ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରଂତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିସମାଚାରୋଵର୍ଣାଶ୍ରମସମନ୍ଵିତଃ
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଜାତି କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ନୁହେଁ।
ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରଂତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିଵିନିମୁଂକ୍ତିସ୍ସଂସାରାଜ୍ଜନ୍ମକୋଟିଭିଃ
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିଶିଵଜ୍ଞାନଂକଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କଳ୍ପ କୋଟି ଶତ ଯୁଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଜ୍ଞାନ ପାଇନାହାନ୍ତି।
ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତିଯେ ତେମହାପାତକୈର୍ଯୁକ୍ତା ଇତିଶାସ୍ତ୍ରୀଯନିର୍ଣଯଃ
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର ମତାନୁସାରେ ସେମାନେ ମହାପାପ ସହିତ ଜଡିତ।
ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତି ଯେ ତେଷାମାଚରିତଂ ସର୍ଵଂଵିପରୀତଫଲାଯ ହି
ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିପରୀତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ମହାପାତକଯୁକ୍ତାନାଂ ଜଂତୂନାଂଶର୍ଵଵିଦ୍ଵିଷାମ୍ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରୋଦ୍ଧୂଲନଦ୍ଵେଷୋଜାଯତେସୁଦୃଢଂ ମୁନେ
ମହାପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଶର୍ବଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିବା ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଦ୍ୱେଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ମୁନି।
ଶିଵାଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଯଃ କୃତ୍ଵାକୁର୍ଯାତ୍ତ୍ରିଯାଯୁଷାତ୍ମଵିତ୍ ମୁଚ୍ଯତେସର୍ଵପାପୈସ୍ତୁସ୍ପୃଷ୍ଟେନଭସ୍ମନାନରଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଶିବାଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି।
ସିତେନଭସ୍ମନାକୁର୍ଯାତ୍ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂଯସ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶିଵେନସହମୋଦତେ
ଯେଉଁ ଲୋକ ସ୍ୱେତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ସିତେନଭସ୍ମନା କୁର୍ଯାଲାଟେ ତୁ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍ ଯୋସାଵନାଦିଭୂତାନ୍ହିଲୋକାନାପ୍ତୋ ମୃତୋଭଵେତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ସ୍ୱେତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା କପାଳରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଲୋକ ପାଇଥାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଅକୃତ୍ଵା ଭସ୍ମନାସ୍ନାନଂ ନ ଜପେଦ୍ଵୈଷଡକ୍ଷରମ୍ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂ ଚ ରଚିତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିନାଭସ୍ମନାଜପେତ୍
ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରିବା ବିନା, ଷଡ଼କ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିଲେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଦଯୋ ଵାଧମୋ ଵାପି ସର୍ଵପାପାନ୍ଵିତୋପି ଵା ଉଷଃପାପାନ୍ଵିତୋ ଵାପିମୂର୍ଖୋ ଵା ପତିତୋପି ଵା
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ, ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ପ୍ରଭାତର ପାପ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ପତିତ ହେଉଛନ୍ତି—
ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂଭୂତିଶାସନସଂଯୁତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥୈଶ୍ଚକ୍ରତୁଭିଃସାଂନିଧ୍ଯଂକ୍ରିଯତେସଦା
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଭୂତିର ଆଜ୍ଞା ସଦା ପାଳନ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପବିତ୍ରତା ବ୍ୟାପିଥାଏ।
ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରସହିତୋ ଜୀଵଃ ପୂଜ୍ଯଃ ସର୍ଵୈଃ ସୁରାସୁରୈଃ ପାପାନ୍ଵିତୋପି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା କିଂ ପୁନଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁତଃ
ଯିଏ ତିନିଟି ଭୂତିର ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ। ସେ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଥାଏ ତେବେ କେତେ ଅଧିକ।
ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଶିଵଜ୍ଞାନୀ ଭୂତିଶାସନସଂଯୁତଃ ଗତୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯାଦ୍ଯାପି ତସ୍ମିସ୍ତୀର୍ଥାଃ ସମାଗତାଃ
ଯେଉଁଠି ଶିବଜ୍ଞାନୀ ଭୂତିର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ଯେଉଁଠି ଯାହାଁକୁ ଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ।
ବହୁନାତ୍ରକିମୁକ୍ତେନଧାର୍ଯଂଭସ୍ମସଦା ବୁଧୈଃ ଲିଂଗାର୍ଚନଂସଦାକାର୍ଯଂଜପ୍ଯୋମଂତ୍ରଃଷଡକ୍ଷରଃ
ଏଠାରେ ଅଧିକ କିଏ କହିବେ? ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଭସ୍ମ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଓ ଷଡଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ ସଦା କରିବା ଦରକାର।
ବ୍ରହ୍ମଣାଵିଷ୍ଣୁନାଵାପି ରୁଦ୍ରେଣମୁନିଭିଃ ସୁରୈଃ ଭସ୍ମଧାରଣମାହାତ୍ମ୍ଯଂନଶକ୍ଯଂପରିଭାଷିତୁମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଋଷିମାନେ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ପିନ୍ଧିବାର ମହିମାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।
ଇତି ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରୋଲୁପ୍ତଵର୍ଣକ୍ରିଯୋପି ଚ ପାପାତ୍ସକୃତ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରସ୍ଯଧାରଣାତ୍ସୋପିମୁଚ୍ଯତେ
ଏହିପରି, ଯିଏ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, କିମ୍ବା ଯାହାର ବର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ତିନିଟି ଭୂତି ପିନ୍ଧିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଯେଭସ୍ମଧାରିଣଂତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାକର୍ମକୁର୍ଵଂତିମାନଵାଃ ତେଷାଂ ନାସ୍ତିଵିନିର୍ମୋକ୍ଷଃ ସଂସାରାଜ୍ଜନ୍ମକୋଟିଭିଃ
ଯେମାନେ ଭସ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।
ତେ ନାଧୀତଂଗୁରୋଃସର୍ଵଂତେନସର୍ଵମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ଯେନଵିପ୍ରେଣଶିରସିତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଭସ୍ମନାକୃତମ୍
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଯେତେ ଶିଖିଛନ୍ତି, ଯେତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେ ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ, ଯଦି ସେ ମୁଣ୍ଡରେ ଭସ୍ମର ତିନିଟି ଚିହ୍ନ ଲାଗାନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
ଯେ ଭସ୍ମଧାରିଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନରାଃ କୁର୍ଵଂତିତାଡନମ୍ ତେଷାଂଚଂଡାଲତୋଜନ୍ମବ୍ରହ୍ମନ୍ନୂହ୍ଯଂଵିପଶ୍ଚିତା
ଯେମାନେ ଭସ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଚଣ୍ଡାଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ।
ମାନସ୍ତୋକେନମଂତ୍ରେଣମଂତ୍ରିତଂଭସ୍ମଧାରଯେତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଃକ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋକ୍ତେଷ୍ଵଂଗେଷୁଭକ୍ତିମାନ୍
ଏକ ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା କ୍ଷତ୍ରିୟ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗରେ 'ମାନସ୍ତୋକେନ' ମନ୍ତ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତ ଭସ୍ମ ଲାଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଯସ୍ତ୍ରିଯଂବକେନୈଵଶୂଦ୍ରଃପଞ୍ଚାକ୍ଷରେଣତୁ ଅନ୍ଯେଷାଂ ଵିଧଵାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵିଧିଃ ପ୍ରୋକ୍ତଶ୍ଚଶୂଦ୍ରଵତ୍
ଏକ ବୈଶ୍ୟ 'ତ୍ରିୟମ୍ବକ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଶୂଦ୍ର 'ପଞ୍ଚାକ୍ଷର' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ ଲାଗାଇବେ। ଅନ୍ୟମାନେ, ବିଧବା ଓ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପରି ନିୟମ ଅନୁସରିବେ।
ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମାଦିମନୁଭିର୍ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯଵିଧୀଯତେ ତ୍ରିଯଂବକେନମନୁନାଵିଧିର୍ଵୈବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ ଲାଗାଇବା ନିୟମ ଅଛି। ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ 'ତ୍ରିୟମ୍ବକ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା।
ଅଘୋରେଣାଥମନୁନାଵିପିନସ୍ଥଵିଧିଃସ୍ମୃତଃ ଯତିସ୍ତୁପ୍ରଣଵେନୈଵ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରାଦୀନିକାରଯେତ୍
ଯିଏ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥାଏ, ସେ 'ଅଘୋର' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିୟମ କରିବା ଉଚିତ। ଯତି ମାନେ କେବଳ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଭୂତି ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଲାଗାଇବେ।
ଅତିଵର୍ଣାଶ୍ରମୀନିତ୍ଯଂଶିଵୋହଂଭାଵନାତ୍ପରାତ୍ ଶିଵଯୋଗୀ ଚ ନିଯତମୀଶାନେନାପି ଧାରଯେତ୍
ଯିଏ ସବୁବେଳେ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି, 'ମୁଁ ଶିବ' ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଶିବଯୋଗୀ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ 'ଈଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ ଲାଗାଇବେ।
ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ସର୍ଵଵର୍ଣୈଶ୍ଚ ଭସ୍ମଧାରଣମୁତ୍ତମମ୍ ଅନ୍ଯୈରପି ଯଥାଜୀଵୈସ୍ସଦେତି ଶିଵଶାସନମ୍
ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭସ୍ମ ପିନ୍ଧିବା କେବେ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଅଛି, ଏହି ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା।
ଭସ୍ମସ୍ନାନେନଯାଵଂତଃ କଣାଃ ସ୍ଵାଙ୍ଗେପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ତାଵଂତି ଶିଵଲିଂଗାନି ତନୌଧତ୍ତେହିଧାରକଃ
ଯେତେ ଭସ୍ମର କଣା ନିଜ ଦେହରେ ଭସ୍ମସ୍ନାନ ପରେ ରହିଯାଏ, ସେତେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଧାରଣକାରୀ ନିଜ ଦେହରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚାପି ଚ ସଂକରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋଥଵିଧଵାବାଲାଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ ପାଖଂଡିକାସ୍ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ମିଶ୍ର ବର୍ଣ୍ଣ, ନାରୀ, ବିଧବା, ଶିଶୁ ଏବଂ ମତଭ୍ରଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ—
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଗୃହୀଵନ୍ଯଃସଂନ୍ଯାସୀଵାଵ୍ରତୀତଥା ନାର୍ଯୋଭସ୍ମତ୍ରିପୁଂଡ୍ରାଂକାମୁକ୍ତା ଏଵନସଂଶଯଃ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ କିମ୍ବା ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଯେ କେହି ହେଉନ୍ତୁ, ଏହିପରି ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ—ଯେମାନେ ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଓ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାନଧୃଜ୍ଞାନତୋଵାପିଵହ୍ନିଦାହସମୋଯଥା ଜ୍ଞାନାଜ୍ଞାନଧୃତଂଭସ୍ମପାଵଯେତ୍ସକଲଂନରମ୍
ଯେପରି ଅଗ୍ନି ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ଯେଉଁଠୁ ହେଉ, ସମାନ ଭାବରେ ସବୁକିଛି ଦହିଦେଇଥାଏ, ସେପରି ଭସ୍ମ ମଧ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ସହିତ ପିନ୍ଧାଯାଉଥିବା, ଏହା ମାନବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପବିତ୍ର କରେ।