଅସତ୍ଯମପି ଶସ୍ତଂ ସ୍ଯାଦାପଦୀତ୍ଯନୁଶାସନମ୍

ମୁଁ ଷ୍ଟମ୍ଭର ଶେଷ ଦେଖିଛି, ଏଠାରେ ମୁଁ ସାକ୍ଷୀ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ। ଏହିପରି କହି, ସେ ପୁଣି କେତକୀକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦୁଃଖରେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହୋଇପାରେ — ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଅଛି।

ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ରା ଽଚ୍ଯୁତମାଯତଶ୍ରମଂ ପ୍ରନଷ୍ଟହର୍ଷଂ ତୁ ନନର୍ତ ହର୍ଷାତ୍ ଉଵାଚ ଚୈନଂ ପରମାର୍ଥମଚ୍ଯୁତଂ ଷଂଢାତ୍ତଵାଦଃ ସ ଵିଧିସ୍ତତୋ ଽଚ୍ଯୁତମ୍

ଏଠାରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ପ୍ରୟାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ହୀନ ଥିଲେ, ସେ ଖୁସିରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କହିଲେ; ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ।

ସ୍ତଂଭାଗ୍ରମେତତ୍ସମୁଦୀକ୍ଷିତଂ ହରେ ତତ୍ରୈଵ ସାକ୍ଷୀ ନନୁ କେତକଂ ତ୍ଵିଦମ୍ ତତୋ ଽଵଦତ୍ତତ୍ର ହି କେତକଂ ମୃଷା ତଥେତି ତଦ୍ଧାତୃଵଚସ୍ତଦଂତିକେ

ହେ ହରି, ଏହି ଷ୍ଟମ୍ଭର ଶିରା ଦେଖାଯାଇଛି — ସେଠାରେ କେତକୀ ସାକ୍ଷୀ। ତାପରେ କେତକୀ କହିଲା, 'ଏହା ମିଥ୍ୟା।' ଏଭଳି ଧାତା ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ।

ହରିଶ୍ଚ ତତ୍ସତ୍ଯମିତୀଵ ଚିଂତଯଂଶ୍ଚକାର ତସ୍ମୈ ଵିଧଯେ ନମଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଷୋଡଶୈରୁପଚାରୈଶ୍ଚ ପୂଜଯାମାସ ତଂ ଵିଧିମ୍

ହରି ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି, ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଏବଂ ଷୋଳ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କଲେ।

ଵିଧିଂ ପ୍ରହର୍ତୁଂ ଶଠମଗ୍ନିଲିଂଗତଃ ସ ଈଶ୍ଵରସ୍ତତ୍ର ବଭୂଵ ସାକୃତିଃ ସମୁତ୍ଥିତଃ ସ୍ଵାମି ଵିଲୋକନାତ୍ପୁନଃ ପ୍ରକଂପପାଣିଃ ପରିଗୃହ୍ଯ ତତ୍ପଦମ୍

ବ୍ରହ୍ମା ଚତୁରତା ଦେଖାଇ ଅଗ୍ନି ଲିଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦୃଶ୍ୟ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ହାତ କମ୍ପିଲା; ପୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରିଲେ।

ଆଦ୍ଯଂତହୀନଵପୁଷି ତ୍ଵଯି ମୋହବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଭୂଯାଦ୍ଵିମର୍ଶ ଇହ ନାଵତି କାମନୋତ୍ଥଃ ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାକର କଶ୍ମଲଂ ନୌ ମୃଷ୍ଟଂ କ୍ଷମସ୍ଵ ଵିହିତଂ ଭଵତୈଵ କେଲ୍ଯା

ତୁମେ ଯାହାଙ୍କର ରୂପର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଭ୍ରମରେ ଆଉ କୌଣସି ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନ ନେଉ। ହେ କରୁଣାମୟ, ଦୟା କର; ତୁମ ଲୀଳାରେ ହୋଇଥିବା ଦୋଷକୁ ଖ୍ଷମା କର।

ଵତ୍ସପ୍ରସନ୍ନୋ ଽସ୍ମି ହରେ ଯତସ୍ତ୍ଵମୀଶତ୍ଵମିଚ୍ଛନ୍ନପି ସତ୍ଯଵାକ୍ଯମ୍ ବ୍ରୂଯାସ୍ତତସ୍ତେ ଭଵିତା ଜନେଷୁ ସାମ୍ଯଂ ମଯା ସତ୍କୃତିରପ୍ଯଲପ୍ଥାଃ

ହେ ହରି, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ, କାରଣ ତୁମେ ଈଶ୍ୱରତ୍ୱ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲ। ଏହିଠାରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋ ସହିତ ସମତା ମିଳିବ ଏବଂ ମୋର ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟ ପାଇବ।

ଇତଃ ପରଂ ତେ ପୃଥଗାତ୍ମନଶ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ରପ୍ରତିଷ୍ଠୋତ୍ସଵପୂଜନଂ ଚ

ଏଠାରୁ ଆଗକୁ, ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ଅଲଗା ଆତ୍ମା, କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉତ୍ସବ ଏବଂ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଇତି ଦେଵଃ ପୁରା ପ୍ରୀତଃ ସତ୍ଯେନ ହରଯେ ପରମ୍ ଦଦୌ ସ୍ଵସାମ୍ଯମତ୍ଯର୍ଥଂ ଦେଵସଂଘେ ଚ ପଶ୍ଯତି

ଏଭଳି, ପୁରୁଣା କାଳରେ, ଦେବତାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରସନ୍ନ ଦେବତା ସତ୍ୟବାଦି ହରିଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମତା ଦେଲେ।

ସସର୍ଜାଥ ମହାଦେଵଃ ପୁରୁଷଂ କଂଚିଦଦ୍ଭୁତମ୍ ଭୈରଵାଖ୍ଯଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଦର୍ପଜିଘାଂସଯା

ତାପରେ ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଭୌହର ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁରୁଷ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ନାମ ଦେଲେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅହଂକାର ଦମନ ପାଇଁ।

ସ ଵୈ ତଦା ତତ୍ର ପତିଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିଵମଂଗଣେ କିଂ କାର୍ଯଂ କରଵାଣ୍ଯତ୍ର ଶୀଘ୍ରମାଜ୍ଞାପଯ ପ୍ରଭୋ

ସେ ଶିବଙ୍କ ଦରବାରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠାରେ କଣ କରିବି? ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ଆଦେଶ ଦିଅ।'

ଵତ୍ସଯୋ ଽଯଂ ଵିଧିଃ ସାକ୍ଷାଜ୍ଜଗତାମାଦ୍ଯଦୈଵତମ୍ ନୂନମର୍ଚଯ ଖଡ୍ଗଂ ସ୍ଵଂ ତିଗ୍ମେନ ଜଵସା ପରମ୍

ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ସଂସାରର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିଶ୍ଚୟ ଉପାସ୍ୟ। ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଘାତ କର।