ଶିଵପୁରାଣମ୍

ତଥାପ୍ଯନ୍ଯୋନ୍ଯମାତ୍ସର୍ଯାଦନ୍ଯୋନ୍ଯାତିଶଯାଶିନଃ ତପସା ତୋଷଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ପିତରଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ତଥାପି, ଏକାପରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ଆଶା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପିତା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ।

ଲବ୍ଧ୍ଵା ସର୍ଵାତ୍ମନା ତସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ ବ୍ରହ୍ମନାରାଯଣୌ ପୂର୍ଵଂ ରୁଦ୍ରଃ କଲ୍ପାନ୍ତରେ ଽସୃଜତ୍

ସର୍ବଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ, ଏକ ପୂର୍ବ କଳ୍ପରେ ରୁଦ୍ର ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

କଲ୍ପାନ୍ତରେ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଵିଷ୍ଣୂ ଜଗନ୍ମଯଃ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଣମସୃଜତ୍ପୁନଃ

ଅନ୍ୟ କଳ୍ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତର ଅଂଶ ଥିବା ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ଏବଂ ପୁନି ଭଗବତ ବିଷ୍ଣୁ ରୁଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।

ନାରାଯଣଂ ପୁନର୍ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଣମସୃଜତ୍ପୁନଃ ଏଵଂ କଲ୍ପେଷୁ କଲ୍ପେଷୁ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ

ବ୍ରହ୍ମା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୁନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ପୁନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏଭଳି ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟି ଚକ୍ରରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି।

ପରସ୍ପରେଣ ଜାଯଂତେ ପରସ୍ପରହିତୈଷିଣଃ ତତ୍ତତ୍କଲ୍ପାନ୍ତଵୃତ୍ତାନ୍ତମଧିକୃତ୍ଯ ମହର୍ଷିଭିଃ

ସେମାନେ ପରସ୍ପରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଭଲ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପର ଶେଷ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ମହାର୍ଷିମାନେ କଥା କହିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଭାଵଃ କଥ୍ଯତେ ତେଷାଂ ପରସ୍ପରସମୁଦ୍ଭଵାତ୍ ଶୃଣୁ ତେଷାଂ କଥାଂ ଚିତ୍ରାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପାପପ୍ରମୋଚିନୀମ୍

ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ପରସ୍ପର ଉଦ୍ଭବ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଚମତ୍କାର କଥାକୁ ଶୁଣ, ଏହା ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି କରେ।

କଲ୍ପେ ତତ୍ପୁରୁଷେ ଵୃତ୍ତାଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ପୁରା ନାରାଯଣୋ ନାମ କଲ୍ପେ ଵୈ ମେଘଵାହନେ

ତତ୍ପୁରୁଷ କଳ୍ପରେ, ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିରେ, ପୂର୍ବରୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ମେଘବାହନ କଳ୍ପରେ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ମେଘୋ ଭୂତ୍ଵାଵହଦ୍ଧରାମ୍ ତସ୍ଯ ଭାଵଂ ସମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିଶ୍ଵଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ଦିବ୍ୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ମେଘ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ବୋହିଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଦେଖି, ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ—

ସର୍ଵସ୍ସର୍ଵାତ୍ମଭାଵେନ ପ୍ରଦଦୌ ଶକ୍ତିମଵ୍ଯଯାମ୍ ଶକ୍ତିଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତୁ ସର୍ଵାତ୍ମା ଶିଵାତ୍ସର୍ଵେଶ୍ଵରାତ୍ତଦା

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଭାବରେ ଅବିନାଶୀ ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ଶିବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପାଇ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ହେଲେ।

ସସର୍ଜ ଭଗାଵନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜା ସହ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଦ୍ଵୈଭଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୃଷ୍ଟସ୍ତେନ ପିତାମହଃ

