ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଶ୍ରୌତଂଭସ୍ମତଥାସ୍ମାର୍ତଂଦ୍ଵିଜାନାମେଵକୀର୍ତିତମ୍ ଅନ୍ଯେଷାମପିସର୍ଵେଷାମପରଂଭସ୍ମଲୌକିକମ୍

ଶ୍ରୌତ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ତ ଭସ୍ମ କେବଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଲୌକିକ ଭସ୍ମ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଧାରଣଂମଂତ୍ରତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂଦ୍ଵିଜାନାଂମୁନିପୁଂଗଵୈଃ କେଵଲଂଧାରଣଂଜ୍ଞେଯମନ୍ଯେଷାଂମଂତ୍ରଵର୍ଜିତମ୍

ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଧାରଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶିଖାଇଛନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କେବଳ ମନ୍ତ୍ର ବିନା ଧାରଣା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଆଗ୍ନେଯମୁଚ୍ଯତେଭସ୍ମଦଗ୍ଧଗୋମଯସଂଭଵମ୍ ତଦାପିଦ୍ରଵ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରସ୍ଯମହାମୁନେ

ଗୋମୟ ଜଳି ଭସ୍ମ ହେଉଥିବା ଯାହା, ତାହାକୁ 'ଆଗ୍ନେୟ' ଭସ୍ମ କୁହାଯାଏ; ଏହି ଭସ୍ମ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗି ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି, ମହାମୁନି।

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୋତ୍ଥିତଂଭସ୍ମସଂଗ୍ରାହ୍ଯଂଵାମନୀଷିଭିଃ ଅନ୍ଯଯଜ୍ଞୋତ୍ଥିତଂଵାପିତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରସ୍ଯଚଧାରଣେ

ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭସ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞରୁ ମିଳିଥିବା ଭସ୍ମ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗି ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ ହେବ।

ଅଗ୍ନିରିତ୍ଯାଦିଭିର୍ମଂତ୍ରୈର୍ଜାବାଲୋପନିଷଦ୍ଗତେଃ ସପ୍ତଭିଧୂଲନଂକାର୍ଯଂଭସ୍ମନାସଜଲେନଚ

‘ଅଗ୍ନି’ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଯାବାଳ ଉପନିଷଦରେ ଥିବା, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁଖରୁ ନିକଳିଥିବା ଜଳ ସହିତ ଭସ୍ମକୁ ସାତ ଥର ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଣାନାମାଶ୍ରମାଣାଂଚମଂତ୍ରତୋମଂତ୍ରତୋପି ଚ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରୋଦ୍ଧୂଲନଂପ୍ରୋକ୍ତଜାବାଲୈରାଦରେଣଚ

ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମରେ, ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ବିନା, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଯାବାଳ ମୁନିମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।

ଭସ୍ମନୋଦ୍ଧୂଲନଂଚୈଵଯଥାତିର୍ଯକ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରକମ୍ ପ୍ରମାଦାଦପିମୋକ୍ଷାର୍ଥୀନତ୍ଯଜେଦିତିଵିଶ୍ରୁତିଃ

ଭସ୍ମ ଲାଗିବା ଓ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ତିର୍ଯକ୍ ଭାବେ ଲାଗିଲେ, ଅପରାଧ ଭଳି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ମତ ପ୍ରଚଳିତ।

ଶିଵେନଵିଷ୍ଣୁନାଚୈଵତଥାତିର୍ଯକ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରକମ୍ ଉମାଦେଵୀଚଲକ୍ଷ୍ମୀଂଶ୍ଚଵାଚାନ୍ଯାଭିଶ୍ଚନିତ୍ଯଶଃ

ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ, ଉମା ଦେବୀ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ସଦା ତିର୍ଯକ୍ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିଯୈର୍ଵୈଶ୍ଯୈଃ ଶୂଦ୍ରୈରପିଚସଂସ୍କରୈଃ ଅପଭ୍ରଂଶୈର୍ଧୃତଂଭସ୍ମତ୍ରିପୁଂଡ୍ରୋଦ୍ଧୂଲନାତ୍ମନା

