ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂଗିରିଜାଗ୍ରେହିଶିଵେନପରମାତ୍ମନା ଭସ୍ମରୂଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍

ଏହିପରି ଆରମ୍ଭରେ ଗିରିଜାଙ୍କୁ ପରମାତ୍ମା ଶିବଙ୍କରୁ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ କୁହାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।

ଶିଵସ୍ଯାତିପ୍ରିଯୌଜ୍ଞେଯୌ ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରିଣୌ ତଦ୍ଧାରଣପ୍ରଭାଵଦ୍ଧି ଭୁକ୍ତିର୍ମୁକ୍ତିର୍ନ ସଂଶଯଃ

ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧୁଥିବା ଲୋକ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ଏହା ପିନ୍ଧିବା ଶକ୍ତିରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ।

ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରୀ ଯଃ ଶିଵଭକ୍ତସ୍ସ ଉଚ୍ଯତେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଜପାସକ୍ତଃ ପରିପୂର୍ଣଶ୍ଚସନ୍ମୁଖେ

ଯିଏ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧି, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପରେ ଲାଗିଥାଏ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ମୁହଁରେ ଅଛନ୍ତି।

ଵିନାଭସ୍ମତ୍ରିପୁଂଡ୍ରେଣଵିନାରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲଯା ପୂଜିତୋପିମହାଦେଵୋନାଭୀଷ୍ଟଫଲଦାଯକଃ

ଭସ୍ମର ତିନି ରେଖା ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ବିନା, ଯଦିଓ ପୂଜା କରାଯାଏ, ମହାଦେବ ଆଶା କରାଯାଇଥିବା ଫଳ ଦେଇନାହାନ୍ତି।

ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟଂହିମୁନୀଶ୍ଵର ଭସ୍ମରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧିଦମ୍

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବା ସବୁକିଛି ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି; ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।

ଏତଦ୍ଯଃଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂମାହାତ୍ମ୍ଯପରମଂଶୁଭମ୍ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଭସ୍ମନୋର୍ଭକ୍ତ୍ଯାସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯିଏ ଦିନେ ଦିନେ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଏହି ପବିତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଇହ ସର୍ଵସୁଖଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିସଂଯୁତଃ ଲଭେତ୍ପରତ୍ର ସନ୍ମୋକ୍ଷଂ ଶିଵସ୍ଯାତିପ୍ରିଯୋ ଭଵେତ୍

ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଅ-ନାତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ରହି, ପରଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ହୁଏ।

ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରସଂହିତେଯଂ କଥିତା ଵୋ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ନିତ୍ଯଂମୁକ୍ତିଦା ଶିଵଶାସନାତ୍

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱର ସଂହିତାରୁ କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ସଦା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।

ନମଶ୍ଶିଵାଯ ସୋମାଯ ସଗଣାଯ ସସୂନଵେ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷେଶାଯ ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ଯଂତହେତଵେ

ଶିବଙ୍କୁ, ସୋମଙ୍କୁ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସହଚର ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ନାଥ, ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର କାରଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଶକ୍ତିରପ୍ରତିମା ଯସ୍ଯ ହ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚାପି ସର୍ଵଗମ୍ ସ୍ଵାମିତ୍ଵଂ ଚ ଵିଭୁତ୍ଵଂ ଚ ସ୍ଵଭାଵଂ ସଂପ୍ରଚକ୍ଷତେ

ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପୂର୍ବ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶାସନ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିତ; ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଗୁଣ।

ତମଜଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣଂ ଶାଶ୍ଵତଂ ଶିଵମଵ୍ଯଯମ୍ ମହାଦେଵଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଵ୍ରଜାମି ଶରଣଂ ଶିଵମ୍

ଯିଏ ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ, ଶୁଭ, ଅବିନାଶୀ, ମହାଦେବ, ମହାତ୍ମା, ସେଇ ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି।

ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରେ ମହାତୀର୍ଥେ ଗଂଗାକାଲିଂଦିସଂଗମେ ପ୍ରଯାଗେ ନୈମିଷାରଣ୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକସ୍ଯ ଵର୍ତ୍ମନି

ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ, ମହାତୀର୍ଥରେ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ମିଶିଥିବା ପ୍ରୟାଗରେ, ନୈମିଷ ଅରଣ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବା ପଥରେ—

ମୁନଯଶ୍ଶଂସିତାତ୍ମାନଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତପରାଯଣାଃ ମହୌଜସୋ ମହାଭାଗା ମହାସତ୍ରଂ ଵିତେନିରେ

ସେଠାରେ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା, ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମୁନିମାନେ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

ତତ୍ର ସତ୍ରଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ତେଷାମକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣାମ୍ ସାକ୍ଷାତ୍ସତ୍ଯଵତୀସୂନୋର୍ଵେଦଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ସେଠାରେ, ସେମାନଙ୍କର ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ବିଦ୍ୟାବ୍ୟାସଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଶିଷ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଆସିଲେ।

ଶିଷ୍ଯୋ ମହାତ୍ମା ମେଧାଵୀ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ ପଞ୍ଚାଵଯଵଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଵାକ୍ଯସ୍ଯ ଗୁଣଦୋଷଵିତ୍

ସେଇ ମହାତ୍ମା, ପ୍ରଜ୍ଞାଶୀଳ ଶିଷ୍ୟ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପଞ୍ଚ ଅଂଶ ଥିବା ବାକ୍ୟର ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ଜାଣିଥିଲେ।

ଉତ୍ତରୋତ୍ତରଵକ୍ତା ଚ ବ୍ରୁଵତୋ ଽପି ବୃହସ୍ପତେଃ ମଧୁରଃ ଶ୍ରଵଣାନାଂ ଚ ମନୋଜ୍ଞପଦପର୍ଵଣାମ୍

ସେ ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ବକ୍ତା, ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧୁର, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।

କଥାନାଂ ନିପୁଣୋ ଵକ୍ତା କାଲଵିନ୍ନଯଵିତ୍କଵିଃ ଆଜଗାମ ସ ତଂ ଦେଶଂ ସୂତଃ ପୌରାଣିକୋତ୍ତମଃ

ସେ କଥା କହିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମୟ ଓ ଯଥାଯୋଗ୍ୟତା ଜାଣିଥିବା କବି, ସେଇ ସୂତ, ପୁରାଣ କଥାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୂତମାଯାଂତଂ ମୁନଯୋ ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ ତସ୍ମୈ ସାମ ଚ ପୂଜାଂ ଚ ଯଥାଵତ୍ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯନ୍

ସୂତଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥିକ ଆଦର ଓ ପୂଜା କରିଲେ ।

ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ସତାଂ ପୂଜାଂ ମୁନିଭିଃ ପ୍ରତିପାଦିତାମ୍ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟମାନସଂ ଭେଜେ ନିଯୁକ୍ତୋ ଯୁକ୍ତମାତ୍ମନଃ

ମୁନିମାନେ ଯେଉଁ ଆଦର ଦେଲେ, ସୂତ ସେଥିରେ ନିଜ ମନକୁ ନିୟମିତ ରଖି, ନିଜ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।

ତତସ୍ତତ୍ସଂଗମାଦେଵ ମୁନୀନାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ ସୋତ୍କଂଠମଭଵଚ୍ଚିତଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ପୌରାଣିକୀଂ କଥାମ୍

ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ମୁନିମାନେ ଏକଠା ହେଲେ, ତାହାର ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମିଲା ।

ଅତୀଵାଭିମୁଖଂ କୃତ୍ଵା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରୁଵନ୍

ସେମାନେ ଅତି ଆଗ୍ରହ ନେଇ, ଏହି ଭାବରେ କଥା କହିଲେ ।

ରୋମହର୍ଷଣ ସର୍ଵଜ୍ଞ ଭଵାନ୍ନୋ ଭାଗ୍ଯଗୌରଵାତ୍ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋଦ୍ଯ ମହାଭାଗ ଶୈଵରାଜ ମହାମତେ

ରୋମହର୍ଷଣ, ସବୁଜଣା, ଆମେ ଭାଗ୍ୟରେ ଦୟାଳୁ, ଆଜି ତୁମେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସିଛ । ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ତୁମେ ।

ପୁରାଣଵିଦ୍ଯାମଖିଲାଂ ଵ୍ଯାସାତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମୀଯିଵାନ୍ ତସ୍ମାଦାଶ୍ଚର୍ଯଭୂତାନାଂ କଥାନାଂ ତ୍ଵଂ ହି ଭାଜନମ୍

ତୁମେ ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପାଇଛ । ତେଣୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗଳ୍ପମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକ ଦାୟୀ ।

ରତ୍ନାନାମୁରୁସାରାଣାଂ ରତ୍ନାକର ଇଵାର୍ଣଵଃ ଯଚ୍ଚ ଭୂତଂ ଯଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚାନ୍ଯଦ୍ଵସ୍ତୁ ଵର୍ତତେ

ମହାସାଗର ଯେପରି ରତ୍ନର ଉତ୍ସ, ତୁମେ ତେଣିପରି ଯାହା ଘଟିଛି, ଯାହା ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସବୁ ଜାଣିଛ ।

ନ ତଵାଵିଦିତଂ କିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ ତ୍ଵମଦୃଷ୍ଟଵଶାଦସ୍ମଦ୍ଦର୍ଶନାର୍ଥମିହାଗତଃ ଅକୁର୍ଵନ୍କିମପି ଶ୍ରେଯୋ ନ ଵୃଥା ଗନ୍ତୁମର୍ହସି

ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଜଣା ନୁହେଁ । ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୈବରେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛ । କିଛି ଭଲ କାମ କରିବା ବିନା ଯାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଵ୍ଯତରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସତ୍କଥାଜ୍ଞାନସଂହିତମ୍ ଵେଦାଂତସାରସର୍ଵସ୍ଵଂ ପୁରାଣଂ ଶ୍ରାଵଯାଶୁ ନଃ

ତେଣୁ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୁଣ୍ୟ ପୁରାଣ, ଯାହା ଉତ୍ତମ କଥା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବେଦାନ୍ତର ସାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା । ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ କହ ।

ଏଵମଭ୍ଯର୍ଥିତସ୍ସୂତୋ ମୁନିଭିର୍ଵେଦଵାଦିଭିଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଂ ଚ ନ୍ଯାଯସଂଯୁକ୍ତାଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଶୁଭାଂ ଗିରମ୍

ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ମୁନିମାନେ ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ସୂତ ମୂଦୁ ଓ ନ୍ୟାୟସମ୍ପନ୍ନ ଶୁଭ କଥା ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

ପୂଜିତୋ ଽନୁଗୃହୀତଶ୍ଚ ଭଵଦ୍ଭିରିତି ଚୋଦିତଃ କସ୍ମାତ୍ସମ୍ଯଙ୍ନ ଵିବ୍ରୂଯାଂ ପୁରାଣମୃଷିପୂଜିତମ୍

ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଆଦର ଓ କୃପା କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ କିପରି ମୁନିମାନେ ପୂଜିତ ପୁରାଣକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ କହିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେବି ?

ଅଭିଵଂଦ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ଦେଵୀଂ ସ୍କଂଦଂ ଵିନାଯକମ୍ ନଂଦିନଂ ଚ ତଥା ଵ୍ଯାସଂ ସାକ୍ଷାତ୍ସତ୍ଯଵତୀସୁତମ୍

ମହାଦେବ, ଦେବୀ, ସ୍କନ୍ଦ, ବିନାୟକ, ନନ୍ଦିନ ଓ ବ୍ୟାସ — ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡଳି କରି, ମୁଁ କଥା ଆରମ୍ଭ କରିବି ।