ଶିଵପୁରାଣମ୍

ପୃଷ୍ଠେଚୈଵଂପ୍ରତିଷ୍ଠାଯଯଜେତ୍ତତ୍ରାଶ୍ଵିଦୈଵତେ ଶିଵଶକ୍ତିଂତଥାରୁଦ୍ରମୀଶଂନାରଦମେଵଚ

ପିଠିରେ ଏଭଳି ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲଗାଇ, ସେଠାରେ ଶିବ, ଶକ୍ତି, ରୁଦ୍ର, ଈଶ ଓ ନାରଦଙ୍କୁ ନିବେଶ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵାମାଦିନଵଶକ୍ତୀଶ୍ଚ ଏତାଃ ଷୋଡଶଦେଵତାଃ ନାସତ୍ଯୋଦସ୍ରକଶ୍ଚୈଵ ଅଶ୍ଵିନୌଦ୍ଵୌପ୍ରକୀର୍ତିତୌ

ବାମା ଆଦି ନଉ ଶକ୍ତିମାନେ—ଏହି ଶୋଳଟିଏ ଦେବତା। ନାସତ୍ୟ ଓ ଦସ୍ର ନାମକ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

ଅଥଵାମୂର୍ଧ୍ନିକେଶେଚକର୍ମଯୋର୍ଵଦନେତଥା ବାହୁଦ୍ଵଯେ ଚ ହୃଦଯେନାଭ୍ଯାମୂରୁଯୁଗେତଥା

କିମ୍ବା, ମୁଣ୍ଡ, କେଶ, କାନ, ମୁହଁ, ଦୁଇ ବାହୁ, ହୃଦୟ, ଦୁଇ ପାଖ ଓ ଦୁଇ ଉରୁରେ।

ଜାନୁଦ୍ଵଯେଚପଦଯୋଃ ପୃଷ୍ଠଭାଗେ ଚ ଷୋଡଶ ଶିଵଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ରୁଦ୍ରଃକୋ ଵିଘ୍ନେଶୋଵିଷ୍ଣୁରେଵ ଵା

ଦୁଇ ଗୁଡ଼ି, ଦୁଇ ପାଉଁ ଓ ପିଠିରେ—ଏହି ଶୋଳଟିଏ ସ୍ଥାନ: ଶିବ, ଚନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ବିଘ୍ନେଶ, କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ।

ଶ୍ରୀଶ୍ଚୈଵହୃଦଯେଶମ୍ଭୁସ୍ତଥାନାଭୌପ୍ରଜାପତିଃ ନାଗଶ୍ଚନାଗକନ୍ଯାଶ୍ଚ ଉଭଯୋରୃଷିକନ୍ଯକାଃ

ହୃଦୟରେ ଶ୍ରୀ, ନାଭିରେ ଶମ୍ଭୁ, ପ୍ରଜାପତି, ନାଗ, ନାଗକନ୍ୟାମାନେ, ଓ ଦୁଇ ପାଉଁରେ ଋଷିକନ୍ୟାମାନେ।

ପାଦଯୋଶ୍ଚସମୁଦ୍ରାଶ୍ଚତୀର୍ଥାଃ ପୃଷ୍ଠେ ଵିଶାଲତଃ ଇତ୍ଯେଵ ଷୋଡଶ ସ୍ଥାନମଥୋଚ୍ଯତେ

ପାଉଁରେ ସମୁଦ୍ର ଓ ତୀର୍ଥ, ପିଠିରେ ବିସ୍ତୃତତା—ଏଭଳି ଶୋଳଟିଏ ସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ।

ଗୁହ୍ଯସ୍ଥାନଂ ଲଲାଟଶ୍ଚ କର୍ଣଦ୍ଵଯମନୁତ୍ତମମ୍ ଅଂସଯୁଗ୍ମଂ ଚ ହୃଦଯଂ ନାଭିରିତ୍ଯେଵମଷ୍ଟକମ୍

ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, କପାଳ, ଦୁଇ କାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଇ କାନ୍ଧ, ହୃଦୟ ଓ ନାଭି—ଏହି ଆଠଟି।

ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଋଷଯଃ ସପ୍ତଦେଵତାଶ୍ଚପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ଇତ୍ଯେଵଂ ତୁ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଭସ୍ମଵିଦ୍ଭିର୍ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସାତ ଋଷି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ; ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭସ୍ମ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହି ନିୟମ କହିଛନ୍ତି।

ଅଥ ଵା ମସ୍ତକଂ ବାହୂହୃଦଯଂ ନାଭିରେଵ ଚ ପଞ୍ଚସ୍ଥାନାନ୍ଯମୂନ୍ଯାହୁର୍ଧାରଣେ ଭସ୍ମଵିଜ୍ଜନାଃ

କିମ୍ବା, ମୁଣ୍ଡ, ବାହୁ, ହୃଦୟ ଓ ନାଭି—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ସ୍ଥାନ ଭସ୍ମ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଧାରଣ ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି।

ଯଥାସଂଭଵନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଶକାଲାଦ୍ଯପେକ୍ଷଯା ଉଦ୍ଧୂଲନେପ୍ଯଶକ୍ତିଶ୍ଚେତ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରାଦୀନି କାରଯେତ୍

ଯେଉଁଠି, ସମୟ ଓ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଯେତେଟି ସମ୍ଭବ, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଲେପନ କିମ୍ବା ଚିହ୍ନ ଦେବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ତେବେ କମସେକମ ମାଥାରେ ତିନି ରେଖା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ତ୍ରିନେତ୍ରଂତ୍ରିଗୁଣାଧାରଂତ୍ରିଵେଦଜନକଂଶିଵମ୍ ସ୍ମରନ୍ନମଃ ଶିଵାଯେତି ଲଲାଟେ ତୁ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍

ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ତିନି ଗୁଣର ଆଧାର, ତିନି ବେଦର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, 'ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି କହି, ଲଳାଟରେ ତିନି ରେଖା ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଈଶାଭ୍ଯାଂନମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାପାର୍ଶ୍ଵଯୋଶ୍ଚ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍ ବୀଜାଭ୍ଯାଂ ନମ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଧାରଯେତ୍ତୁପ୍ରକୋଷ୍ଠଯୋଃ

ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ 'ଇଶା' ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ସହିତ 'ନମଃ' କହି, ତିନି ରେଖା ଦେବା ଉଚିତ୍। ଦୁଇ ବୀଜ ଅକ୍ଷର ସହିତ 'ନମଃ' କହି, ଦୁଇ କଣ୍ଠିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

କୁର୍ଯାଦଧଃ ପିତୃଭ୍ଯାଂ ଚ ଉମେଶାଭ୍ଯାଂତଥୋପରି ଭୀମାଯେତିତତଃପୃଷ୍ଠେଶିରସଃପଶ୍ଚିମେତଥା

ତଳେ ପିତୃମାନ୍ୟ ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ସହିତ, ଉପରେ ଉମା ଓ ଇଶାଙ୍କ ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ସହିତ, ଏବଂ ଏହିପରି ପଛ ଓ ମୁଣ୍ଡର ପଛଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ୍।

ଶୈନକର୍ଷେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞଶିଵରୂପମହାପତେ ଶୃଣୁରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସମାସାତ୍କଥଯାମ୍ଯହମ୍

ହେ ଶୈନକ, ଶିବର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାପ୍ରଜ୍ଞ, ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ଏବେ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମ ପାଇଁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା କହିବି।

ଶିଵପ୍ରିଯତମୋଜ୍ଞେଯୋ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଃ ପରପାଵନଃ ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶନାଜ୍ଜାପ୍ଯାତ୍ସର୍ଵପାପହରଃସ୍ମୃତଃ

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ହେଉଛି ଶିବଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଓ ପବିତ୍ରତମ। ଏହାକୁ ଦେଖିବା, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପୁରାରୁଦ୍ରାକ୍ଷମହିମାଦେଵ୍ଯଗ୍ରେକଥିତୋମୁନେ ଲୋକୋପକରଣାର୍ଥାଯଶିଵେନ ପରମାତ୍ମନା

ହେ ମୁନି, ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ କୁହାଯାଇଥିଲା।

ଶୃଣୁଦେଵିମହେଶାନିରୁଦ୍ରାକ୍ଷମହିମାଶିଵେ କଥଯାମିତଵପ୍ରୀତ୍ଯାଭକ୍ତାନାଂହିତକାମ୍ଯଯା

ହେ ଦେବୀ, ମହେଶାନୀ ଶିବ ତୁମ ପ୍ରୀତି ଓ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଯେପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣ।

ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମହେଶାନିପୁନଃପୁରା ତପଃପ୍ରକୁର୍ଵତସ୍ତ୍ରସ୍ତଂମନଃ ସଂଯମ୍ଯଵୈ ମମ

ହେ ମହେଶାନୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦିବ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ମୋ ମନ ନିୟମିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲା।

ସ୍ଵତଂତ୍ରେଣ ପରେଶେନ ଲୋକୋପକୃତିକାରିଣା ଲୀଲଯାପରମେଶାନି ଚକ୍ଷୁରୁନ୍ମୀଲିତଂମଯା

ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଲୀଳାରେ ହେ ପରମେଶାନୀ, ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଦେଲେ।

ପୁଟାଭ୍ଯାଂଚାରୁଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂପତିତାଜଲବିଂଦଵଃ ତତ୍ରାଶ୍ରୁବିନ୍ଦଵୋଜାତାଵୃକ୍ଷାରୁଦ୍ରାକ୍ଷସଂଜ୍ଞକାଃ

ମୋ ଦୁଇଟି ସୁନ୍ଦର ଆଖିରୁ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଡିଲା; ସେଠାରେ ସେଇ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଗଛ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା।

ସ୍ଥାଵରତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ଯଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାରଣାତ୍ ତେ ଦତ୍ତାଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚତୁର୍ଵର୍ଣେଭ୍ଯ ଏଵ ଚ

ସେଠାରେ ଗଛ ରୂପ ନେଇ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଉପକାର ପାଇଁ, ଏହି ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଭୂମୌଗୌଂଡୋଦ୍ଭଵାଂଶ୍ଚକ୍ରେରୁଦ୍ରାକ୍ଷାଞ୍ଛିଵଵଲ୍ଲଭାନ୍ ମଥୁରାଯାମଯୋଧ୍ଯାଯାଲଂକାଯାଂମଲଯେ ତଥା

ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଓ ଗୌଡ଼ ଦେଶରୁ, ଏବଂ ମଥୁରା, ଅୟୋଧ୍ୟା, ଲଙ୍କା, ମଲୟ ପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ସହ୍ଯାଦ୍ରୌଚତଥାକାଶ୍ଯାଂଦଶେଷ୍ଵନ୍ଯେଷୁଵାତଥା ପରାନସହ୍ଯପାପୌଘଭେଦନାଞ୍ଛ୍ରୁତିନୋଦନାତ୍

ସହ୍ୟ ପର୍ବତ, କାଶୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦଶଟି ସ୍ଥାନରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହା ଭୟଙ୍କର ପାପ ନାଶ କରେ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶଂସିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଃକ୍ଷତ୍ରିଯାଵୈଶ୍ଯାଃଶୂଦ୍ରାଜାତାମମାଜ୍ଞଯା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷାସ୍ତେପୃଥିଵ୍ଯାଂତୁତଜ୍ଜାତୀଯାଃ ଶୁଭାକ୍ଷକାଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର — ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶ୍ଵେତରକ୍ତାଃ ପୀତକୃଷ୍ଣାଵର୍ଣାଜ୍ଞେଯାଃ କ୍ରମାଦ୍ବୁଧୈଃ ସ୍ଵଜାତୀଯଂନୃଭିର୍ଧାର୍ଯଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂଵର୍ଣତଃ କ୍ରମାତ୍

ଧଳା, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ କଳା — ଏହି ଚାରି ରଙ୍ଗକୁ କ୍ରମେ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍। ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଲୋକେ ନିଜ ଜାତି ଅନୁଯାୟୀ ରଙ୍ଗର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଵର୍ଣୈସ୍ତୁତତ୍ଫଲଂଧାର୍ଯଂଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲେପ୍ସୁଭିଃ ଶିଵଭକ୍ତୈର୍ଵିଶେଷେଣଶିଵଯୋଃ ପ୍ରୀତଯେସଦା

ଏହି ରଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଭୋଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ, ବିଶେଷକରି ଶିବଭକ୍ତମାନେ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ସେଉଁଠି ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଧାତ୍ରୀଫଲପ୍ରମାଣଂଯଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠମେତଦୁଦାହୃତମ୍ ବଦରୀଫଲମାତ୍ରଂତୁମଧ୍ଯମଂସଂପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍

ଯେଉଁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାତ୍ରୀ ଫଳର ଆକାରର, ସେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବଦରି ଫଳର ଆକାରରୁ ମଧ୍ୟମ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ଅଧମଂଚଣମାତ୍ରଂସ୍ଯାତ୍ପ୍ରକ୍ରିଯୈଷାପରୋଚ୍ଯତେ ଶୃଣୁପାର୍ଵତିସୁପ୍ରୀତ୍ଯାଭକ୍ତାନାଂହିତକାମ୍ଯଯା

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କେବଳ ଏକ ମାଳା ଦାଣା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିମ୍ନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି । ପାର୍ବତୀ, ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣ, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିହୀନ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅମଙ୍ଗଳ ଚାହାନ୍ତି ।

ବଦରୀଫଲମାତ୍ରଂଚଯତ୍ସ୍ଯାତ୍କିଲମହେଶ୍ଵରି ତଥାପିଫଲଦଂଲୋକେସୁଖସୌଭାଗ୍ଯଵର୍ଧନମ୍

ଯଦି ଏହା ବଦରି ଫଳର ଆକାର ହୁଏ, ହେ ମହାଶ୍ୱରୀ, ତେବେ ଏହା ଏହି ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦେଉଛି, ସୁଖ ଓ ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଏ ।