ଶିଵପୁରାଣମ୍

ଋଷଯୋହିମହାପ୍ରାଜ୍ଞାଃ ସଚ୍ଛୈଵାଜ୍ଞାନିନାଂମରାଃ ତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯଂହିସଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯାଶୃଣୁତାଦରତୋଦ୍ଵିଜାଃ

ଋଷିମାନେ, ଶୈବ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଦେବମାନେ, ଏହି ମହିମାକୁ ସତ୍ଭକ୍ତି ଓ ଆଦର ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜ।

ସୁଗୂଢମପି ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁପୁରାଣେଶ୍ରୁତିଷ୍ଵପି ଭଵତ୍ସ୍ନେହାନ୍ମଯା ଵିପ୍ରାଃପ୍ରକାଶଃ କ୍ରିଯତେ ଽଧୁନା

ଏହା ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ ଓ ଶ୍ରୁତିରେ ଗୁପ୍ତ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ପ୍ରତି ମୋର ସ୍ନେହରୁ ଏବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି।

କସ୍ତତ୍ତ୍ରିତଯମାହାତ୍ମ୍ଯଂସଂଜାନାତିଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହେଶ୍ଵରଂଵିନାସର୍ଵଂବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେସଦସତ୍ପରମ୍

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, କିଏ ଏହି ତିନିଟିର ମହିମାକୁ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବୁଝିପାରିବ? ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିନା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସମସ୍ତ କିଛି ଅସତ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ।

ଵଚ୍ମ୍ଯହଂନାମମାହାତ୍ମ୍ଯଂଯଥାଭକ୍ତିସମାସତଃ ଶୃଣୁତପ୍ରୀତିତୋଵିପ୍ରାଃ ସର୍ଵପାପହରଂପରମ୍

ମୁଁ ନାମର ମହିମାକୁ ଭକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି; ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପ୍ରମୋଦରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଶକ।

ଶିଵେତିନାମଦାଵାଗ୍ନେର୍ମହାପାତକପର୍ଵତାଃ ଭସ୍ମୀଭଵଂତ୍ଯନାଯାସାତ୍ସତ୍ଯଂସତ୍ଯଂନସଂଶଯଃ

‘ଶିବ’ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସମୟରେ, ବଡ଼ ପାପର ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ; ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ପାପମୂଲାନି ଦୁଃଖାନିଵିଵିଧାନ୍ଯପିଶୌନକ ଶିଵନାମୈକନଶ୍ଯାନିନାନ୍ଯନଶ୍ଯାନିସର୍ଵଥା

ପାପର ମୂଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ, ହେ ଶୌନକ, କେବଳ ଶିବ ନାମରେ ନାଶ ହୋଇଯାଏ; ଅନ୍ୟ କିଛି ଏହାକୁ କେବେ ନାଶ କରିପାରେନି।

ସଵୈଦିକଃ ସପୁଣ୍ଯାତ୍ମାସଧନ୍ଯସ୍ସବୁଧୋମତଃ ଶିଵନାମଜପାସକ୍ତୋଯୋନିତ୍ଯଂଭୁଵିମାନଵ

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଭୂମିରେ ସଦା ଶିବ ନାମ ଜପରେ ଲଗିଥାଏ, ସେ ବେଦୀୟ, ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା, ଧନ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ଭଵଂତିଵିଵିଧାଧର୍ମାସ୍ତେଷାଂସଦ୍ଯଃଫଲୋନ୍ମୁଖାଃ ଯେଷାଂଭଵତିଵିଶ୍ଵାସଃଶିଵନାମଜପେମୁନେ

ଯେମାନେ ଶିବ ନାମ ଜପରେ ଦୃଢ଼ ଭରସା ରଖନ୍ତି, ମୁନି, ସେମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଫଳଦାୟୀ ହୋଇଯାଏ।

ପାତକାନିଵିନଶ୍ଯଂତିଯାଵଂତିଶିଵନାମତଃ ଭୁଵିତାଵଂତିପାପାନିକ୍ରିଯଂତେନନରୈର୍ମୁନେ

ଶିବ ନାମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ନାଶ ଓ କମିଯାଏ; ଭୂମିରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାପ କମିଯାଏ, ମୁନି।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିପାପାନାଂରାଶୀନପ୍ରମିତାନ୍ମୁନେ ଶିଵନାମଦ୍ରୁତଂପ୍ରୋକ୍ତଂନାଶଯତ୍ଯଖିଲାନ୍ନରୈଃ

ବ୍ରାହ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ପାପର ଅପାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ, ମୁନି, ଶିବ ନାମର ଶୀଘ୍ର ଜପ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନାଶ ହୋଇଯାଏ।

ଶିଵନାମତରୀଂପ୍ରାପ୍ଯସଂସାରାବ୍ଧିଂତରଂତିଯେ ସଂସାରମୂଲପାପାନିତାନିନଶ୍ଯଂତ୍ଯସଂଶଯମ୍

ଯେମାନେ ଶିବ ନାମର ନୌକା ପାଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି; ସଂସାରର ମୂଳ ପାପ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ହୋଇଯାଏ।

ସଂସାରମୂଲଭୂତାନାଂପାତକାନାଂମହାମୁନେ ଶିଵନାମକୁଠାରେଣଵିନାଶୋଜାଯତେଧ୍ରୁଵମ୍

ସଂସାରର ମୂଳ ଭାବରେ ଥିବା ପାପମାନଙ୍କ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବ ନାମର କୁଠାର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ, ମହାମୁନି।

ଶିଵନାମାମୃତଂପେଯଂପାପଦାଵାନଲାର୍ଦିତୈଃ ପାପଦାଵାଗ୍ନିତପ୍ତାନାଂଶାଂତିସ୍ତେନଵିନାନହି

ପାପର ଦାବାନଳରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଶିବ ନାମର ଅମୃତ ପିବିବା ଉଚିତ; ପାପ ଅଗ୍ନିରେ ତପ୍ତ ଲୋକମାନେ ଏହା ବିନା ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବେନି।

ଶିଵେତିନାମପୀଯୂଷଵର୍ଷଵର୍ଷଧାରାପରିପ୍ଲୁତାଃ ସଂସାରଦଵମଧ୍ଯେପିନଶୋଚଂତିକଦାଚନ

ଯେଉଁମାନେ 'ଶିବ' ନାମର ଅମୃତ ଧାରାରେ ଭିଜିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରର ଦହିଯାଉଥିବା ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ଶିଵନାମ୍ନିମହଦ୍ଭକ୍ତିର୍ଜାତାଯେଷାଂମହାତ୍ମନାମ୍ ତଦ୍ଵିଧାନାଂତୁସହସାମୁକ୍ତିର୍ଭଵତିସର୍ଵଥା

ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମନରେ 'ଶିବ' ନାମ ପ୍ରତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଉଦୟ ହୁଏ, ସେମାନେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହଚରମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଅନେକଜନ୍ମଭିର୍ଯେନତପସ୍ତପ୍ତଂମୁନୀଶ୍ଵର ଶିଵନାମ୍ନିଭଵେଦ୍ଭକ୍ତିଃସର୍ଵପାପାପହାରିଣୀ

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକ ଏହି 'ଶିବ' ନାମ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରିଦେଇଥାଏ।

ଯସ୍ଯା ସାଧାରଣଂ ଶଂଭୁନାମ୍ନିଭକ୍ତିରଖଂଡିତା ତସ୍ଯୈଵମୋକ୍ଷଃ ସୁଲଭୋନାନ୍ଯସ୍ଯେତିମତିର୍ମମ

ଯାହାଙ୍କର 'ଶମ୍ଭୁ' ନାମ ପ୍ରତି ସାଧାରଣ ଏବଂ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଅଛି, ସେମାନେ ସହଜରେ ମୋକ୍ଷ ପାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି। ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।

କୃତ୍ଵାପ୍ଯନେକପାପାନିଶିଵନାମଜପାଦରଃ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋଭଵତ୍ଯେଵନସଂଶଯଃ

ଯଦିଓ ଅନେକ ପାପ କରିଥିବା ହେଉ, 'ଶିବ' ନାମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଜପ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଭଵଂତିଭସ୍ମସାଦ୍ଵୃକ୍ଷାଦଵଦଗ୍ଧାଯଥାଵନେ ତଥାତାଵଂତିଦଗ୍ଧାନିପାପାନିଶିଵନାମତଃ

ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଥିବା ଗଛ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି 'ଶିବ' ନାମରେ ପାପ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ।

ଯୋନିତ୍ଯଂଭସ୍ମପୂତାଂଗଃ ଶିଵନାମଜପାଦରଃ ସଂତରତ୍ଯେଵସଂସାରଂସଘୋରମପିଶୌନକ

ଶୌନକ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଭସ୍ମରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଶିବ ନାମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଜପ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାରକୁ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵହରଣଂକୃତ୍ଵାହତ୍ଵାପିବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ବହୂନ୍ ନଲିପ୍ଯତେନରଃ ପାପୈଃଶିଵନାମଜପାଦରଃ

ଏକ ଲୋକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରିଥିବା କିମ୍ବା ବହୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ହେଉ, ଯଦି ସେ 'ଶିବ' ନାମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଜପ କରେ, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଵିଲୋକ୍ଯଵେଦାନଖିଲାଞ୍ଛିଵନାମଜପଃପରମ୍ ସଂସାରତାରଣୋପାଯ ଇତିପୂର୍ଵୈର୍ଵିନିଶ୍ଚିତଃ

ସମସ୍ତ ବେଦକୁ ଦେଖିବା ପରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ, 'ଶିବ' ନାମର ଜପ ହେଉଛି ସଂସାର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଉପାୟ।

କିଂବହୂକ୍ତ୍ଯାମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶ୍ଲୋକେନୈକେନଵଚ୍ମ୍ଯହମ୍ ଶିଵନାମ୍ନୋମହିମାନଂସର୍ଵପାପାପହାରିଣମ୍

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ଏକ ଶ୍ଲୋକରେ କହୁଛି — 'ଶିବ' ନାମର ମହିମା ହେଉଛି, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ।

ପାପାନାଂହରଣେଶଂଭୋର୍ନାମଃ ଶକ୍ତିର୍ହିପାଵନୀ ଶକ୍ନୋତିପାତକଂତାଵତ୍କର୍ତୁଂନାପିନରଃ କ୍ଵଚିତ୍

ପାପ ଦୂର କରିବାରେ 'ଶମ୍ଭୁ' ନାମର ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ଏପରି, କେହି ଏପରି ବଡ଼ ପାପ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯାହାକୁ ଏହା ଦୂର କରିପାରିବ ନାହିଁ।

ଶିଵନାମପ୍ରଭାଵେଣଲେଭେସଦ୍ଗତିମୁତ୍ତମାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନନୃପଃପୂର୍ଵଂମହାପାପଃ ପୁରାମୁନେ

'ଶିବ' ନାମର ପ୍ରଭାବରେ, ପୂର୍ବରୁ ବଡ଼ ପାପୀ ଥିବା ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ମହାପୁରୁଷ ଗତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ମୁନି।

ତଥାକାଚିଦ୍ଦ୍ଵିଜାଯୋଷାସୌମୁନେବହୁପାପିନୀ ଶିଵନାମପ୍ରଭାଵେଣଲେଭେସଦ୍ଗତିମୁତ୍ତମାମ୍

ଏହିପରି, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଯଦିଓ ବହୁ ପାପିନୀ ଥିଲେ, 'ଶିବ' ନାମର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଗତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ମୁନି।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂଵୋଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାନାମମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂଭସ୍ମମାହାତ୍ମ୍ଯଂସର୍ଵପାଵନପାଵନମ୍

ଏପରି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ନାମର ଉତ୍ତମ ମହିମା ବର୍ଣ୍ନନ କରାଯାଇଛି; ଏବେ ଆପଣମାନେ ଭସ୍ମର ମହିମା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅପବିତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରେ।

ଦ୍ଵିଵିଧଂଭସ୍ମସଂପ୍ରୋକ୍ତଂସର୍ଵମଂଗଲଦଂପରମ୍ ତତ୍ପ୍ରକାରମହଂଵକ୍ଷ୍ଯେସାଵଧାନତଯାଶୃଣୁ

ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭସ୍ମ ବର୍ଣ୍ନନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହାର ପ୍ରକାର ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ଏକଂଜ୍ଞେଯଂ ମହାଭସ୍ମଦ୍ଵିତୀଯଂସ୍ଵଲ୍ପସଂଜ୍ଞକମ୍ ମହାଭସ୍ମ ଇତିପ୍ରୋକ୍ତଂଭସ୍ମନାନାଵିଧଂପରମ୍

ଏକଟି 'ମହାଭସ୍ମ' ନାମରେ ଜଣାଯାଏ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି 'ସ୍ୱଲ୍ପ' ଭସ୍ମ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; 'ମହାଭସ୍ମ' ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଉତ୍ତମ ଭସ୍ମ ଭାବରେ କହାଯାଏ।