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବିଶ୍ୱ ଓ ବିଶ୍ୱସୃଜା ସହିତ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଈର୍ଷ୍ଯଯା ପରଯା ଗ୍ରସ୍ତଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ଗଚ୍ଛ ଵିଷ୍ଣୋ ମଯା ଜ୍ଞାତଂ ତଵ ସର୍ଗସ୍ଯ କାରଣମ୍ ଆଵଯୋରଧିକଶ୍ଚାସ୍ତି ସ ରୁଦ୍ରୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ତୀବ୍ର ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ହସି କହିଲେ: 'ବିଷ୍ଣୁ, ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ବୁଝିଛି; ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର, ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'

ତସ୍ଯ ଦେଵାଧିଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ତ୍ଵଂ ଭଗଵାନାଦ୍ଯଃ ପାଲକଃ ପରମାର୍ଥତଃ

ସେଇ ଦେବାଦିଦେବ, ପରମେଷ୍ଠୀଙ୍କର କୃପାରେ, ତୁମେ, ଭଗବାନ, ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପ୍ରକୃତ ପାଳକ ଅଟୁ।

ଅହଂ ଚ ତପସାରାଧ୍ଯ ରୁଦ୍ରଂ ତ୍ରିଦଶନାଯକମ୍ ତ୍ଵଯା ସହ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯତ୍ର ନ ସଂଶଯଃ

ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାୟକ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବି; ତୁମ ସହିତ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଏଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମୁପାଲଭ୍ଯ ଭଗଵାନବ୍ଜସମ୍ଭଵଃ ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯ ଶଂକରମ୍

ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କଥା କହି, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିତ ଭଗବାନ ଏଭଳି ଅନୁରୋଧ କଲେ, ତପସ୍ୟାରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି।

ଭଗଵନ୍ ଦେଵଦେଵେଶ ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ମହେଶ୍ଵର ତଵ ଵାମାଂଗଜୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦକ୍ଷିଣାଂଗଭଵୋ ହ୍ଯହମ୍

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ମହେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜନ୍ମିତ, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଜନ୍ମିତ।

ମଯା ସହ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତଥାପ୍ଯସୃଜଦଚ୍ଯୁତଃ ସ ମତ୍ସରାଦୁପାଲବ୍ଧସ୍ତ୍ଵଦାଶ୍ରଯବଲାନ୍ମଯା

ମୋ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି; ମୁଁ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ତାଙ୍କୁ ଉପାଲଭ୍ୟ କରିଥିଲି, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି।

ମଦ୍ଭାଵାନ୍ନାଧିକସ୍ତେତି ଭାଵସ୍ତ୍ଵଯି ମହେଶ୍ଵରେ ତ୍ଵତ୍ତ ଏଵ ସମୁତ୍ପତ୍ତିରାଵଯୋସ୍ସଦୃଶୀ ଯତଃ

ମୋ ଭାବରୁ, ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏହି ଏକ ସତ୍ୟ ତୁମେ, ମହେଶ୍ୱର, ନିମିତ୍ତ; ତୁମୁଠୁ ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ, କାରଣ ଆମେ ସମାନ।

ତସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରସାଦଂ କୃତଵାନସି ତଥା ମମାପି ତତ୍ସର୍ଵଂ ଦାତୁମର୍ହସି ଶଂକର

ଯେପରି ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ କୃପା ଦେଇଥିଲ, ଏହିପରି ଶଙ୍କର, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତ ଦେବାକୁ ଉଚିତ।

ଇତି ଵିଜ୍ଞାପିତସ୍ତେନ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହା ନ୍ଯାଯେନ ଵୈ ଦଦୌ ସର୍ଵଂ ତସ୍ଯାପି ସ ଘୃଣାନିଧିଃ

ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁରୋଧ ପାଇ, ଭଗବାନ, ଭଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା, ନ୍ୟାୟରେ ସମସ୍ତ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, କାରଣ ସେ ଦୟାର ଧାମ।

ଲବ୍ଧ୍ଵୈଵମୀଶ୍ଵରାଦେଵ ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵାତ୍ମତାଂ କ୍ଷଣାତ୍ ତ୍ଵରମାଣୋଥ ସଂଗମ୍ଯ ଦଦର୍ଶ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍

ଏଭଳି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଠାରୁ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଭାବ ପାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ମୂହୁର୍ତ୍ତରେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵାଲଯେ ଶୁଭ୍ରେ ଵିମାନେ ସୂର୍ଯସଂନିଭେ ହେମରତ୍ନାନ୍ଵିତେ ଦିଵ୍ଯେ ମନସା ତେନ ନିର୍ମିତେ

କ୍ଷୀରସାଗରର ଶୁଭ୍ର ନିବାସରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ, ସୁନା ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ, ତାଙ୍କ ମନରେ ନିର୍ମିତ।

ଅନଂତଭୋଗଶଯ୍ଯାଯାଂ ଶଯାନଂ ପଂକଜେକ୍ଷଣମ୍ ଚତୁର୍ଭୁଜମୁଦାରାଂଗଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍

ଅନନ୍ତ ସର୍ପ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା, ପଦ୍ମ ପରି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ ଓ ଉଦାର ଦେହ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ଏହି ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।

ଶଂଖଚକ୍ରଧରଂ ସୌମ୍ଯଂ ଚନ୍ଦ୍ରବିଂବସମାନନମ୍ ଶ୍ରୀଵତ୍ସଵକ୍ଷସଂ ଦେଵଂ ପ୍ରସନ୍ନମଧୁରସ୍ମିତମ୍

ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧରିଥିବା, ସାଧୁ ମନୋଭାବ ଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରର ପରି ମୁହଁ ଥିବା, ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଦେବତା ମଧୁର ହସ ଓ ଦୟାର ଭାବରେ ଅଭିଭାସିତ।

ଧରାମୃଦୁକରାଂଭୋଜସ୍ପର୍ଶରକ୍ତପଦାଂବୁଜମ୍ କ୍ଷୀରାର୍ଣଵାମୃତମିଵ ଶଯାନଂ ଯୋଗନିଦ୍ରଯା

ପୃଥିବୀର ମୃଦୁ ପଦ୍ମ ହାତର ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଛି, ତିନି ଦୁଧ ସାଗରର ଅମୃତ ଉପରେ ଶୋଇଥିବା ପରି ଯୋଗ ନିଦ୍ରାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି।

ତମସା କାଲରୁଦ୍ରାଖ୍ଯଂ ରଜସା କନକାଂଡଜମ୍ ସତ୍ତ୍ଵେନ ସର୍ଵଗଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ନିର୍ଗୁଣତ୍ଵେ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ୱାରା ତିନି କାଳରୁଦ୍ର ନାମରେ ଜଣାଶି, ରଜସ ଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ନିର୍ଗୁଣ ଅବସ୍ଥାରେ ମହେଶ୍ୱର।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁରୁଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଗଲ୍ଭମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ଗ୍ରସାମି ତ୍ଵାମହଂ ଵିଷ୍ଣୋ ତ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଯଥା ପୁରା

ସେହି ପରମ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ସାହସିକ ଭାବରେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରସିବି, ବିଷ୍ଣୁ, ଯେପରି ତୁମେ ପୂର୍ବେ ନିଜକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଥିଲେ।'

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧ୍ଯ ପିତାମହମ୍ ଉଦୈକ୍ଷତ ମହାବାହୁସ୍ସ୍ମିତମୀଷଚ୍ଚକାର ଚ

ସେହି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଜାଗି, ପିତାମହଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓ ହଲକା ହସ ଦେଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗ୍ରସ୍ତସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା ସୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ସଦ୍ଯୋ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯାଦଯତ୍ନତଃ

ସେହି ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସିତ ହେଲେ, ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରୁ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ।

ତସ୍ମିନ୍ନଵସରେ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଗଵାନିନ୍ଦୁଭୂଷଣଃ ଶକ୍ତିଂ ତଯୋରପି ଦ୍ରଷ୍ଟୁମରୂପୋ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ

ସେହି ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଅରୂପ।