ଶିଵପୁରାଣମ୍

ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଜଲୈର୍ଯସ୍ତୁ ମୂର୍ଧାନମଭିଷିଂଚତି ସ ସର୍ଵତୀର୍ଥସ୍ନାତଃସ୍ଯାତ୍ସ ଏଵ ଭୁଵି ପାଵନଃ

ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଜଳ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡକୁ ଅଭିଷିଞ୍ଚନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ।

ଏତସ୍ଯବିଲ୍ଵମୂଲସ୍ଯାଥାଲଵାଲମନୁତ୍ତମମ୍ ଜଲାକୁଲଂମହାଦେଵୋଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତୁଷ୍ଟୋଭଵତ୍ଯଲମ୍

ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରୀ ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ପୂଜଯେଦ୍ଵିଲ୍ଵମୂଲଂ ଯୋ ଗଂଧପୁଷ୍ପାଦିଭିର୍ନରଃ ଶିଵଲୋକମଵାପ୍ନୋତିସଂତତିର୍ଵର୍ଧତେ ସୁଖମ୍

ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳକୁ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ, ସେ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାଙ୍କର ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଓ ସୁଖ ବଢିଯାଏ।

ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଦୀପମାଲାଂଯଃ କଲ୍ପଯତି ସାଦରମ୍ ସତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନୋମହେଶାଂତର୍ଗତୋଭଵେତ୍

ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଆଦର ସହିତ ଦୀପମାଳା ସଜାଇଥାଏ, ସେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମହେଶ୍ଵରରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ।

ବିଲ୍ଵଶାଖାଂ ସମାଦାଯ ହସ୍ତେନ ନଵପଲ୍ଲଵମ୍ ଗୃହୀତ୍ଵାପୂଜଯେଦ୍ବିଲ୍ଵଂସଚପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ହସ୍ତରେ ବିଲ୍ବ ଶାଖା ଓ ନବପଲ୍ଲବ ନେଇ ବିଲ୍ବକୁ ପୂଜା କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ବିଲ୍ଵମୂଲେ ଶିଵରତଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତିତଃ ଏକଂଵାକୋଟିଗୁଣିତଂତସ୍ଯପୁଣ୍ଯଂପ୍ରଜାଯତେ

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଏକ ଶିବ ଭକ୍ତକୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ଏକଥର କିମ୍ବା କୋଟିଥର, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଏହିପରି ଗୁଣିତ ହୋଇଯାଏ।

ବିଲ୍ଵମୂଲେ କ୍ଷୀରମୁକ୍ତମନ୍ନମାଜ୍ଯେନ ସଂଯୁତମ୍ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛିଵଭକ୍ତାଯ ସ ଦରିଦ୍ରୋ ନ ଜାଯତେ

ଯିଏ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଶିବ ଭକ୍ତକୁ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘୀ ମିଶା ଅନ୍ନ ଦେଇଥାଏ, ସେ କେବେ ଦରିଦ୍ର ହୁଏନା।

ସାଂଗୋପାଂଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶିଵଲିଂଗପ୍ରପୂଜନମ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ନିଵୃତ୍ତାନାଂ ଭେଦତୋ ଦ୍ଵିଵିଧଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂଜା ସମସ୍ତ ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶ ସହିତ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଦ୍ୱିଜଗଣ; ଏହା ଏକଟି ସାଂସାରିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଅନ୍ୟଟି ସଂସାର ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହିଭଳି ଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ।

ପ୍ରଵୃତ୍ତାନାଂ ପୀଠପୂଜାଂ ସର୍ଵପୂଜାଂ ସମାଚରେତ୍

ଯେଉଁମାନେ ସାଂସାରିକ ଜୀବନରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୀଠ ପୂଜା ଓ ସମସ୍ତ ପୂଜା ସଂପାଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଭିଷେକାନ୍ତେ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶାଲ୍ଯନ୍ନେନ ସମାଚରେତ୍ ପୂଜାନ୍ତେ ସ୍ଥାପଯେଲ୍ଲିଂଗଂ ପୁଟେ ଶୁଦ୍ଧେ ପୃଥଗ୍ଗୃହେ

ଅଭିଷେକ ପରେ ଚାଉଳ ଭାତ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ପୂଜା ସମାପ୍ତିରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଶୁଦ୍ଧ ପାତ୍ରରେ ଗୃହରେ ଅଲଗା ରଖିବା ଉଚିତ।

କରପୂଜାନିଵୃତ୍ତାନାଂ ସ୍ଵଭୋଜ୍ଯଂ ତୁ ନିଵେଦଯେତ୍ ନିଵୃତ୍ତାନାଂ ପରଂସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଲିଂଗମେଵ ଵିଶିଷ୍ଯତେ

ଯେଉଁମାନେ ସଂସାର ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ହାତରେ ପୂଜା କରି ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ତ୍ୟାଗୀମାନେ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଵିଭୂତ୍ଯଭ୍ଯର୍ଚନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଭୂତିଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ତଥା ଲିଂଗଂଶିରସାଧାରଯେତ୍ସଦା

ବିଭୂତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଓ ବିଭୂତି ଦେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ପୂଜା ପରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିବା ଉଚିତ।

ସୂତସୂତମହାଭାଗଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯନମୋସ୍ତୁତେ ତଦେଵଵ୍ଯାସତୋବ୍ରୂହିଭସ୍ମମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍

ଓ ସୂତ, ଶ୍ରୀବ୍ୟାସଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ଏହିପରି, ବ୍ୟାସଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ ବିଭୂତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା କହ।

ତଥା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ତ୍ରିତଯଂ ବ୍ରୂହିସୁପ୍ରୀତ୍ଯାମମାନଂଦଯଚେତସମ୍

ଏହିପରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଯାହା ମହିମା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ତିନିଟି ମହିମା ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ମନେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କହ।

ସାଧୁପୃଷ୍ଟଂଭଵଦ୍ଭିଶ୍ଚଲୋକାନାଂହିତକାରକମ୍ ଭଵଂତୋଵୈମହାଧନ୍ଯାଃ ପଵିତ୍ରାଃ କୁଲଭୂଷଣାଃ

ସାଧୁମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି; ଏହା ଜଗତର ଉପକାର କରେ। ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପବିତ୍ର ଓ ଗୋତ୍ରର ଗର୍ବ।

ଯେଷାଂଚୈଵଶିଵଃସାକ୍ଷାଦ୍ଦୈଵତଂପରମଂଶୁଭମ୍ ସଦାଶିଵକଥାଲୋକେଵଲ୍ଲଭାଭଵତାଂ ସଦା

ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଶିବ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଓ ଶୁଭ, ସେମାନେ ସଦାଶିବଙ୍କର କଥା ସଦା ପ୍ରିୟ।

ତେଧନ୍ଯାଶ୍ଚକୃତାର୍ଥାଶ୍ଚସଫଲଂଦେହଧାରଣମ୍ ଉଦ୍ଧୃତଞ୍ଚକୁଲଂତେଷାଂଯେଶିଵଂସମୁପାସତେ

ଏମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସଫଳ; ତାଙ୍କର ଦେହ ଫଳଦାୟକ। ତାଙ୍କର ଗୋତ୍ର ଉନ୍ନତ—ଯେଉଁମାନେ ଏଭଳି ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

ମୁଖେଯସ୍ଯଶିଵନାମସଦାଶିଵଶିଵେତିଚ ପାପାନିନସ୍ପୃଶଂତ୍ଯେଵଖଦିରାଂଗାରଂକଯଥା

ଯେଉଁମାନଙ୍କର ମୁଁହରେ ସଦା 'ଶିବ', 'ସଦାଶିବ', 'ଶିବେତି' ନାମ ରହିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ପାପ ଛୁଇଁପାରେନି, ଯେପରି ଖଦିର ଗଛକୁ କଳା କଉଡ଼ି ଲାଗେନି।

ଶ୍ରୀଶିଵାଯନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂମୁଖଂଵ୍ଯାହରତେଯଦା ତନ୍ମୁଖଂପାଵନଂତୀର୍ଥଂସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍

ଶ୍ରୀଶିବାୟନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯେତେବେଳେ ତୁମର ମୁଁହ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ମୁଁହ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ।