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ସଂସ୍କାରିତ କିମ୍ବା ଅସଂସ୍କାରିତ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ହାତରେ ଭସ୍ମ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିବା ଉଚିତ।

ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରଂତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିସମାଚାରୋଵର୍ଣାଶ୍ରମସମନ୍ଵିତଃ

ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଜାତି କିମ୍ବା ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ନୁହେଁ।

ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରଂତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିଵିନିମୁଂକ୍ତିସ୍ସଂସାରାଜ୍ଜନ୍ମକୋଟିଭିଃ

ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଉନାହାନ୍ତି।

ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତିଯେ ତେଷାଂନାସ୍ତିଶିଵଜ୍ଞାନଂକଲ୍ପକୋଟିଶତୈରପି

ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କଳ୍ପ କୋଟି ଶତ ଯୁଗ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଜ୍ଞାନ ପାଇନାହାନ୍ତି।

ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତିଯେ ତେମହାପାତକୈର୍ଯୁକ୍ତା ଇତିଶାସ୍ତ୍ରୀଯନିର୍ଣଯଃ

ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର ମତାନୁସାରେ ସେମାନେ ମହାପାପ ସହିତ ଜଡିତ।

ଉଦ୍ଧୂଲନଂତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଚଶ୍ରଦ୍ଧଯାନାଚରନ୍ତି ଯେ ତେଷାମାଚରିତଂ ସର୍ଵଂଵିପରୀତଫଲାଯ ହି

ଯେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିପରୀତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।

ମହାପାତକଯୁକ୍ତାନାଂ ଜଂତୂନାଂଶର୍ଵଵିଦ୍ଵିଷାମ୍ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରୋଦ୍ଧୂଲନଦ୍ଵେଷୋଜାଯତେସୁଦୃଢଂ ମୁନେ

ମହାପାପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଓ ଶର୍ବଙ୍କୁ ଘୃଣା କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିବା ପ୍ରତି ଦୃଢ଼ ଦ୍ୱେଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ମୁନି।

ଶିଵାଗ୍ନିକାର୍ଯଂ ଯଃ କୃତ୍ଵାକୁର୍ଯାତ୍ତ୍ରିଯାଯୁଷାତ୍ମଵିତ୍ ମୁଚ୍ଯତେସର୍ଵପାପୈସ୍ତୁସ୍ପୃଷ୍ଟେନଭସ୍ମନାନରଃ

ଯେଉଁ ଲୋକ ଶିବାଗ୍ନି କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାନ୍ତି।

ସିତେନଭସ୍ମନାକୁର୍ଯାତ୍ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂଯସ୍ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶିଵେନସହମୋଦତେ

ଯେଉଁ ଲୋକ ସ୍ୱେତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

ସିତେନଭସ୍ମନା କୁର୍ଯାଲାଟେ ତୁ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରକମ୍ ଯୋସାଵନାଦିଭୂତାନ୍ହିଲୋକାନାପ୍ତୋ ମୃତୋଭଵେତ୍

ଯେଉଁ ଲୋକ ସ୍ୱେତ ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା କପାଳରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଲୋକ ପାଇଥାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଅକୃତ୍ଵା ଭସ୍ମନାସ୍ନାନଂ ନ ଜପେଦ୍ଵୈଷଡକ୍ଷରମ୍ ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂ ଚ ରଚିତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିନାଭସ୍ମନାଜପେତ୍

ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରିବା ବିନା, ଷଡ଼କ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗିଲେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଦଯୋ ଵାଧମୋ ଵାପି ସର୍ଵପାପାନ୍ଵିତୋପି ଵା ଉଷଃପାପାନ୍ଵିତୋ ଵାପିମୂର୍ଖୋ ଵା ପତିତୋପି ଵା

ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ, ସମସ୍ତ ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ପ୍ରଭାତର ପାପ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଅଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ପତିତ ହେଉଛନ୍ତି—

ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂଭୂତିଶାସନସଂଯୁତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥୈଶ୍ଚକ୍ରତୁଭିଃସାଂନିଧ୍ଯଂକ୍ରିଯତେସଦା

ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଭୂତିର ଆଜ୍ଞା ସଦା ପାଳନ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଓ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପବିତ୍ରତା ବ୍ୟାପିଥାଏ।

ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରସହିତୋ ଜୀଵଃ ପୂଜ୍ଯଃ ସର୍ଵୈଃ ସୁରାସୁରୈଃ ପାପାନ୍ଵିତୋପି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା କିଂ ପୁନଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁତଃ

ଯିଏ ତିନିଟି ଭୂତିର ଚିହ୍ନ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ। ସେ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା, ଯଦି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଥାଏ ତେବେ କେତେ ଅଧିକ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ଶିଵଜ୍ଞାନୀ ଭୂତିଶାସନସଂଯୁତଃ ଗତୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯାଦ୍ଯାପି ତସ୍ମିସ୍ତୀର୍ଥାଃ ସମାଗତାଃ

ଯେଉଁଠି ଶିବଜ୍ଞାନୀ ଭୂତିର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ଯେଉଁଠି ଯାହାଁକୁ ଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ।

ବହୁନାତ୍ରକିମୁକ୍ତେନଧାର୍ଯଂଭସ୍ମସଦା ବୁଧୈଃ ଲିଂଗାର୍ଚନଂସଦାକାର୍ଯଂଜପ୍ଯୋମଂତ୍ରଃଷଡକ୍ଷରଃ

ଏଠାରେ ଅଧିକ କିଏ କହିବେ? ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଭସ୍ମ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଓ ଷଡଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଜପ ସଦା କରିବା ଦରକାର।

ବ୍ରହ୍ମଣାଵିଷ୍ଣୁନାଵାପି ରୁଦ୍ରେଣମୁନିଭିଃ ସୁରୈଃ ଭସ୍ମଧାରଣମାହାତ୍ମ୍ଯଂନଶକ୍ଯଂପରିଭାଷିତୁମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଋଷିମାନେ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ପିନ୍ଧିବାର ମହିମାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।

ଇତି ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରୋଲୁପ୍ତଵର୍ଣକ୍ରିଯୋପି ଚ ପାପାତ୍ସକୃତ୍ତ୍ରିପୁଂଡ୍ରସ୍ଯଧାରଣାତ୍ସୋପିମୁଚ୍ଯତେ

ଏହିପରି, ଯିଏ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଇଛି, କିମ୍ବା ଯାହାର ବର୍ଣ୍ଣ କ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ତିନିଟି ଭୂତି ପିନ୍ଧିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଯେଭସ୍ମଧାରିଣଂତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାକର୍ମକୁର୍ଵଂତିମାନଵାଃ ତେଷାଂ ନାସ୍ତିଵିନିର୍ମୋକ୍ଷଃ ସଂସାରାଜ୍ଜନ୍ମକୋଟିଭିଃ

ଯେମାନେ ଭସ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ।

ତେ ନାଧୀତଂଗୁରୋଃସର୍ଵଂତେନସର୍ଵମନୁଷ୍ଠିତମ୍ ଯେନଵିପ୍ରେଣଶିରସିତ୍ରିପୁଂଡ୍ରଂଭସ୍ମନାକୃତମ୍

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଯେତେ ଶିଖିଛନ୍ତି, ଯେତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେ ସବୁ ବ୍ୟର୍ଥ, ଯଦି ସେ ମୁଣ୍ଡରେ ଭସ୍ମର ତିନିଟି ଚିହ୍ନ ଲାଗାନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।

ଯେ ଭସ୍ମଧାରିଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନରାଃ କୁର୍ଵଂତିତାଡନମ୍ ତେଷାଂଚଂଡାଲତୋଜନ୍ମବ୍ରହ୍ମନ୍ନୂହ୍ଯଂଵିପଶ୍ଚିତା

ଯେମାନେ ଭସ୍ମଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଚଣ୍ଡାଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ।