ଶିଵପୁରାଣମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଂ ପାଦ୍ମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ଶୈଵଂ ଭାଗଵତଂ ତଥା ଭଵିଷ୍ଯଂ ନାରଦୀଯଂ ଚ ମାର୍କଂଡେଯମତଃ ପରମ୍

ବ୍ରାହ୍ମ, ପଦ୍ମ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶୈବ, ଭାଗବତ, ଭବିଷ୍ୟ, ନାରଦୀୟ ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ — ଏହିଗୁଡିକ ପ୍ରଧାନ।

ଆଗ୍ନେଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତଂ ଲୈଂଗଂ ଵାରାହମେଵ ଚ ସ୍କାନ୍ଦଂ ଚ ଵାମନଂ ଚୈଵ କୌର୍ମ୍ଯଂ ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଚ ଗାରୁଡମ୍

ଆଗ୍ନେୟ, ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ, ଲୈଙ୍ଗ, ବାରାହ, ସ୍କାନ୍ଦ, ବାମନ, କୌର୍ମ, ମାତ୍ସ୍ୟ ଓ ଗାରୁଡ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ବ୍ରହ୍ମାଂଡଂ ଚେତି ପୁଣ୍ଯୋ ଽଯଂ ପୁରାଣାନାମନୁକ୍ରମଃ ତତ୍ର ଶୈଵଂ ତୁରୀଯଂ ଯଚ୍ଛାର୍ଵଂ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକମ୍

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଗଣନାରେ ଆସେ; ଏହି ପୁରାଣମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର କ୍ରମ। ତାହାରେ ଶୈବ ଚତୁର୍ଥ, ଏବଂ ଏହା ସମସ୍ତ କାମ ପୂରଣ କରେ।

ଗ୍ରଂଥୋ ଲକ୍ଷପ୍ରମାଣଂ ତଦ୍ଵ୍ଯସ୍ତଂ ଦ୍ଵାଦଶସଂହିତମ୍ ନିର୍ମିତଂ ତଚ୍ଛିଵେନୈଵ ତତ୍ର ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଲକ୍ଷ ପଦ୍ୟରେ ଗଠିତ, ଦ୍ୱାଦଶ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ; ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ନିଜେ ଶିବ ରଚନା କରିଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି।

ତଦୁକ୍ତେନୈଵ ଧର୍ମେଣ ଶୈଵାସ୍ତ୍ରୈଵର୍ଣିକା ନରାଃ ତସ୍ମାଦ୍ଵିମୁକୁତିମନ୍ଵିଚ୍ଛଞ୍ଚ୍ଛିଵମେଵ ସମାଶ୍ରଯେତ୍

ଏଠାରେ ଉପଦେଶିତ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରିଲେ, ତିନି ଜାତିର ଲୋକମାନେ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁ ଶିବଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।

ତମାଶ୍ରିତ୍ଯୈଵ ଦେଵାନାମପି ମୁକ୍ତିର୍ନ ଚାନ୍ଯଥା

ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଲେ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି, ଅନ୍ୟଥା ମୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ଯଦିଦଂ ଶୈଵମାଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣଂ ଵେଦସଂମିତମ୍ ତସ୍ଯ ଭେଦାନ୍ସମାସେନ ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧତ

ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି, ଏହି ଶୈବ ପୁରାଣ ଯାହା ବେଦ ସହିତ ସମ୍ମତ; ଏହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଗଗୁଡିକୁ ଶୁଣ।

ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ତଥା ରୌଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକମନୁତ୍ତମମ୍ ଔମଂ ମାତୃପୁରାଣଂ ଚ ରୁଦ୍ରୈକାଦଶକଂ ତଥା

ସେଗୁଡିକ ହେଲେ: ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର, ରୌଦ୍ର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୈନାୟକ, ଔମ, ମାତୃପୁରାଣ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଏକାଦଶକ।

କୈଲାସଂ ଶତରୁଦ୍ରଂ ଚ ଶତରୁଦ୍ରାଖ୍ଯମେଵ ଚ ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ରାଖ୍ଯଂ ଵାଯଵୀଯଂ ତତଃପରମ୍

କୈଳାସ, ଶତରୁଦ୍ର ଯାହାକୁ ଶତରୁଦ୍ର ଭି କୁହାଯାଏ, ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ର ଏବଂ ତାପରେ ବାୟବୀୟ।

ଧର୍ମସଂଜ୍ଞଂ ପୁରାଣଂ ଚେତ୍ଯେଵଂ ଦ୍ଵାଦଶ ସଂହିତାଃ ଵିଦ୍ଯେଶଂ ଦଶସାହସ୍ରମୁଦିତଂ ଗ୍ରଂଥସଂଖ୍ଯଯା

ଧର୍ମ ନାମକ ପୁରାଣ; ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ସଂହିତା ଅଛି। ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରରେ ଦଶ ହଜାର ପଦ୍ୟ ଥାଏ।

ରୌଦ୍ରଂ ଵୈନାଯକଂ ଚୌମଂ ମାତୃକାଖ୍ଯଂ ତତଃ ପରମ୍ ପ୍ରତ୍ଯେକମଷ୍ଟସାହସ୍ରଂ ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରକମ୍

ରୌଦ୍ର, ବୈନାୟକ, ଔମ ଏବଂ ମାତୃକା ନାମକ ପୁରାଣ; ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଆଠ ହଜାର ପଦ୍ୟ ଅଛି, ତ୍ରୟୋଦଶ ଭାଗରେ ତେର ହଜାର ପଦ୍ୟ ଅଛି।

ରୌଦ୍ରକାଦଶକାଖ୍ଯଂ ଯତ୍କୈଲାସଂ ଷଟ୍ସହସ୍ରକମ୍ ଶତରୁଦ୍ରଂ ତ୍ରିସାହସ୍ରଂ କୋଟିରୁଦ୍ରଂ ତତଃ ପରମ୍

ରୁଦ୍ରଏକାଦଶକ ଏବଂ କୈଳାସ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଛଅ ହଜାର ପଦ୍ୟ ଅଛି; ଶତରୁଦ୍ରରେ ତିନି ହଜାର, ତାପରେ କୋଟିରୁଦ୍ର।

ସହସ୍ରୈର୍ନଵଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ସର୍ଵାର୍ଥଜ୍ଞାନସଂଯୁତମ୍ ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ରାଖ୍ଯମେକାଦଶସହସ୍ରକମ୍

ସହସ୍ରକୋଟିରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ଏକାଦଶ ହଜାର ପଦ୍ୟ ରହିଛି, ନଅ ହଜାର ସହିତ ଯୋଡାଯାଇଛି।

ଚତୁସ୍ସହସ୍ରସଂଖ୍ଯେଯଂ ଵାଯଵୀଯମନୁତ୍ତମମ୍ ଧର୍ମସଂଜ୍ଞଂ ପୁରାଣଂ ଯତ୍ତଦ୍ଦ୍ଵାଦଶସହସ୍ରକମ୍

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବାୟବୀୟରେ ଚାରି ହଜାର ପଦ୍ୟ ଅଛି; ଧର୍ମ ନାମକ ପୁରାଣରେ ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ପଦ୍ୟ ଅଛି।

ତଦେଵଂ ଲକ୍ଷମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଶୈଵଂ ଶାଖାଵିଭେଦତଃ ପୁରାଣଂ ଵେଦସାରଂ ତଦ୍ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍

ଏଭଳି ଶୈବ ପୁରାଣ ଶାଖା ଅନୁସାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ପଦ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ; ଏହା ବେଦର ସାର ଏବଂ ଭୋଗ ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ଵ୍ଯାସେନ ତତ୍ତୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତଂ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ସହସ୍ରକମ୍ ଶୈଵନ୍ତତ୍ର ପୁରାଣଂ ଵୈ ଚତୁର୍ଥଂ ସପ୍ତସଂହିତମ୍

ବ୍ୟାସ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରି ଚବିଶ ହଜାର ପଦ୍ୟ କରିଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଶୈବ ପୁରାଣ ଚତୁର୍ଥ, ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।

ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରାଖ୍ଯା ତତ୍ରାଦ୍ଯା ଦ୍ଵିତୀଯା ରୁଦ୍ରସଂହିତା ତୃତୀଯା ଶତରୁଦ୍ରାଖ୍ଯା କୋଟିରୁଦ୍ରା ଚତୁର୍ଥିକା

ପ୍ରଥମ ଭାଗ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର, ଦ୍ୱିତୀୟ ରୁଦ୍ର ସଂହିତା, ତୃତୀୟ ଶତରୁଦ୍ର, ଚତୁର୍ଥ କୋଟିରୁଦ୍ର।

ପଞ୍ଚମୀ କଥିତା ଚୋମା ଷଷ୍ଠୀ କୈଲାସସଂହିତା ସପ୍ତମୀ ଵାଯଵୀଯାଖ୍ଯା ସପ୍ତୈଵଂ ସଂହିତା ଇହ

ପଞ୍ଚମ ଭାଗ ଔମ, ଷଷ୍ଠ କୈଳାସ ସଂହିତା, ସପ୍ତମ ବାୟବୀୟ; ଏଠାରେ ସାତ ଭାଗ ଅଛି।

ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରଂ ଦ୍ଵିସାହସ୍ରଂ ରୌଦ୍ରଂ ପଞ୍ଚଶତାଯୁତମ୍ ତ୍ରିଂଶତ୍ତଥା ଦ୍ଵିସାହସ୍ରଂ ସାର୍ଧୈକଶତମୀରିତମ୍

ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରରେ ଦୁଇ ହଜାର ପଦ୍ୟ, ରୌଦ୍ରରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ପାଞ୍ଚଶ ଅଛି, ତୃତୀୟରେ ଦୁଇ ହଜାର ଏକଶ ତିରିଶ।

ଶତରୁଦ୍ରନ୍ତଥା କୋଟିରୁଦ୍ରଂ ଵ୍ଯୋମଯୁଗାଧିକମ୍ ଦ୍ଵିସାହସ୍ରଂ ଚ ଦ୍ଵିଶତଂ ତଥୋମଂ ଭୂସହସ୍ରକମ୍

ଶତରୁଦ୍ର ଏବଂ କୋଟିରୁଦ୍ର, ଆକାଶ ମାପରେ ଅଧିକ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ଦୁଇ ହଜାର ଦୁଇଶ ପଦ୍ୟ; ଔମରେ ଏକ ହଜାର।

ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ସାଷ୍ଟଶତଂ କୈଲାସଂ ଭୂସହସ୍ରକମ୍ ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଶତଂ ଵାଯଵୀଯମତଃ ପରମ୍

କୈଳାସରେ ଏକ ହଜାର ଚଉଠି ଅଠିଶ ପଦ୍ୟ, ତାପରେ ବାୟବୀୟରେ ଏକ ହଜାର ଚଉଠି ଦୁଇ।

ଚତୁସ୍ସାହସ୍ରସଂଖ୍ଯାକମେଵଂ ସଂଖ୍ଯାଵିଭେଦତଃ ଶ୍ରୁତମ୍ପରମପୁଣ୍ଯନ୍ତୁ ପୁରାଣଂ ଶିଵସଂଜ୍ଞକମ୍

ଏହିପରି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଶିବ ନାମକ ପୁରାଣଟି ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଓ ଚାରି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଚତୁଃସାହସ୍ରକଂ ଯତ୍ତୁ ଵାଯଵୀଯମୁଦୀରିତମ୍ ତଦିଦଂ ଵର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଭାଗଦ୍ଵଯସମନ୍ଵିତମ୍

ଏହିପରି ଚାରି ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ବାୟବୀୟ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ, ଏହିଥିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।

ନାଵେଦଵିଦୁଷେ ଵାଚ୍ଯମିଦଂ ଶାସ୍ତ୍ରମନୁତ୍ତମମ୍ ନ ଚୈଵାଶ୍ରଦ୍ଧଧାନାଯ ନାପୁରାଣଵିଦେ ତଥା

ଏହି ଉତ୍ତମ ଶାସ୍ତ୍ରଟି ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ବିଶ୍ୱାସ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ପୁରାଣ ଅଜ୍ଞାତ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପରୀକ୍ଷିତାଯ ଶିଷ୍ଯାଯ ଧାର୍ମିକାଯାନସୂଯଵେ ପ୍ରଦେଯଂ ଶିଵଭକ୍ତାଯ ଶିଵଧର୍ମାନୁସାରିଣେ

ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଟି ତାହାକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍, ଯିଏ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି, ଶିଷ୍ୟ, ଧର୍ମିକ, ଇର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା, ଶିବଭକ୍ତ ଓ ଶିବ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରେ।

ପୁରାଣସଂହିତା ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାନ୍ମଯି ଵର୍ତତେ ନମୋ ଭଗଵତେ ତସ୍ମୈ ଵ୍ଯାସାଯାମିତତେଜସେ

ଯାହାଙ୍କ ଦୟାରେ ପୁରାଣଗୁଡିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ମୋତେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି, ସେ ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ବ୍ୟାସ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ପୁରା କାଲେନ ମହତା କଲ୍ପେତୀତେ ପୁନଃପୁନଃ ଅସ୍ମିନ୍ନୁପସ୍ଥିତେ କଲ୍ପେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସୃଷ୍ଠିକର୍ମଣି

ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ, ବଡ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପରେ, ପୂର୍ବ ଏକ କଳ୍ପ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଏହି ନୂତନ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଓ ସୃଷ୍ଟିର କାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଯାଂ ଵାର୍ତାଯାଂ ପ୍ରବୁଦ୍ଧାସୁ ପ୍ରଜାସୁ ଚ ମୁନୀନାଂ ଷଟ୍କୁଲୀଯାନାଂ ବ୍ରୁଵତାମିତରେତରମ୍

ଯେତେବେଳେ ଜୀବନ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା ଓ ଲୋକମାନେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ, ଛଅ ବଂଶର ଋଷିମାନେ ପରସ୍ପରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ବସିଲେ।

ଇଦଂ ପରମିଦଂ ନେତି ଵିଵାଦସ୍ସୁମହାନଭୂତ୍ ପରସ୍ଯ ଦୁର୍ନିରୂପତ୍ଵାନ୍ନ ଜାତସ୍ତତ୍ର ନିଶ୍ଚଯଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ ତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହେଲା—'ଏହିଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ', 'ନାହିଁ, ସେଟି ନୁହେଁ'—କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କଠିନ ଥିବାରୁ କୌଣସି ନିଶ୍ଚୟ ହେଲା ନାହିଁ।