ତନ୍ମୁଖଞ୍ଚତଥାଯୋଵୈପଶ୍ଯତିପ୍ରୀତିମାନ୍ନରଃ ତୀର୍ଥଜନ୍ଯଂଫଲଂତସ୍ଯଭଵତୀତିସୁନିଶ୍ଚିତମ୍

ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ସେ ମୁଁହକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପାନ୍ତି।

ଯତ୍ରତ୍ରଯଂସଦାତିଷ୍ଠେଦେତଚ୍ଛୁଭତରଂଦ୍ଵିଜା ତସ୍ଯଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣଵେଣୀସ୍ନାନଫଲଂଲଭେତ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ତିନିଟି ସଦା ରହିଥାଏ, ସେଠା ଅତି ଶୁଭ; ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହିଠାରେ ଦେଖିଲେ ମାତ୍ର ତିନି ନଦୀ ମିଳନ ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।

ଶିଵନାମଵିଭୂତିଶ୍ଚତଥାରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏଵ ଚ ଏତତ୍ତ୍ରଯଂମହାପୁଣ୍ଯଂତ୍ରିଵେଣୀସଦୃଶଂସ୍ମୃତମ୍

ଶିବନାମ, ବିଭୂତି ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ—ଏହି ତିନିଟି ମହାପୁଣ୍ୟ, ତିନି ନଦୀ ମିଳନ ସମାନ ମନାଯାଏ।

ଏତତ୍ତ୍ରଯଂଶରୀରେଚଯସ୍ଯତିଷ୍ଠତିନିତ୍ଯଶଃ ତସ୍ଯୈଵଦର୍ଶନଂଲୋକେଦୁର୍ଲଭଂପାପହାରକମ୍

ଯଦି ଏହି ତିନିଟି ସଦା କାହାର ଶରୀରରେ ରହିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଜଗତରେ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପାପ ଦୂର କରେ।

ତଦ୍ଦର୍ଶନଂଯଥାଵେଣୀନୋଭଯୋରଂତରଂମନାକ୍ ଏଵଂଯୋନଵିଜାନାତିସପାପିଷ୍ଠୋନସଂଶଯଃ

ଏହି ଦେଖିବା ତିନି ନଦୀ ମିଳନ ଦେଖିବା ସମାନ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅତି ପାପୀ।

ଵିଭୂତିର୍ଯସ୍ଯନୋଭାଲେନାଂଗେରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରଣମ୍ ନାସ୍ଯେ ଶିଵମଯୀଵାଣୀତଂତ୍ଯଜେଦଧମଂଯଥା

ଯଦି କେହି ନିଜ ଶରୀରରେ ବିଭୂତି କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶିବମୟ ଭାବରେ କଥା କହନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧମ ଭଳି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୈଵଂନାମଯଥାଗଂଗାଵିଭୂତିର୍ଯମୁନାମତା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଂ ଵିଧିଜାପ୍ରୋକ୍ତାସର୍ଵପାପାଵିନାଶିନୀ

ଯେପରି ଗଙ୍ଗାକୁ ଶୈବ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଯମୁନାକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ, ସେହିପରି ବିଧିଜାମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ଶରୀରେଚତ୍ରଯଂଯସ୍ଯତତ୍ଫଲଂଚୈକତଃସ୍ଥିତମ୍ ଏକତୋଵେଣିକାଯାଶ୍ଚସ୍ନାନଜଂତୁଫଲଂବୁଧୈଃ

ଯାହାର ଶରୀରରେ ଏହି ତିନିଟି ଥାଏ, ସେ ଏକାତ୍ମ ଫଳ ପାଏ; ଏକ ତାରରେ ନାହା ଦେଇ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଏହାକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।

ତଦେଵଂତୁଲିତଂପୂର୍ଵଂବ୍ରହ୍ମଣାହିତକାରିଣା ସମାନଂ ଚୈଵତଜ୍ଜାତଂତସ୍ମାଦ୍ଧାର୍ଯଂସଦାବୁଧୈଃ

ଏହି ସମତା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା; ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ସମାନ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତଦ୍ଦିନଂହିସମାରଭ୍ଯବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଭିଃସରୈଃ ଧାର୍ଯତେ ତ୍ରିତଯଂତଚ୍ଚଦର୍ଶନାତ୍ପାପହାରକମ୍

ସେହି ଦିନଠୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଏହି ତିନିଟିକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।